พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
รูปาวจรทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๓๙–๑๗๔๖ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ รูปาวจรทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๖๒๐–๖๒๓
รูปาวจรทุกกุสลติกะ
(๙๔. รูปาวจรทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๗๓๙] ๑. กุศลธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๗๔๐] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในปัจจัยทั้งปวง มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๗๔๑] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระเป็นต้น พึงให้พิสดาร.
กุศลบท ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๗๔๒] ๑. กุศลธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๗๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม มี ๑ วาระ เป็นสหชาตาธิปติอย่างเดียว ในธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม มี ๒ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม มี ๑ วาระ ในธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม มี ๒ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๓วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอัตถิปัจจัย มี ๒ วาระ ในนัตถิ-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๗๔๔] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัยอกุศล-ธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๗๔๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
๗. อัพยากตธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรม อาศัยอัพยา-
กตธรรมที่เป็นรูปาวจรธรรมและอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่รูปาวจรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๗๔๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอาเสวน-ปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
เหมือนกับกามาวจรและอัพยากตบทในนกามาวจรทุกะ
วาระเพียงเท่านี้ ย่อมเปลี่ยนแปลงในเบื้องต้น และเบื้องปลาย.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
รูปาวจรทุกกุสลติกะ จบ
อรูปาวจรทุกกุสลติกะ
(๙๕. อรูปาวจรทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๗๔๗] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอรูปาวจรธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอรูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๗๔๘] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๗๔๙] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนอาเสวนปัจจัย
มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระเป็นต้น พึงให้พิสดาร.
จบ รูปาวจรทุกกุสลัตติกะ