arnon.worldเข้าสู่ระบบ

สัททสัญญิกวรรค

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๓–๓๖๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓๖/๕๙ ในอปทานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

ฉตฺตึโส สทฺทสญฺญิกวคฺโค

ปฐมํ สทฺทสญฺญิกตฺเถราปทานํ (๓๕๑)

สัททสัญญิกวรรคที่ ๓๖

สัททสัญญิกเถราปทานที่ ๑ (๓๕๑)

ว่าด้วยผลแห่งความเลื่อมใส

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค สัททสัญญิกเถราปทาน (๓๕๑) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

มิคลุทฺโธ ปุเร อาสึ อรญฺเญ กานเน อหํ

ตตฺถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ เทฺวสงฺฆปุรกฺขตํ ฯ

จตุสจฺจํ ปกาเสนฺตํ อุทฺธรนฺตํ มหาชนํ

อสฺโสสึ มธุรํ วาจํ กรวิกรุโทปมํ ฯ

พฺรหฺมสรสฺส มุนิโน สิขิโน โลกพนฺธุโน

โฆเส จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ปตฺโตมฺหิ อาสวกฺขยํ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปสาทสฺส อิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สทฺทสญฺญิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สทฺทสญฺญิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

ครั้งก่อน เราเป็นพรานเนื้อ (เที่ยว) อยู่ในป่าใหญ่ ได้พบพระสัมพุทธเจ้าอันแวดล้อมด้วยสงฆ์สองฝ่ายในป่านั้น ซึ่งกำลังทรงประกาศสัจจะ ๔ทรงรื้อถอน (ช่วยเหลือ) มหาชน เราได้ฟังพระวาจาอันไพเราะเปรียบด้วยเสียงนกการะเวกของมหามุนีพระนามว่าสิขี มีพระสำเนียงดังพรหมเป็นเผ่าพันธุ์ของโลก เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระสำเนียงแล้ว ได้บรรลุความสิ้นอาสวะ ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้นด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งความเลื่อมใส คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสัททสัญญิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สัททสัญญิกเถราปทาน.

ทุติยํ ยวกลาปิยตฺเถราปทานํ (๓๕๒)

ยวกลาปิยเถราปทานที่ ๒ (๓๕๒)

ว่าด้วยผลแห่งการลาดหญ้า

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค ยวกลาปิยเถราปทาน (๓๕๒) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

นคเร อรุณวติยา อาสึ ยวสิโก ตทา

ปนฺเถ ทิสฺวาน สมฺพุทฺธํ ยวกลาปํ อปตฺถรึ ๑ ฯ

อนุกมฺปโก การุณิโก สิขี โลกคฺคนายโก

มม สงฺกปฺปมญฺญาย นิสีทิ ยวสนฺถเร ฯ

ทิสฺวา นิสินฺนํ วิมลํ มหาฌายึ วินายกํ

ปาโมชฺชํ ชนยิตฺวาน ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ยวตฺถเร อิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ยวกลาปิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ยวกลาปิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. อสนฺถรึ ฯ

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น เราเป็นคนเกี่ยวหญ้าอยู่ในนครอรุณวดี ได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าที่หนทาง จึงลาดกำหญ้าถวาย (ให้ประทับ) พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี ผู้ทรงอนุเคราะห์ ทรงมีพระกรุณา เป็นอัครนายกของโลก ทรงทราบความดำริของเรา จึงประทับนั่งบนลาดหญ้า เราเห็นพระองค์ผู้ปราศจากมลทิน ผู้เพ่งพินิจมาก เป็นผู้แนะนำดี เกิดความปราโมทย์แล้ว ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้นด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลเพราะลาดหญ้า คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระยวกลาปิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ยวกลาปิยเถราปทาน.

ตติยํ กึสุกปูชกตฺเถราปทานํ (๓๕๓)

กิงสุกปูชกเถราปทานที่ ๓ (๓๕๓)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกทองกวาว

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค กิงสุกปูชกเถราปทาน (๓๕๓) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

กึสุกํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา ปคฺคเหตฺวาน อญฺชลึ

พุทฺธํ สริตฺวา สิทฺธตฺถํ อากาเส อภิปูชยึ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กึสุกปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กึสุกปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

จตุตฺถํ สโกฏกโกรณฺฑทายกตฺเถราปทานํ (๓๕๔)

ฉบับหลวง

เราได้เห็นต้นทองกวาวกำลังดอกบาน จึงประนมกรอัญชลีระลึกถึงพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ จึงบูชาในอากาศ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกิงสุกปูชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กิงสุกปูชกเถราปทาน.

สโกฏกโกรัณฑทายกเถราปทานที่ ๔ (๓๕๔)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาจักรที่รอยพระบาท

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค สโกฏกโกรัณฑทายกเถราปทาน (๓๕๔) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อกฺกนฺตญฺจ ปทํ ทิสฺวา สิขิโน โลกพนฺธุโน

เอกํสํ อชินํ กตฺวา ปทํ ๑ เสฏฺฐํ อวนฺทหํ ฯ

โกรณฺฑํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา ปาทปํ ธรณีรุหํ

สโกฏกํ ๒ คเหตฺวาน ปเท จกฺกํ อปูชยึ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สโกฏกโกรณฺฑทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สโกฏกโกรณฺฑทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

เราได้พบรอยพระบาทที่พระพุทธเจ้า พระนามว่าสิขีผู้เป็นเผ่าพันธ์ของโลกทรงเหยียบไว้ จึงห่มหนังเสือเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ได้ไหว้รอยพระพุทธบาทอันประเสริฐแล้ว เห็นต้นหงอนไก่อันขึ้นอยู่บนดินมีดอกบาน จึงถือเอามาพร้อมทั้งก้าน ได้บูชาลายจักรที่รอยพระบาท ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสโกฏกโกรัณฑทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สโกฏกโกรัณฑทายกเถราปทาน.

ปญฺจมํ ทณฺฑทายกตฺเถราปทานํ (๓๕๕)

ทัณฑทายกเถราปทานที่ ๕ (๓๕๕)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายไม้ขอ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค ทัณฑทายกเถราปทาน (๓๕๕) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

กานนํ วนโมคฺคยฺห เวฬฬ เฉตฺวานหนฺตทา

อาลมฺพนํ คเหตฺวาน สงฺฆสฺส อททํ อหํ ฯ

เตน จิตฺตปฺปสาเทน สุพฺพเต ๑ อภิวาทิย

อาลมฺพนมฺปิ ทตฺวาน ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ทณฺฑมททินฺตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ทณฺฑทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ทณฺฑทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ทณฺฑทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉฏฺฐํ อมฺพยาคุทายกตฺเถราปทานํ (๓๕๖)

๑ ยุ. ปทเสยฺยํ ฯ ๒ ม. สโกสกํ ฯ

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น เราเข้าไปสู่ป่าใหญ่ ตัดไม้ไผ่ ได้ถือเอาไม้ขอสำหรับห้อยสิ่งของมาถวายแก่สงฆ์ เรากราบไหว้ภิกษุทั้งหลายผู้มีวัตรงาม ด้วยความเลื่อมใสแห่งจิตนั้น และครั้นถวายไม้ขอสำหรับห้อยแล้ว บ่ายหน้ากลับไปทางทิศอุดร ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายไม้ขอใดในกาลนั้นนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายไม้ขอ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระทัณฑทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ทัณฑทายกเถราปทาน.

อัมพยาคุทายกเถราปทานที่ ๖ (๓๕๖)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายมะม่วงและยาคู

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค อัมพยาคุทายกเถราปทาน (๓๕๖) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

สตรํสี นาม สมฺพุทฺโธ สยมฺภู อปราชิโต

วุฏฺฐหิตฺวา สมาธิมฺหา ภิกฺขาย มมุปาคมิ ฯ

ปจฺเจกพุทฺธํ ทิสฺวาน อมฺพยาคุํ อทาปยึ ๒

วิปฺปสนฺนมนนฺตสฺส วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อมฺพยาคุยิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อมฺพยาคุทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อมฺพยาคุทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ยุ. สุขนฺเต ฯ ๒ ม. อทาสหํ ฯ

ฉบับหลวง

พระปัจเจกสัมพุทธเจ้านามว่าสตรังสี ผู้ไม่แพ้อะไรๆ ออกจากสมาธิแล้วเข้ามาหาเราเพื่อภิกษา เราเห็นพระปัจเจกพุทธเจ้าแล้ว มีใจเลื่อมใสยิ่งนักได้ให้คนเอามะม่วงและข้าวยาคูไปถวายแด่ท่านผู้ผ่องใสไม่มีที่สุด ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายมะม่วงและยาคู คุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอัมพยาคุทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อัมพยาคุทายกเถราปทาน.

สตฺตมํ ปุฏกปูชกตฺเถราปทานํ (๓๕๗)

ปุฏกปูชกเถราปทานที่ ๗ (๓๕๗)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายกระเทียม

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค ปุฏกปูชกเถราปทาน (๓๕๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

ทิวาวิหารา นิกฺขนฺโต วิปสฺสี โลกนายโก

ภิกฺขาย วิจรนฺโต โส มม สนฺติกมุปาคมิ ฯ

ตโต ปีติโต ๑ สุมโน พุทฺธเสฏฺฐสฺส ตาทิโน

โลณสุปุฏกํ ทตฺวา กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทหํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุฏกมทาสหํ ๒

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปุฏกสฺส ๓ อิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุฏกปูชโก ๔ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปุฏกปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

พระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้เป็นนายกของโลก เสด็จออกจากที่พักกลางวันแล้ว พระองค์เสด็จเที่ยวภิกษาเข้ามาถึงสำนักเรา ลำดับนั้น เรามีปีติโสมนัส ถวายกระเทียมห่อหนึ่งแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่แล้วบันเทิงอยู่ในสวรรค์ตลอดกัลป ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายห่อกระเทียมใด ด้วยทานนั้น เราไม่รู้ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายกระเทียมห่อหนึ่ง คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปุฏกปูชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปุฏกปูชกเถราปทาน

อฏฺฐมํ วจฺฉทายกตฺเถราปทานํ (๓๕๘)

วัจฉทายกเถราปทานที่ ๘ (๓๕๘)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกวัว

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค วัจฉทายกเถราปทาน (๓๕๘) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

วิปสฺสิโน ภควโต โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

เอกวจฺโฉ ๕ มยา ทินฺโน ปสนฺเนน สปาณินา ฯ

หตฺถิยานํ อสฺสยานํ ทิพฺพยานํ สมชฺฌคํ

เตน วจฺฉกทาเนน ๑ ปตฺโตมฺหิ อาสวกฺขยํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ วจฺฉมททึ ๒ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ วจฺฉทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วจฺฉทายโก ๓ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

วจฺฉทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ยุ. ปติโต ฯ ๒ โป. ปุถุกตมทาสหํ ฯ ยุ. สุปุฏกมทาสหํ ฯ

๓ โป. ปุถุกตสฺส ฯ ยุ. สุปุฏกสฺส ฯ ๔ ม. ยุ. สุปุฏกปูชโก ฯ ๕ ม. เอกํ มญฺจํ

มยา ทินฺนํ ฯ ยุ. ... สชฺฌํ ... ฯ

ฉบับหลวง

เรามีใจเลื่อมใส ได้ถวายลูกวัวตัวหนึ่งด้วยมือของตนเอง แด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าวิปัสสี เชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ เราถึงพร้อม (ด้วย)ยานช้าง ยานม้า และยานทิพย์ เพราะการถวายลูกวัวนั้น เราได้บรรลุถึงความสิ้นอาสวะ ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายลูกวัวใดในกาลนั้นด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายลูกวัว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระวัจฉทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ วัจฉทายกเถราปทาน.

นวมํ สรณาคมนิยตฺเถราปทานํ (๓๕๙)

สรณาคมนิยเถราปทานที่ ๙ (๓๕๙)

ว่าด้วยผลแห่งการถึงสรณะ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค สรณาคมนิยเถราปทาน (๓๕๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อารุหิมฺหา ตทา นาวํ ภิกฺขุ จาชีวโก จหํ

นาวาย ภิชฺชมานาย ภิกฺขุ เม สรณํ อทา ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยญฺจ เม สรณํ อทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ สรณาคมเน ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สรณาคมนิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สรณาคมนิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. มญฺจกทาเนน ฯ ยุ. สชฺฌกทาเนน ฯ ๒ ม. มญฺจมททึ ฯ ยุ. สชฺฌมททึ ฯ

๓ ม. มญฺจทายโก ฯ ยุ. สชฺฌทายโก ฯ

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น พระภิกษุและเราผู้เป็นอาชีวกขึ้นเรือไปด้วยกัน เมื่อเรือกำลังจะแตก พระภิกษุได้ให้สรณะแก่เรา ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ พระภิกษุได้ให้สรณะแก่เรา ด้วยสรณะนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นเพราะการถึงสรณะ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสรณาคมนิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สรณาคมนิยเถราปทาน.

ทสมํ ปิณฺฑปาติกตฺเถราปทานํ (๓๖๐)

ปิณฑปาติกเถราปทานที่ ๑๐ (๓๖๐)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายบิณฑบาต

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สัททสัญญิกวรรค ปิณฑปาติกเถราปทาน (๓๖๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

ติสฺโส นามาสิ สมฺพุทฺโธ วิหาสิ ปวเน ๑ ตทา

ตุสิตาหิ อิธาคนฺตฺวา ปิณฺฑปาตํ อทาสหํ ฯ

สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา ติสฺสํ นาม มหายสํ

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตุสิตํ อคมาสหํ ฯ

เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ทานมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปิณฺฑปาตสฺสิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปิณฺฑปาติโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปิณฺฑปาติกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อุทฺทานํ

สทฺทสญฺญี ยวสิโก กึสุโกรณฺฑปุปฺผิโย

อาลมฺพนมฺพยาคู จ ปุฏกวจฺฉทายโก

สรณํ ปิณฺฑปาโต จ คาถา ตาฬีสเมว จ ฯ

สทฺทสญฺญิกวคฺโค ฉตฺตึโส ฯ

______________

๑ ม. วิปิเน ฯ

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ประทับอยู่ในป่าใหญ่ เราจากดุสิตพิภพมาในมนุษย์โลกนี้ ได้ถวายบิณฑบาต ได้ถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ผู้มียศใหญ่ ยังจิตของตนให้เลื่อมใสแล้วกลับไปยังภพดุสิต ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายทานใดในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาตคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปิณฑปาติกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปิณฑปาติกเถราปทาน.

-------------------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สัททสัญญิกเถราปทาน ๒. ยวกลาปิยเถราปทาน

๓. กิงสุกปูชกเถราปทาน ๔. สโกฏกโกรัณฑทายกเถราปทาน

๕. ทัณฑทายกเถราปทาน ๖. อัมพยาคุทายกเถราปทาน

๗. ปูฏกปูชกเถราปทาน ๘. วัจฉทายกเถราปทาน

๙. สรณาคมนิยเถราปทาน ๑๐. ปิณฑปาติกเถราปทาน

และมีคาถา ๔๐ คาถา.

จบ สัททสัญญิกวรรคที่ ๓๖

จบ สัททสัญญิกวรรค