๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน (๑๗๐) เล่ม ๓๒

[๔๗] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายเรือนยอดเดียวใดไว้ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเรือนยอดเดียว[๔๘] ในกัปที่ ๕๙ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์หนึ่งผู้เป็นจอมชน มีพระนามว่าอาเวละ มีกำลังมาก

[๔๙] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสมาทปกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ สมาทปกเถราปทานที่ ๙

๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระปัญจังคุลิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยของหอม

(ท่านพระปัญจังคุลิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗๒} [๕๐] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าติสสะผู้เป็นโลกนาถ ผู้องอาจ ในหมู่นรชน พระองค์เป็นพระมุนี ทรงฉลาดในวิหารธรรม กำลังเสด็จเข้าไปยังพระคันธกุฎี

[๕๑] เราจึงถือเอาของหอมและพวงมาลัยได้ไปสู่สำนักพระชินเจ้า แต่เรามีศรัทธาน้อยในพระสัมพุทธเจ้า จึงได้ถวายการเจิม ด้วยนิ้วทั้ง ๕[๕๒] ในกัปที่ ๙๒ แต่ภัทรกัปนี้ เราเอาของหอมใดบูชาพระพุทธเจ้า ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการเจิม ด้วยนิ้วทั้ง ๕[๕๓] ในกัปที่ ๗๒ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนามว่า สยัมปกะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีกำลังมาก[๕๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปัญจังคุลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปัญจังคุลิยเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุปาริจริยเถราปทาน ๒. กณเวรปุปผิยเถราปทาน

๓. ขัชชกทายกเถราปทาน ๔. เทสปูชกเถราปทาน

๕. กณิการฉทนิยเถราปทาน ๖. สัปปิทายกเถราปทาน

๗. ยุธิกปุปผิยเถราปทาน ๘. ทุสสทายกเถราปทาน

๙. สมาทปกเถราปทาน ๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน

มีคาถา ๕๔ คาถาฉะนี้แล

จบ สุปาริจริยวรรคที่ ๑๗

๑๘. กุมุทวรรค

๑. กุมุทมาลิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระกุมุทมาลิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกบัวโกมุท

(ท่านพระกุมุทมาลิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗๓} [๑] ที่ใกล้ภูเขาหิมวันต์ มีชาตสระใหญ่อยู่แห่งหนึ่ง เราเป็นรากษส ผู้ดุร้าย มีกำลังมากอยู่ในสระนั้น[๒] มีดอกโกมุทที่บานโตประมาณเท่าล้อรถเกิดอยู่ในสระนั้น และ ในกาลนั้นเราเก็บดอกโกมุทซึ่งเป็นที่รวมเมล็ดไว้[๓] ก็พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสีผู้เป็นจอมมนุษย์ ผู้ องอาจในหมู่นรชน ทอดพระเนตรเห็นดอกโกมุทเหี่ยวแล้ว จึงเสด็จมาในสำนักของเรา[๔] เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้ประเสริฐกว่าเทวดา ผู้องอาจในหมู่นรชนเสด็จเข้ามา จึงหยิบดอกโกมุททั้งหมดบูชาแด่พระพุทธเจ้า[๕] ในกาลนั้นดอกไม้ที่เขาหิมวันต์มีอยู่ประมาณเท่าใด พระตถาคต ทรงประกอบด้วยดอกไม้เท่านั้นเป็นหลังคาบังร่มเสด็จไป[๖] ในกัปที่ ๑,๘๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้เอาดอกไม้ใดบูชาพระพุทธเจ้า ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๗] ในกัปที่ ๑๕ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ ผู้เป็นจอมชน มีพระนามว่าสหัสสรถะ มีกำลังมาก