arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · เสเรยยกวรรค

๖. กุสุมาสนิยเถราปทาน (๑๒๖) เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในเสเรยยกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๖. กุสุมาสนิยตฺเถราปทาน

๖. กุสุมาสนิยเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระกุสุมาสนิยเถระ

(พระกุสุมาสนิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เสเรยยกวรรค กุสุมาสนิยเถราปทาน (๑๒๖) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๑๗–๒๑๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๘๕–๒๘๖

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นคเร ธญฺญวติยา อโหสึ พฺราหฺมโณ ตทา

ลกฺขเณ อิติหาเส จ สนิฆณฺฑุสเกฏุเภ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นพราหมณ์อยู่ในกรุงธัญญวดี เป็นผู้เชี่ยวชาญในคัมภีร์พยากรณ์ลักษณะ คัมภีร์อิติหาสะ และไตรเพทพร้อมด้วยคัมภีร์นิฆัณฑุศาสตร์ และคัมภีร์เกฏุภศาสตร์

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ดูเชิงอรรถข้อ ๑๗๖ หน้า ๓๑ ในเล่มนี้
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปทโก เวยฺยากรโณ นิมิตฺเต โกวิโท อหํ

มนฺเต จ สิสฺเส วาเจสึ ติณฺณํ เวทาน ปารคู.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าใจตัวบท เข้าใจไวยากรณ์ ฉลาดในนิมิต จบไตรเพทบอกมนตร์ให้ศิษย์ทั้งหลาย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปญฺจ อุปฺปลหตฺถานิ ปิฏฺฐิยํ ฐปิตานิ เม

อาหุตึ ยิฏฺฐุกาโมหํ ปิตุมาตุสมาคเม.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าวางดอกอุบล ๕ กำไว้บนหลังของข้าพเจ้า ประสงค์จะบูชายัญ ในสมาคมบิดามารดา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตทา วิปสฺสี ภควา ภิกฺขุสํฆปุรกฺขโต

โอภาเสนฺโต ทิสา สพฺพา อาคจฺฉติ นราสโภ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคพระนามว่าวิปัสสี ทรงองอาจกว่านรชน มีหมู่ภิกษุห้อมล้อมเสด็จมาทำทิศทั้งปวงให้สว่างไสว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อาสนํ ปญฺญเปตฺวาน นิมนฺติตฺวา มหามุนึ

สนฺถริตฺวาน ตํ ปุปฺผํ อภิเนสึ สกํ ฆรํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าปูลาดอาสนะแล้วลาดดอกอุบลนั้น นิมนต์พระมหามุนี นำเสด็จไปยังเรือนของตน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยํ เม อตฺถิ สเก เคเห อามิสํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ

ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อามิสใดที่ข้าพเจ้าตระเตรียมไว้ มีอยู่ในเรือนของตน ข้าพเจ้าเลื่อมใสได้ถวายอามิสนั้นแด่พระพุทธเจ้า ด้วยมือทั้ง ๒ ของตน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

[๑] ภุตฺตาวึ กาลมญฺญาย ปุปฺผหตฺถมทาสหํ <755>

อนุโมทิตฺวาน สพฺพญฺญู ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าทราบเวลาว่า พระผู้มีพระภาคเสวยเสร็จแล้ว จึงได้ถวายดอกอุบลกำหนึ่ง พระผู้มีพระภาคผู้สัพพัญญูทรงอนุโมทนาแล้ว บ่ายพระพักตร์เสด็จหลีกไปทางทิศเหนือ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปุปฺผทานสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายดอกไม้ไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายดอกไม้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อนนฺตรา <756> อิโต กปฺเป ราชาหุํ วรทสฺสโน

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ต่อจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าวรทัสสนะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุสุมาสนิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กุสุมาสนิยตฺเถรสฺส อปทานํ ฉฏฺฐํ สมตฺตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระกุสุมาสนิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

กุสุมาสนิยเถราปทานที่ ๖ จบ

จบ ๖. กุสุมาสนิยเถราปทาน (๑๒๖)