๑๐. ชัมพูผลิยเถราปทาน เล่ม ๓๓

๑๐. ชัมพูผลิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระชัมพูผลิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกหว้า

(ท่านพระชัมพูผลิยเถระได้กราบทูลบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๐} [๘๑] เมื่อพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระพระโลกเชษฐ์ผู้คงที่ ผู้ทรงยศอันสูงสุดกำลังเสด็จเที่ยวบิณฑบาตอยู่

[๘๒] ข้าพระองค์มีใจเลื่อมใส ได้นำลูกหว้าอย่างดีมาถวายแด่พระศาสดาผู้เป็นพระทักขิไณยบุคคล เป็นนักปราชญ์

[๘๓] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่กว่าสัตว์ พระโลกเชษฐ์ผู้ประเสริฐกว่านรชน เพราะกรรมนั้น ข้าพระองค์จึงเป็นผู้ละความชนะและความแพ้แล้วได้ถึงฐานะที่ไม่หวั่นไหว[๘๔] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่กัปนี้ ข้าพระองค์ได้ถวายทานใดไว้ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น ข้าพระองค์ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้อย่างดีเป็นทาน[๘๕-๘๗] ข้าพระองค์เผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าข้าพระองค์ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระชัมพูผลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ชัมพูผลิยเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑.เอกวิหาริยเถราปทาน ๒. เอกสังขิยเถราปทาน

๓. ปาฏิหิรสัญญกเถราปทาน ๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน

๕. อุจฉุขัณฑิกเถราปทาน ๖. กลัมพทายกเถราปทาน

๗. อัมพาฏกทายกเถราปทาน ๘. หรีตกิทายกเถราปทาน

๙. อัมพปิณฑิยเถราปทาน ๑๐. ชัมพูผลิยเถราปทาน

บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๘๖ คาถา

จบ เอกวิหาริวรรคที่ ๔๔

๔๕. วิเภทกิวรรค

๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระวิเภทกพีชิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายเมล็ดพืชสมอพิเภก

(ท่านพระวิเภทกพีชิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๑} [๑] พระพุทธเจ้าพระนามว่ากกุสันธะผู้ทรงมีความเพียรใหญ่ ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง พระองค์เสด็จหลีกออกจากหมู่ไปยังราวป่า[๒] เราถือเมล็ดพืชเครือเถาเที่ยวมา สมัยนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงเข้าฌานอยู่ ณ ระหว่างภูเขา[๓] เราเห็นพระพุทธเจ้าผู้เป็นเทพของทวยเทพแล้วมีใจเลื่อมใสได้ ถวายเมล็ดพืชแด่พระธีรเจ้าผู้เป็นทักขิไณยบุคคล[๔] ในกัปนี้เอง เราได้ถวายพืชใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายพืชนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเมล็ดพืช[๕] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพทั้งปวงขึ้นได้หมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกขาดดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๖] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ได้ทำเสร็จแล้ว[๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล