๒. ปุปผถูปิยเถราปทาน (๑๒๒) เล่ม ๓๒

หิมวนฺตสฺส อวิทูเร กุกฺกุโร นาม ปพฺพโต

เวมชฺเฌ ตสฺส วสติ พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู ฯ

ปญฺจ สิสฺสสหสฺสานิ ปริวาเรนฺติ มํ สทา

ปุพฺพุฏฺฐายี จ เต อาสุํ มนฺเตสุ จ วิสารทา ฯ

พุทฺโธ โลเก สมุปฺปนฺโน ตํ วิชานาถ โน ภวํ

อสีติ พฺยญฺชนานสฺส พตฺตึส วรลกฺขณา ฯ

พฺยามปฺปโภ ชินวโร อาทิจฺโจว วิโรจติ

สิสฺสานํ วจนํ สุตฺวา พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู ฯ

อสฺสมา อภินิกฺขมฺม ทิสํ ปุจฺฉติ พฺราหฺมโณ ๒

ยมฺหิ เทเส มหาวีโร วสติ โลกนายโก ฯ

ตาหํ ทิสฺวา ๓ นมสฺสิสฺสํ ชินํ อปฺปฏิปุคฺคลํ

อุทคฺคจิตฺโต สุมโน ปูเชสึ ตํ ตถาคตํ ฯ

เอถ สิสฺสา คมิสฺสาม ทกฺขิสฺสาม ตถาคตํ

วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท โสสฺสาม ชินสาสนํ ฯ

เอกาหํ อภินิกฺขมฺม พฺยาธึ ปฏิลภึ อหํ

พฺยาธินา ปีฬิโต สนฺโต สาลนฺโต สยิตุํ คมึ ๑ ฯ

สพฺเพ สิสฺเส สมาเนตฺวา อปุจฺฉึ เต ตถาคตํ

กีทิสํ โลกนาถสฺส คุณํ ปรมพุทฺธิโน ฯ

เต เม ปุฏฺฐา พฺยากรึสุ ยถา ทสฺสาวิโน ตถา

สกฺกจฺจํ พุทฺธเสฏฺฐํ ตํ ทสฺเสสุํ มม สมฺมุขา ฯ

เตสาหํ วจนํ สุตฺวา สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ

ปุปฺเผหิ ถูปํ กริตฺวาน ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ

เต เม สรีรํ ฌาเปตฺวา อคมม พุทฺธสนฺติเก ๒

อญฺชลึ ปคฺคหิตฺวาน สตฺถารํ อภิวาทยุํ ฯ

ปุปฺเผหิ ถูปํ กริตฺวาน สุคตสฺส มเหสิโน

กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ นูปปชฺชหํ ฯ

จตฺตาฬีสสหสฺสมฺหิ กปฺเป โสฬส ขตฺติยา

นาเมนคฺคิสมา นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ

วีสกปฺปสหสฺสมฺหิ ราชาโน จกฺกวตฺติโน

ฆฏาสนสมา นาม อฏฺฐตฺตึส มหีปตี

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุปฺผถูปิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปุปฺผถูปิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ตติยํ ปายาสทายกตฺเถราปทานํ (๑๒๓)

๑ ม. วีตมลา สนามา จ ฯ ยุ. จีนมาลา สนามา จ ฯ ๒ ม. สิสฺสโก ฯ

๓ ม. ทิสํ ฯ ยุ. น หิ ทิสฺวาน ปสฺสิสฺสํ ฯ

๑ ม. สาลํ วาสยิตุํ คมึ ฯ ยุ. สาลํ เวสยิตุํ คมึ ฯ ๒ ม. พุทฺธสนฺติกํ ฯ

มีภูเขาชื่อกุกกุระอยู่ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ (เราเป็น) พราหมณ์ผู้รู้จบมนต์อยู่ในท่ามกลางภูเขานั้น ศิษย์ ๕๐๐๐ คน แวดล้อมเราอยู่ทุกเมื่อและเขาเหล่านั้นเป็นผู้ลุกขึ้นก่อน (นอนทีหลัง) แกล้วกล้าในมนต์ทั้งหลายพราหมณ์ผู้รู้จบมนต์ ได้ฟังคำของพวกศิษย์ว่า พระพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลก ขอท่านจงรู้พระพุทธเจ้านั้นว่ามีจริงหรือไม่ พระองค์มีพยัญชนะ ๘๐ มีพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ พระชินวรมีพระรัศมีแผ่ไปข้างละวา ย่อมรุ่งโรจน์ดังพระอาทิตย์ ดังนี้ พราหมณ์ออกจากอาศรมแล้ว ถามถึงทิศที่พระพุทธเจ้าประทับอยู่ว่า พระมหาวีรเจ้าผู้นำของโลกประทับอยู่ ณ ประเทศใด เราเห็นประเทศนั้นแล้ว

จักนมัสการพระชินเจ้า ผู้ไม่มีบุคคลเปรียบ เรามีจิตเบิกบาน มีใจโสมนัส บูชาพระตถาคตนั้น มาเถิดศิษย์ทั้งหลาย เราจักไปเฝ้าพระตถาคต จักถวายบังคมพระยุคลบาทของพระศาสดาแล้ว จักฟังคำสั่งสอนของพระองค์ เราออกจากอาศรมไปได้ วันหนึ่งก็ได้ป่วยไข้ เป็นผู้ถูกความป่วยไข้เบียดเบียนจึงไปนอน ณ ที่สุดศาลา (ไม้รัง) ประชุมศิษย์ทั้งปวงแล้ว ได้ถามเขาเหล่านั้นถึงพระตถาคตว่า พระคุณของโลกนาถผู้มีปัญญา เครื่องตรัสรู้อย่างยิ่งเป็นเช่นไร พวกศิษย์เหล่านั้นอันเราถามแล้วพยากรณ์เหมือนบุคคลผู้เห็นแจ้ง แสดงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐนั้นแก่เราดุจมีอยู่ตรงหน้าโดยเคารพ

เราฟังคำของศิษย์เหล่านั้นแล้ว ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น ศิษย์เหล่านั้นเผาสรีระของเราแล้ว ได้ไปในสำนักของพระพุทธเจ้า ประนมกรอัญชลีถวายบังคมพระศาสดา เราเอาดอกไม้ทำสถูปแห่งพระสุคต ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่หลวงแล้ว ไม่ได้เข้าถึงทุคติเลยตลอดแสนกัลป ในกัลปที่ ๔๐,๐๐๐ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๑๖ พระองค์มีพระนามชื่อว่า อัคคิสมะ มีพลมาก ใน ๒ หมื่นกัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิราช ๓๘ พระองค์ เป็นใหญ่ในแผ่นดิน พระนามว่า ฆฏาสนสมะคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปุปผถูปิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปุปผถูปิยเถราปทาน.