๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน เล่ม ๓๓

วิเภทกิวรรคที่ ๔๕

วิเภทกพีชิยเถราปทานที่ ๑ (๔๔๑)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายเมล็ดพืชสมอพิเภก

[๓๑] พระพุทธเจ้าผู้มีความเพียรใหญ่

ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง พระนามว่ากกุสันธะ พระ

องค์เสด็จหลีกออกจากหมู่ไปสู่ภายในป่า

เราถือเมล็ดพืชเครือเถาเที่ยวมา สมัยนั้น

พระผู้มีพระภาคทรงเข้าฌานอยู่ ณ ระหว่างเขา

เราเห็นพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเทพของ

ทวยเทพแล้ว มีใจเลื่อมใสได้ถวายเมล็ดพืชแด่

พระพุทธเจ้า ผู้เป็นทักขิไณยบุคคล เป็นนัก

ปราชญ์

ในกัปนี้เอง เราได้ถวายพืชใดในกาลนั้น

ด้วยการถวายพืชนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็น

ผลแห่งเมล็ดพืช

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน

ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระวิเภทกพีชิยเถระได้ภาษิจคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบวิเภทกพีชิยเถราปทาน

อรรถกถาวิเภทิกวรรคที่ ๔๕๑

๔๔๑. อรรถกถาวิเภทิกมิญชิยเถราปทาน

พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๑ วรรคที่ ๔๕ ดังต่อไปอปทานของท่านพระวิเภทิกมิญชิยเถระ อันมีคำเริ่มต้นว่า กกฺสนฺโธมหาวีโร ดังนี้.

บรรดาบทเหล่านั้น บทล่า พีชมิญฺชมทาสหํ ความว่าเราได้ผ่าผลสมอพิเภกแล้ว ถือเอาเมล็ดในพืชปรุงกับน้ำผึ้งและน้ำตาลกรวด ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า กกุสันธะ แล.

จบอรรถกถาวิเภทิกมิญชิยเถราปทาน

โกลทายกเถราปทานที่ ๒ (๔๔๒)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายพุทรา

[๓๒] ครั้งนั้น เรานุ่งหนังเสือ ห่มผ้า

คากรอง บำเพ็ญวัตรจริยาอย่างหนัก ใกล้อาศรม

ของเรามีต้นพุทรา

ในกาลนั้น พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี

เป็นเอก ไม่มีผู้เสมอสอง ทรงทำให้โชติช่วง

อยู่ตลอดกาลทั้งปวง เสด็จเข้ามายังอาศรมของเรา

เรายังจิตของตนให้เลื่อมใส เราถวาย

บังคมพระพุทธเจ้าผู้มีวัตรอันงามแล้ว ได้เอามือ

ทั้งสองกอบพุทราถวายแด่พระพุทธเจ้า

๑. บาลีว่า วิเภทกพีชิยเถราปทาน