arnon.worldเข้าสู่ระบบ

โถมกวรรค

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๓–๒๖๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒๖/๕๙ ในอปทานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

ฉพฺพีสติโม โถมกวคฺโค

ปฐมํ โถมกตฺเถราปทานํ (๒๕๑)

โถมกวรรคที่ ๒๖

โถมกเถราปทานที่ ๑ (๒๕๑)

ว่าด้วยผลแห่งการสรรเสริญ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค โถมกเถราปทาน (๒๕๑) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

เทวโลเก ฐิโต สนฺโต วิปสฺสิสฺส มเหสิโน

ธมฺมํ สุตฺวาน มุทิโต อิมํ วาจํ อภาสหํ ฯ

นโม เต ปุริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม

พหุชฺชนํ ตารยสิ เทเสนฺโต อมตํ ปทํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ วาจํ อภณึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ โถมนาย อิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โถมโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

โถมกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ทุติยํ เอกาสนทายกตฺเถราปทานํ (๒๕๒)

ฉบับหลวง

เราอยู่ในเทวโลก ได้ฟังธรรมของพระพุทธเจ้าพระนามว่า วิปัสสี ผู้แสวงหาคุณอันใหญ่หลวง แล้วเบิกบานใจได้กล่าวคำนี้ว่า ขอนอบน้อมแด่พระองค์ บุรุษอาชาไนย ขอนอบน้อมแด่พระองค์ บุรุษสูงสุด พระองค์ทรงแสดงอมฤตบท ทรงยังชนเป็นอันมากให้ข้ามได้ ในกัลปที่ ๙๑แต่กัลปนี้ เราได้กล่าววาจาใด ในกาลนั้น ด้วยการกล่าววาจานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการสรรเสริญ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโถมกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ โถมกเถราปทาน.

เอกาสนทายกเถราปทานที่ ๒ (๒๕๒)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายบิณฑบาต

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค เอกาสนทายกเถราปทาน (๒๕๒) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

วิชหิตฺวา เทววณฺณํ สภริโย อิธาคมึ

อธิการํ กตฺตุกาโม พุทฺธเสฏฺฐสฺส สาสเน ฯ

เทวโล นาม นาเมน ปทุมุตฺตรสาวโก

ตสฺส ภิกฺขา มยา ทินฺนา วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปิณฺฑปาตสฺสิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกาสนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

เอกาสนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

เรากับภริยาต้องการจะก่อสร้างกุศลสมภาร ในศาสนาของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด จึงละเพศเทวดามาในมนุษย์โลกนี้ เรามีใจผ่องใส ได้ถวายภิกษาแก่พระเถระ ผู้เป็นสาวกของพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ มีนามชื่อว่าเทวละ ในกัลปที่หนึ่งแสนกัลปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้นด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาต คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระเอกาสนทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ เอกาสนทายกเถราปทาน.

ตติยํ จิตกปูชกตฺเถราปทานํ (๒๕๓)

จิตกปูชกเถราปทานที่ ๓ (๒๕๓)

ว่าด้วยผลแห่งการทำพุทธบูชา

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค จิตกปูชกเถราปทาน (๒๕๓) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อานนฺโท นาม สมฺพุทฺโธ สยมฺภู อปราชิโต

อรญฺเญ ปรินิพฺพายิ อมนุสฺสมฺหิ กานเน ฯ

เทวโลกา อิธาคนฺตฺวา จิตํ กตฺวานหํ ตทา

สรีรํ ตตฺถ ฌาเปสึ สกฺการญฺจ อกาสหํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จิตกปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

จิตกปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

จตุตฺถํ จมฺปกปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๕๔)

ฉบับหลวง

พระสยัมภูสัมพุทธเจ้าผู้ไม่แพ้อะไรๆ พระนามว่าอานันทะ เสด็จปรินิพพานแล้วในป่าชัฏอันปราศจากมนุษย์ ในกาลนั้น เราจากเทวโลกมาในมนุษย์โลกนี้ ได้ทำจิตกาธารแล้วถวายพระเพลิงพระสรีระ ณ ที่นั้นและได้ทำสักการะ ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้นด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระจิตตปูชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ จิตกปูชกเถราปทาน.

จัมปกปุปผิยเถราปานที่ ๔ (๒๕๔)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกจำปา

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค จัมปกปุปผิยเถราปาน (๒๕๔) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

หิมวนฺตอวิทูเร วิกโน ๑ นาม ปพฺพโต

ตสฺส เวมชฺเฌ วสติ สมโณ ภาวิตินฺทฺริโย ฯ

ทิสฺวาน ตสฺโสปสมํ วิปฺปสนฺเนน เจตสา

ตีณิ จมฺปกปุปฺผานิ คเหตฺวาน สโมกิรึ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จมฺปกปุปฺผิโย ๒ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

จมฺปกปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ปญฺจมํ สตฺตปาฏลิยตฺเถราปทานํ (๒๕๕)

ฉบับหลวง

มีภูเขาชื่อว่าวิกนะ อยู่ที่ไม่ไกลต่อภูเขาหิมวันต์ พระสมณเจ้าผู้มีอินทรีย์อันอบรมแล้ว ประทับอยู่ ณ ท่ามกลางภูเขานั้น เราได้เห็นพระองค์ท่านสงบระงับ มีใจผ่องใส ได้ถือเอาดอกจำปา ๓ ดอก โปรยลงบูชา ในกัลปที่๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระจัมปกปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ จัมปกปุปผิยเถราปทาน

สัตตปาฏลิยเถราปทานที่ ๕ (๒๕๕)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกแคฝอย

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค สัตตปาฏลิยเถราปทาน (๒๕๕) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

กณิการํว โชตนฺตํ นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร

สตฺต ปาฏลิปุปฺผานิ พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สตฺตปาฏลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สตฺตปาฏลิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉฏฺฐํ อุปาหนทายกตฺเถราปทานํ (๒๕๖)

๑ ม. ยุ. วิกโต ฯ ๒ ม. ยุ. ติจมฺปกปุปฺผิโย ฯ

ฉบับหลวง

เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้รุ่งเรืองโชติช่วง ดังดอกกรรณิการ์ ประทับนั่งอยู่ที่ระหว่างภูเขา จึงได้เก็บดอกแคฝอยมาบูชาแด่พระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสัตตปาฏลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สัตตปาฏลิยเถราปทาน.

อุปหนทายกเถราปทานที่ ๖ (๒๕๖)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายรองเท้า

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค อุปหนทายกเถราปทาน (๒๕๖) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อโหสึ จนฺทโน นาม สมฺพุทฺธสฺสตฺรโช ตทา

เอโกปาหโน มยา ทินฺโน โพธิ ๑ สมฺปชฺช เม ตุวํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปาทุํ ๒ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุปาหนสฺสิทํ ผลํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปาหนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อุปาหนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น เราชื่อว่าจันทนะ เป็นบุตรของพระปัจเจกพุทธเจ้า เราได้ถวายรองเท้าคู่หนึ่ง (ด้วยความปรารถนาว่า) ท่านจงยังความตรัสรู้ให้สำเร็จแก่เรา ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายรองเท้าใด ในกาลนั้น ด้วยการถวายรองเท้านั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายรองเท้าคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอุปาหนทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อุปหนทายกเถราปทาน.

สตฺตมํ มญฺชริปูชกตฺเถราปทานํ (๒๕๗)

มัญชริปูชกเถราปทานที่ ๗ (๒๕๗)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกไม้ต่างๆ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค มัญชริปูชกเถราปทาน (๒๕๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

มญฺชริกํ กริตฺวาน รถิยํ ปฏิปชฺชหํ

อทฺทสํ สมณานคฺคํ ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขตํ ฯ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน ปรมาย จ ปีติยา

อุโภหตฺเถหิ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ

เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปุปฺผปูชายิทํ ผลํ ฯ

อิโต เตสตฺตติกปฺเป เอโก อาสึ มหีปติ

โชติโย นาม นาเมน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มญฺชริปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

มญฺชริปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. โพธึ ฯ ๒ ม. ปานธึ ฯ ยุ. ปาหนํ ฯ

ฉบับหลวง

เราทำพุ่มดอกไม้แล้ว เดินไปในถนน ได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้เลิศกว่าสมณะทั้งหลาย แวดล้อมด้วยภิกษุสงฆ์ เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสและมีปิติอย่างยิ่ง จึงประคองดอกไม้ด้วยมือทั้งสองบูชาแด่พระพุทธเจ้าในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยดอกไม้ ในกัลปที่ ๗๓ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง เป็นใหญ่ในแผ่นดิน มีนามชื่อว่าโชติยะ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระมัญชริปูชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ มัญชริปูชกเถราปทาน.

อฏฺฐมํ ปณฺณทายกตฺเถราปทานํ (๒๕๘)

ปรรณทายกเถราปทานที่ ๘ (๒๕๘)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายใบไม้

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค ปรรณทายกเถราปทาน (๒๕๘) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ วากจีรธโร อหํ

อโลณปณฺณภกฺโขมฺหิ นิยเมสุ จ สํวุโต ฯ

ปาตราเส อนุปฺปตฺเต สิทฺธตฺโถ อุปคญฺฉิ มํ

ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ ปสนฺโน เสหิ ปาณิหิ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปณฺณมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปณฺณทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สตฺตวีสมฺหิ กปฺปมฺหิ ราชา อาสึ ยทตฺถิโย ๑

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปณฺณทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปณฺณทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

เราเป็นผู้ทรง (นุ่งห่ม) ผ้าเปลือกไม้กรองอยู่ที่ภูเขาหิมวันต์ เป็นผู้มีของไม่เค็มและใบไม้เป็นอาหาร และสำรวมในศีลทั้งหลาย เมื่อถึงเวลาอาหารเช้า พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ เสด็จมาหาเรา เราเลื่อมใส ได้ถวายอาหารนั้นแด่พระพุทธเจ้าด้วยมือทั้งสองของตน ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายใบไม้ใด ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายใบไม้ ในกัลปที่ ๒๗ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราชพระนามว่ายทัตถิยะ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปรรณทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปรรณทายกเถราปทาน.

นวมํ กุฏิทายกตฺเถราปทานํ (๒๕๙)

กุฏิทายกเถราปทานที่ ๙ (๒๕๙)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยกุฎี

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค กุฏิทายกเถราปทาน (๒๕๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

วิปินํ จาริ สมฺพุทฺโธ รุกฺขมูเล วสิ ตทา

ปณฺณสาลํ กริตฺวาน อทาสึ อปราชิเต ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปณฺณกุฏิกํ ททา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ กุฏิทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

อฏฺฐตึเส ๒ อิโต กปฺเป โสฬสาสึสุ ราชิโน

สพฺพตฺถ อภิวสฺสีติ วุจฺจเร จกฺกวตฺติโน ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุฏิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กุฏิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. สทตฺถิโย ฯ ๒ ม. อฏฺฐวีเส ฯ

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น พระสัมพุทธเจ้าเสด็จเที่ยวไปสู่ป่า ประทับอยู่ที่โคนไม้ เราได้สร้างบรรณศาลาถวายแด่พระองค์ผู้ไม่ทรงแพ้อะไรๆ ในกัลปที่ ๙๑แต่กัลปนี้ เราได้ถวายกุฎีใบไม้ใด ด้วยการถวายกุฎีนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายกุฎี ในกัลปที่ ๓๘ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิราช ๑๖ พระองค์ มหาชนขนานพระนามว่า สัพพัตถอภิวัสสีคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกุฏิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กุฏิทายกเถราปทาน.

ทสมํ อคฺคปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๖๐)

อัคคปุปผิยเถราปทานที่ ๑๐ (๒๖๐)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกคันทรง

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โถมกวรรค อัคคปุปผิยเถราปทาน (๒๖๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร

โอภาสยนฺตํ รํสิยา ๑ สิขินํ สิขินํ ยถา ฯ

อคฺคชํ ปุปฺผมาทาย อุปคญฺฉึ นรุตฺตมํ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปญฺจวีสติกปฺปมฺหิ อโหสึ มิตฺตฆาตโก ๒

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อคฺคปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อคฺคปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ่

อุทฺทานํ

โถมโก ภิกฺขจิตกํ จมฺปโก สตฺตปาฏลิ

ปาทุมญฺชริ ปณฺณญฺจ กุฏิโท อคฺคปุปฺผิโย

คาถาโย คณิตา เจตฺถ เอกตาฬีสเมว จ ฯ

โถมกวคฺโค ฉพฺพีสติโม ฯ

______________

สตฺตวีโส ปทุมุกฺเขปวคฺโค

ปฐมํ อากาสุกฺขิปิยตฺเถราปทานํ (๒๖๑)

๑ ม. ยุ. รํเสน ฯ ๒ ม. อโหสิ อมิโต คโต ฯ ยุ. อโหสึ อมิตวฺหโย ฯ

ฉบับหลวง

เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิขี มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ประทับนั่งอยู่ในระหว่างภูเขา รุ่งเรืองด้วยพระรัศมีดังกองเพลิง เราถือเอาดอกคันทรง เข้าไปเฝ้าพระองค์ผู้อุดมกว่านระ มีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสบูชาแด่พระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๒๕ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่ามิตตฆาตกะ สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอัคคปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อัคคปุปผิยเถราปทาน.

------------------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. โถมกเถราปทาน ๒. เอกาสนทายกเถราปทาน

๓. จิตกปูชกเถราปทาน ๔. จัมปกปุปผิยเถราปทาน

๕. สัตตปาฏลิยเถราปทาน ๖. อุปหนทายกเถราปทาน

๗. มัญชริปูชกเถราปทาน ๘. ปรรณทายกเถราปทาน

๙. กุฏิทายกเถราปทาน ๑๐. อัคคปุปผิยเถราปทาน

และในวรรคนี้ นับคาถาได้ ๔๑ คาถา.

จบ โถมกวรรคที่ ๒๖.

จบ โถมกวรรค