๑๐. พุทธุปัฏฐากเถราปทาน (๑๐๐) เล่ม ๓๒

๑๐. พุทธุปัฏฐากเถราปทาน

บุพประวัติของพระพุทธุปัฏฐากเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการเป่าสังข์บูชาพระผู้มีพระภาคเจ้า

(ท่านพระพุทธุปัฏฐากเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๐๒} [๕๖] เราได้เป็นผู้เป่าสังข์บูชาแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าวิปัสสี เป็นผู้ประกอบการบำรุงพระสุคตเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ เป็นนิจ[๕๗] เราเห็นผลการบำรุงพระโลกนาถผู้คงที่ ดนตรี ๖๐,๐๐๐ ห้อมล้อม เราทุกเมื่อ

[๕๘] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราบำรุงพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบำรุง[๕๙] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๖ พระองค์ มีพระนามว่ามหานิโฆษ มีกำลังมาก

[๖๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระพุทธุปัฏฐากเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ พุทธุปัฏฐากเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปาทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุธาปิณฑิยเถราปทาน ๒. สุปีฐิยเถราปทาน

๓. อัฑฒเจลกเถราปทาน ๔. สูจิทายกเถราปทาน

๕. คันธมาลิยเถราปทาน ๖. ติปุปผิยเถราปทาน

๗. มธุปิณฑิกเถราปทาน ๘. เสนาสนทายกเถราปทาน

๙. เวยยาวัจจกเถราปทาน ๑๐. พุทธุปัฏฐากเถราปทาน

ท่านประกาศคาถาไว้ ๖๐ คาถาบริบูรณ์

จบ สุธาวรรคที่ ๑๐

อนึ่ง รวมวรรคมี ๑๐ วรรค คือ

๑. พุทธวรรค ๒. สีหาสนิยวรรค

๓. สุภูติวรรค ๔. กุณฑธานวรรค

๕. อุปาลีวรรค ๖. วีชนีวรรค

๗. สกจิตตนิยวรรค ๘. นาคสมาลวรรค

๙. ติมิรปุปผิยวรรค ๑๐. สุธาวรรค

รวมคาถาได้ ๑,๔๕๕ คาถา

จบ หมวด ๑๐ แห่งพุทธวรรค

จบ หมวดร้อยที่ ๑

๑๑. ภิกขทายิวรรค

๑. ภิกขทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระภิกขทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายภิกษาทัพพีหนึ่ง

(ท่านพระภิกขทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๐๓} [๑] พระสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณดังทอง สมควรรับเครื่องบูชา เสด็จออกจากป่าใหญ่คือจากตัณหาเครื่องร้อยรัดมาสู่ความดับเย็น[๒] เราเห็นแล้วจึงถวายภิกษาทัพพีหนึ่งแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่า สิทธัตถะผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ผู้มีปัญญา ผู้เข้าไปสงบระงับ ผู้แกล้วกล้ามาก ผู้คงที่[๓] เราตามเสด็จพระยุคลบาทผู้ยังมหาชนให้ดับ เรามีความยินดี เป็นอันมากในพระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระอาทิตย์[๔] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายทานใดไว้ในกาลนั้น ด้วยผลทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายภิกษา[๕] ในกัปที่ ๘๗ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่ามหาเรณุ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ[๖] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล