arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · มหาปริวารวรรค

๑๐. ชาติปูชกเถราปทาน (๑๒๐) เล่ม ๓๒

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๒๒ (Royal Thai)10/10 in มหาปริวารวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน มหาปริวารวรรค ชาติปูชกเถราปทาน (๑๒๐) (Royal Thai Volume 32 · Mahachula Volume 32 · Mahamakut Volume 71 · Chaloem Phrakiat Volume 32)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 32, pp. 264–267

Page 264

[๗๘] ข้าพระองค์ได้ฟังวาจาของท่านสาคระแล้วก็ได้ทำพุทธสถูป ข้าพระองค์บำรุงพระสถูปอันอุดมของพระมุนีอยู่ ๕ ปี[๗๙] ข้าแต่พระจอมมนุษย์ พระโลกเชฏฐ์ผู้องอาจในหมู่นรชน ด้วยผลกรรมนั้น ข้าพระองค์เสวยสมบัติแล้วได้บรรลุพระอรหัต[๘๐] ในกัปที่ ๗๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระองค์ มีพระนามว่าภูริปัญญา สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก[๘๑] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพระองค์ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าข้าพระองค์ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปัจจุปัฏฐานสัญญกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปัจจุปัฏฐานสัญญกเถราปทานที่ ๙

๑๐. ชาติปูชกเถราปทาน

บุพประวัติของพระชาติปูชกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาพระชาติ

(ท่านพระชาติปูชกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๒๒} [๘๒] เมื่อพระวิปัสสีโพธิสัตว์ประสูติ แสงสว่างได้มีอย่างไพบูลย์ แผ่นดินตลอดทั้งสมุทรสาครและภูเขาก็ไหวสะเทือน

Page 265

[๘๓] อนึ่ง พวกหมอดูพยากรณ์ว่า “ผู้นี้จักเป็นพระพุทธเจ้าในโลก จักเป็นผู้เลิศกว่าสรรพสัตว์ จักรื้อถอนหมู่ชน”[๘๔] เราได้ฟังคำของพวกหมอดูแล้วได้ทำการบูชาพระชาติ ด้วยคิด ว่าการบูชาที่เหมือนกับการบูชาพระชาติย่อมไม่มี[๘๕] เรารวบรวมกุศลแล้วทำจิตของตนให้เลื่อมใส ครั้นทำการบูชา พระชาติแล้วก็ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น

[๘๖] เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ เราย่อมก้าวล้ำสรรพสัตว์ นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระชาติ[๘๗] แม่นมทั้งหลายย่อมบำรุงเรา เป็นไปตามอำนาจจิตของเรา แม่นม เหล่านั้นไม่อาจที่จะทำเราให้โกรธเคืองได้ นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระชาติ[๘๘] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ทำการบูชาใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระชาติ[๘๙] ในกัปที่ ๓ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ พระองค์ เป็นจอมชน มีพระนามว่าสุปาริจริยะ มีกำลังมาก[๙๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑พระชาติ หมายถึงพระชาติกำเนิดของพระพุทธเจ้า กล่าวคือได้ทำการบูชาขณะที่พระพุทธเจ้ายังทรงเป็นพระกุมาร (ขุ.อป.อ. ๒/๑๖๔)
Page 266

นัยว่า ท่านพระชาติปูชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ชาติปูชกเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปทานที่มีในวรรคนื้ คือ

๑. มหาปริวารเถราปทาน ๒. สุมังคลเถราปทาน

๓. สรณคมนิยเถราปทาน ๔. เอกาสนิยเถราปทาน

๕. สุวรรณปุปผิยเถราปทาน ๖. จิตกปูชกเถราปทาน

๗. พุทธสัญญกเถราปทาน ๘. มัคคสัญญกเถราปทาน

๙. ปัจจุปัฏฐานสัญญกเถราปทาน ๑๐. ชาติปูชกเถราปทาน

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวรวมคาถาไว้ ๙๐ คาถาฉะนี้แล

จบ มหาปริวารวรรคที่ ๑๒

Page 267

๑๓. เสเรยยกวรรค

๑. เสเรยยกเถราปทาน

บุพประวัติของพระเสเรยยกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกซึก

(ท่านพระเสเรยยกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๒๓} [๑] เราเป็นพราหมณ์ผู้เป็นปราชญ์ ทรงจำมนต์ จบไตรเพท อยู่ในที่กลางแจ้ง ได้เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้นายกของโลก[๒] เสด็จเที่ยวอยู่ในป่าดังราชสีห์ ไม่สะดุ้งกลัวดังพญาเสือโคร่ง ทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ดังข้างกุญชรมาตังคะที่ตกมัน ๓ แห่ง[๓] เราจึงหยิบเอาดอกไม้ซึกโยนขึ้นไปในอากาศ ด้วยพุทธานุภาพ ดอกไม้ซึกทั้งหลายแวดล้อมอยู่โดยประการทั้งปวง[๔] พระสัพพัญญูมหาวีรเจ้าผู้นายกของโลกทรงอธิษฐานว่า “จงเป็น หลังคาดอกไม้โดยรอบ” คนทั้งหลายจึงบูชาพระนราสภเจ้า[๕] ในลำดับนั้น แผ่นดอกไม้นั้นหันขั้วไว้ข้างใน หันดอกออกข้าง นอก เป็นหลังคาบังร่มอยู่ตลอด ๗ วัน แล้วหายไปจากที่นั้น[๖] เราได้เห็นความอัศจรรย์อันไม่เคยมี น่าขนพองสยองเกล้านั้น แล้ว จึงทำจิตให้เลื่อมใสในพระพุทธเจ้าผู้สุคต ผู้นายกของโลก[๗] ด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น เราอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว ไม่ได้เข้าถึง ทุคติเลยตลอดแสนกัป

End of ๑๐. ชาติปูชกเถราปทาน (๑๒๐)