พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ทัสสนัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๐–๑๙๑ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสนัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๕๕๘–๕๖๔
ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาร
ในนอธิปติปัจจัย ” ๑๖ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาร (ย่อ)
ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑๖ ” (ย่อ)
(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
จบ ปีติติกเหตุทุกะ
๘. ทัสสเนนปหาตัพพติกะ ๑. เหตุทุกะ
๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ
[๑๑๔] อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรคค <*> เบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๑๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๓ วาร)
ในวิปากปัจจัย ” ๑ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๓ ”
- <*>มรรค - ผู้รวบรวม
ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาร ...
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร)
[๑๑๖] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
[๑๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๘ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๖ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๕ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๕ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๓ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๓ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๓ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๘ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๓ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๑ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๑ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๑ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย ” ๘ ”
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๘ ” (ย่อ)
ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๘ ” (ย่อ)
(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
นเหตุปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๑๑๘] อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (๓)อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึง ประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่
อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็น เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (๓)
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
[๑๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
นเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย
[๑๒๐] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อัน มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)
อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)
อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและ ที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑)
อาศัยสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๑๒๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๕ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในนวิคตปัจจัย ” ๕ ” (ย่อ)
ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร (ย่อ)
ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๗. ปัญหาวาร ปัจจยจตุกกะ
[๑๒๒] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ วารสภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค
และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งไม่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
[๑๒๓] ในอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาร
ในอธิปติปัจจัย ” ๑๐ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๑๓ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย ” ๑๔ ”
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๑๔ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาร (ย่อ)
ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๘ ” (ย่อ)
(พึงให้พิสดารเหมือนกับปัญหาวารในกุสลติกะ)
จบ ทัสสเนนปหาตัพพติกเหตุทุกะ
๙. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกะ ๑. เหตุทุกะ
๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
[๑๒๔] อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่ง เป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและที่ไม่ใช่อัน มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค และที่ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
จบ ทัสสนัตติกเหตุทุกะ