๙. สัพพทายกเถราปทาน (๓๙๙) เล่ม ๓๒

[๔๕๕] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสลฬมัณฑปิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สลฬมัณฑปิยเถราปทานที่ ๘

๙. สัพพทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระสัพพทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายทานทุกสิ่งทุกอย่าง

(ท่านพระสัพพทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๔๐๑} [๔๕๖] ที่อยู่ของเราซึ่งตกแต่งดีแล้วหยั่งลงถึงมหาสมุทร สระ โบกขรณีตกแต่งสวยงาม มีนกจากพรากส่งเสียงร้องอยู่[๔๕๗] ดาดาษด้วยบัวขม บัวเผื่อน บัวหลวง และอุบล ในสระนั้น มีน้ำไหล มีท่าน้ำราบเรียบ น่ารื่นรมย์ใจ[๔๕๘] มีปลาและเต่าชุกชุม มีเนื้อต่าง ๆ ลงกินนํ้า มีนกยูง นกกระเรียน และนกดุเหว่าเป็นต้นร่ำร้องด้วยเสียงไพเราะ[๔๕๙] นกเขา นกเป็ดนํ้า นกจากพราก นกกาน้ำ นกต้อยตีวิด นกสาลิกา นกค้อนหอย นกโพระดก

[๔๖๐] หงส์ นกกระเรียน นกแสก นกขมิ้น เที่ยวอยู่มากมาย สระ โบกขรณีสมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีแก้วมณี ไข่มุกและทราย[๔๖๑] ต้นไม้เป็นสีทองทั้งหมด มีกลิ่นหอมต่าง ๆ ฟุ้งขจรไป ส่องที่ อยู่ของเราให้สว่างไสวตลอดกาลทั้งปวงทั้งกลางวันกลางคืน[๔๖๒] ดนตรี ๖๐,๐๐๐ ประโคมอยู่ทั้งเวลาเย็นเวลาเช้า หญิง ๑,๖๐๐ คน ห้อมล้อมเราอยู่ทุกเมื่อ

[๔๖๓] เราออกจากที่อยู่แล้วได้เห็นพระพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธะผู้ทรง เป็นนายกของโลก จึงมีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้ถวายบังคม พระองค์ผู้ทรงมีพระยศมาก[๔๖๔] ครั้นถวายบังคมแล้วได้ทูลนิมนต์พระองค์พร้อมด้วยศิษย์ พระ พุทธเจ้าผู้เป็นนักปราชญ์พระนามว่าสุเมธะผู้เป็นนายกของโลกทรงรับ[๔๖๕] พระมหามุนีกล่าวธรรมกถาแก่เราแล้วทรงส่งเราไป เราถวาย บังคมพระสัมพุทธเจ้าแล้วกลับเข้าที่อยู่ของเรา

[๔๖๖] เราเรียกบริวารชนมาว่า “ท่านทั้งหมดจงมาประชุมกัน เวลา เช้าพระพุทธเจ้าจะเสด็จมาสู่ที่ของเรา

[๔๖๗] การที่พวกเราจะได้อยู่ในสำนักของพระองค์ เป็นลาภที่พวกเราได้ดีแล้วหนอ แม้พวกเราก็จักทำการบูชาแด่พระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุด ผู้เป็นศาสดา”[๔๖๘] เราตระเตรียมข้าวและนํ้าเสร็จแล้วก็ได้กราบทูลภัตกาล พระพุทธเจ้าผู้ทรง เป็นนายกของโลก เสด็จเข้ามาพร้อมด้วย พระอรหันต์จำนวน ๑๐๐,๐๐๐ องค์

[๔๖๙] เราได้ทำการต้อนรับด้วยสังคีตและดนตรี พระพุทธเจ้าผู้เป็น อุดมบุรุษประทับนั่งบนตั่งทองล้วน

[๔๗๐] ในกาลนั้น หลังคาเบื้องบนก็มุงด้วยทองล้วน ๆ คนทั้งหลาย โบกพัดถวายในระหว่างภิกษุสงฆ์

[๔๗๑] เราได้อังคาสภิกษุสงฆ์ให้อิ่มหนำด้วยข้าวและนํ้าเพียงพอ ได้ ถวายผ้าแก่ภิกษุสงฆ์รูปละ ๑ คู่

[๔๗๒] พระพุทธเจ้าที่เขาเรียกพระนามว่าสุเมธะผู้สมควรรับเครื่องบูชาของโลก ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้วได้ตรัสพระคาถา เหล่านี้ว่า[๔๗๓] “ผู้ใดอังคาสเราให้อิ่มหนำด้วยข้าวและนํ้าทั้งปวง เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังคำเรากล่าว

[๔๗๔] ผู้นั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๑,๘๐๐ กัป จักได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิราช ๑,๐๐๐ ครั้ง

[๔๗๕] ผู้นั้นจะเข้าถึงกำเนิดใด คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ หลังคาทองล้วน ๆ จักกั้นร่มให้ในทุกขณะ[๔๗๖] ใน ๓๐,๐๐๐ กัป พระศาสดาพระนามว่าโคดม ซึ่งสมภพ ในราชวงค์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๔๗๗] ผู้นั้นจักเป็นธรรมทายาทของพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น เป็น โอรสอันธรรมเนรมิต จักกำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน[๔๗๘] นั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้วบันลือสีหนาท คนทั้งหลายจักกั้น ฉัตรไว้ที่เชิงตะกอน จักเผาภายใต้ฉัตร”

[๔๗๙] สามัญญผลเราบรรลุแล้วโดยลำดับ กิเลสทั้งหลายเราเผาแล้ว ความ เร่าร้อนไม่มีแก่เราที่มณฑปหรือที่โคนต้นไม้[๔๘๐] ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายทานใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งทานทุกสิ่ง[๔๘๑] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ทำเสร็จแล้ว[๔๘๒] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว ตัดกิเลส เครื่องผูกขาดดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๔๘๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสัพพทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สัพพทายกเถราปทานที่ ๙

๑๐. อชิตเถราปทาน

บุพประวัติของพระอชิตเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายประทีปโคมไฟ

(ท่านพระอชิตเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๔๐๒} [๔๘๔] พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง ผู้ทรง เป็นนายกของโลกเสด็จมาสู่ภูเขาหิมวันต์แล้วประทับนั่งอยู่[๔๘๕] เราไม่เคยเห็นพระสัมพุทธเจ้า แม้เสียงของพระองค์เราก็ไม่เคยได้ฟัง เราเที่ยวแสวงหาอาหารของเราอยู่ในป่า[๔๘๖] ได้เห็นพระสัมพุทธเจ้ามีพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ ในป่านั้น ครั้นเห็นแล้วจึงได้คิดว่าสัตวโลกผู้นี้ชื่อว่าอะไร[๔๘๗] เรามองดูลักษณะทั้งหลายแล้ว ระลึกถึงความรู้ของเราได้ ความจริง เราได้ยินมาว่าลักษณะนี้เป็นลักษณะของพระพุทธเจ้า บัณทิตทั้งหลายก็กล่าวไว้[๔๘๘] ผู้นี้คงจักเป็นพระพุทธเจ้าจริงเหมือนคำของบัณทิตเหล่านั้น ถ้าเช่นนั้น เราควรสักการะพระองค์ พระองค์จะชำระคติของเราได้[๔๘๙] เราจึงรีบกลับมาสู่อาศรม หยิบน้ำผึ้งและน้ำมัน ฉวยหม้อแล้ว เข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าผู้ทรงแนะนำให้วิเศษ[๔๙๐] หยิบไม้ ๓ ท่อนไปวางไว้ที่โอกาสกลางแจ้ง ก่อไฟให้ลุกโพลง แล้วได้ถวายบังคม ๘ ครั้ง