พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สาลปุปผิวรรค
๑๐. นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน เล่ม ๓๓
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๐ (Royal Thai)10/10 in สาลปุปผิวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สาลปุปผิวรรค นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน (Royal Thai Volume 33 · Mahachula Volume 33 · Mahamakut Volume 72 · Chaloem Phrakiat Volume 33)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 72, pp. 96–99
นิมิตพยากรณิยเถราปทานที่ ๑๐ (๔๗๐)
ว่าด้วยผลแห่งการพยากรณ์นิมิต
[๖๐] ครั้งนั้น เราได้เข้าไปป่าหิมวันต์
บอกมนต์ ศิษย์ ๕,๔๐๐ คนได้อุปัฏฐากเรา
ศิษย์เหล่านั้นล้วนเป็นนักศึกษา รู้จบ
ไตรเทพถึงความเต็มเปี่ยมในธรรมมีองค์ ๖ พวกเขาถือตัวจัดเพราะวิทยาของคน อยู่ในป่าหิมวันต์
เทพบุตรผู้มียศใหญ่ เป็นผู้มีสติสัมป-
ชัญญะ จุติจากชั้นดุสิตอุบัติในครรภ์แห่งมารดา
เมื่อพระสัมพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้น หมื่น
โลกธาตุก็หวั่นไหว คนตาบอดก็มองเห็นได้ในเมื่อพระผู้นำเสด็จอุบัติขึ้น
พื้นพสุธานี้ทั้งสิ้นสั่นสะเทือน ๖ ประการ
มหาชนได้สดับเสียงกึกก้องแล้ว พากันแย้มสรวล
ชนทั้งปวงประชุมกันแล้ว ได้พากัน ไป
ยังสำนักของเรา ถามว่า พื้นพสุธานี้สั่นสะเทือนจักมีผลเป็นอย่างไร
ครั้งนั้นเราได้พยากรณ์แก่เขาทั้งหลายว่า
อย่ากลัวเลย ไม่มีภัยแก่ท่านทั้งหลาย ท่านทุกๆคนจงเบาใจเถิด ความเกิดนี้ประกอบด้วยสุขประโยชน์
พื้นพสุธาอันเหตุ ๘ ประการถูกต้องแล้ว
ย่อมจะสั่นสะเทือน นิมิตย่อมจะปรากฏโดยอาการเช่นเดียวกัน แสงสว่างอันไพบูลย์ใหญ่โต ก็เช่นกัน
พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้มีจักษุ จัก
เสด็จอุบัติขึ้นโดยไม่ต้องสงสัย เรายังประชุมชน
ให้เข้าใจดีแล้ว ได้บอกเบญจศีล
พวกเขาได้สดับเบญจศีลแล้วคิดว่า การ
เสด็จอุบัติของพระพุทธเจ้า ยากที่จะหาได้ เป็น
ผู้เกิดอุพเพงคาปีติ มีใจโสมนัส ยินดี ร่าเริง
ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้ เราได้พยากรณ์
นิมิตใด ด้วยการพยากรณ์นิมิตนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพยากรณ์
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนิมิตตพยากรณิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบนิมิตตพยากรณิยเถราปทาน
อรรถกถาสาลปุปผิวรรคที่ ๔๗
อปทานมีอปทานที่ ๑ เป็นต้นไป ในวรรคที่ ๔๗ นักศึกษาพอจะกำหนดรู้ได้ง่ายตามลำดับพระบาลีนั่นแล.
จบอรรถกถาสาลปุปผิวรรคที่ ๔๗
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สกลกุสุมิยเถราปทาน ๒. จิตกปูชกเถราปทาน ๓. จิตก-นิพพาปกเถราปทาน ๔. เสตุทายกเถราปทาน ๕. สุมนตาลวัณฏิยเถรา-ปทาน ๖. อวฏผลิยเถราปทาน ๗. ลพุชผลทายกเถราปทาน ๘. มิลักขุ-ผลทายกเถราปทาน ๙. สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน ๑๐. นิมิตตพยากรณิย-เถราปทาน
บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๗๒ คาถา.
จบสาลปุปผิยวรรคที่ ๔๗
นฬมาลิยวรรคที่ ๔๘
นฬมาลิยเถราปทานที่ ๑ (๔๗๑)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายพวงดอกอ้อ
[๖๑] เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้า ผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา เป็นนายกของโลก กำลังเสด็จไปทางชายป่าใหญ่
เราหยิบพวงดอกไม้อ้อและออกไปใน
ทันใดนั้น ได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้ข้ามโอฆะได้แล้ว ไม่มีอาสวะ ณ ที่นั้น
เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้เอาพวง
ดอกไม้อ้อบูชาพระพุทธเจ้าผู้เป็นทักขิเณยยบุคคล
ผู้มีความเพียรใหญ่ ทรงอนุเคราะห์โลกทั้งสิ้นในกัปทั้ง ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ดอกไม้ใดบูชา ด้วยการบูชา เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนฬมาลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบนฬมาลิยเถราปทาน
End of ๑๐. นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน