arnon.worldเข้าสู่ระบบ

กณิการปุปผิยวรรค

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๓–๒๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒๑/๕๙ ในอปทานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

กณิการปุปผิยวรรคที่ ๒๑

กณิการปุปผิยเถราปทานที่ ๑ (๒๐๑)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกกรรณิการ์

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค กณิการปุปผิยเถราปทาน (๒๐๑) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

กณิการํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา โอจินิตฺวานหํ ตทา

ติสฺสสฺส อภิโรเปสึ โอฆติณฺณสฺส ตาทิโน ฯ

เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปญฺจตึเส อิโต กปฺเป อรุณปาโลติ ๑ วิสฺสุโต

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กณิการปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กณิการปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ทุติยํ มิเนลปุปฺผิยตฺเถราปทานํ ๒ (๒๐๒)

ฉบับหลวง

ในกาลนั้น เราเห็นต้นกรรณิการ์ มีดอกบานสะพรั่ง จึงเก็บมาบูชาแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าติสสะ ผู้ข้ามโอฆะแล้ว ผู้คงที่ ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๓๕ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิปรากฏพระนามว่าอรุณปาละ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมากคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกณิการปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กณิการปุปผิยเถราปทาน.

มิเนลปุปผิยเถราปทานที่ ๒ (๒๐๒)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกเทียนขาว

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค มิเนลปุปผิยเถราปทาน (๒๐๒) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

สุวณฺณวณฺโณ ภควา สตรํสี ปภาวโร ๓

จงฺกมนํ สมารูโฬฺห เมตฺตจิตฺโต สิขิ ๔ สโต ฯ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน โถเมตฺวา ๕ ญาณมุตฺตมํ

มิเนลปุปฺผํ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ

เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

เอกูนตึเส กปฺปมฺหิ สุเมฆฆนนามโก

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มิเนลปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

มิเนลปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. อรุณปาลีติ ฯ ๒ ยุ. วิเนล ... ฯ ๓ ม. ยุ. ปตาปวา ฯ ๔ ยุ. สิขี สิโต ฯ

๕ ม. ยุ. วนฺทิตฺวา ฯ

ฉบับหลวง

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิขี มีพระฉวีวรรณดังทอง มีพระรัศมีอันประเสริฐดังพระอาทิตย์ มีพระหฤทัยเมตตา มีพระสติ เสด็จขึ้นที่จงกรมเรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ชมเชยพระญาณอันอุดมแล้ว ถือดอกเทียนขาวไปบูชาแด่พระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๓๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๒๙ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิมีพระนามว่าสุเมฆฆนะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้วพระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระมิเนลปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ มิเนลปุปผิยเถราปทาน.

ตติยํ กึกณิกปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๐๓)

กิงกณิกปุปผิยเถราปทานที่ ๓ (๒๐๓)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกหงอนไก่

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค กิงกณิกปุปผิยเถราปทาน (๒๐๓) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส สพฺพญฺญู โลกนายโก

โอทกํ ทหโมคฺคยฺห สินายิ โลกนายโก ฯ

ปคฺคยฺห กึกณิปุปฺผํ วิปสฺสิสฺสาภิโรปยึ

อุทคฺคจิตฺโต สุมโน ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

สตฺตวีสติกปฺปมฺหิ ราชา ภิมรโถ อหุ

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กึกณิกปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

กึกณิกปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

พระสัพพัญญูผู้เป็นนายกของโลก เช่นกับด้วยทองคำมีค่า พระองค์ผู้นำของโลก ร้อนพระกาย จึงเสด็จลงน้ำสรงสนานอยู่ เรามีจิตเบิกบาน มีใจโสมนัส ได้ถือเอาดอกหงอนไก่ไปบูชาแด่พระสัพพัญญูพระนามว่าวิปัสสีผู้จอมสัตว์ ผู้คงที่ ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชาในกัลปที่ ๒๗ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิราชพระนามว่าภิมรถะทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระกิงกณิกปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ กิงกณิกปุปผิยเถราปทาน.

จตุตฺถํ ตรณิยตฺเถราปทานํ (๒๐๔)

ตรณิยเถราปทานที่ ๔ (๒๐๔)

ว่าด้วยผลแห่งการข้ามส่งพระพุทธเจ้า

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค ตรณิยเถราปทาน (๒๐๔) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อตฺถทสฺสี ตุ ภควา ทิปทินฺโท นราสโภ

ปุรกฺขโต สาวเกหิ คงฺคาตีรํ อุปาคมิ ฯ

สมติตฺติ กากเปยฺยา คงฺคา อาสิ ทุรุตฺตรา

อุตฺตารยึ ภิกฺขุสงฺฆํ พุทฺธญฺจ ทิปทุตฺตมํ ฯ

อฏฺฐารเส กปฺปสเต ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตรณาย อิทํ ผลํ ฯ

เตรสิโต กปฺปสเต ปญฺจ สพฺโพภวา อหุํ

สตฺตรตนสมฺปนฺนา [๑] จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ตรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ปญฺจมํ นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๐๕)

๑ ม. ปจฺฉิเม จ ภเว อสฺมึ ฌาโตหํ พฺราหฺมเณ กุเล

สทฺธึ ตีหิ สหาเยหิ ปพฺพชึ สตถุสาสเน ฯ

ฉบับหลวง

ก็พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้จอมสัตว์ ประเสริฐกว่านระแวดล้อมด้วยพระสาวกทั้งหลาย เสด็จไปสู่ฝั่งแม่น้ำคงคา แม่น้ำคงคาเต็มเปี่ยมเสมอขอบฝั่ง กาวักน้ำดื่มได้ ข้ามได้ยาก เราข้ามส่งพระพุทธ-เจ้าผู้สูงสุดกว่าสัตว์และภิกษุสงฆ์ ในกัลปที่ ๑,๘๐๐ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการข้ามส่งพระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๑,๓๐๐ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๕ พระองค์ ทรงพระนามว่าสัพโพภวะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระตรณิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ตรณิยเถราปทาน.

นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทานที่ ๕ (๒๐๕)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกยางทราย

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน (๒๐๕) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

วิปสฺสิสฺส ภควโต อาสึ อารามิโก อหํ

นิคฺคุณฺฑิปุปฺผํ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ ฯ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

ปญฺจตฺตึเส ๑ อิโต กปฺเป เอโก อาสึ ชนาธิโป

มหาปตาโป นาเมน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

นิคฺคุณฺฑิปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ฉบับหลวง

เราเป็นคนเฝ้าพระอารามของพระผู้มีพระภาคพระนามว่าวิปัสสี ได้ถือเอาดอกไม้ยางทราย ไปบูชาแด่พระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๓๕ แต่กัลปนี้ เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่ง เป็นจอมแห่งชน มีนามว่ามหาปตาปะ มีพลมากคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระนิคคุณฑิปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน.

ฉฏฺฐํ อุทกทายกตฺเถราปทานํ [๒๐๖]

อุทกทายกเถราปทานที่ ๖ (๒๐๖)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายน้ำ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค อุทกทายกเถราปทาน (๒๐๖) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

ภุญฺชนฺตํ สมณํ ทิสฺวา วิปฺปสนฺนมนาวิลํ

ฆเฏโนทกมาทาย สิทฺธตฺถสฺส อทาสหํ ฯ

นิมฺมโล โหมหํ อชฺช วิมโล ขีณสํสโย

ภเว นิพฺพตฺตมานมฺหิ ผลํ นิพฺพตฺตเต มม ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป อุทกํ ๑ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อุทกทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เอกสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป เอโกว วิมโล อหุ

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุทกทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

๑ ม. ปญฺจวีเส ฯ

ฉบับหลวง

เราเห็นพระสมณะ ผู้ผ่องใส ไม่ขุ่นมัว กำลังบริโภคอยู่ ได้เอาน้ำในหม้อถวายแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ วันนี้ (นั้น) เราเป็นผู้ไม่เศร้าหมอง ปราศจากมลทิน สิ้นสงสัย ผลย่อมเกิดแก่เราในภพที่เกิดอยู่ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายน้ำ ในกาลนั้น ด้วยการถวายน้ำนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำ ในกัลปที่ ๖๑แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่าวิมลทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอุทกทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อุทกทายกเถราปทาน

อุทกทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ}

สตฺตมํ สลฬมาลิยตฺเถราปทานํ (๒๐๗)

สลฬมาลิยเถราปทานที่ ๗ (๒๐๗)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกไม้พร้อมทั้งขั้ว

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค สลฬมาลิยเถราปทาน (๒๐๗) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

กณิการํว โชตนฺตํ นิสินฺนํ ปพฺพตนฺตเร

โอภาเสนฺตํ ทิสา สพฺพา สิทฺธตฺถํ นรสารถึ ฯ

ธนน อเพชฺฌํ ๒ กตฺวาน อุสุํ สนฺธายหํ ๓ ตทา

ปุปฺผํ สวณฺฏํ เฉตฺวาน พุทฺธสฺส อภิโรปยึ ฯ

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ

เอกปญฺญาสิโต กปฺเป เอโก อาสิ ชุตินฺธโร

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สลฬมาลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สลฬมาลิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อฏฺฐมํ โกรณฺฑปุปฺผิยตฺเถราปทานํ (๒๐๘)

๑ ม. อุทกํ ยมทาสหํ ฯ ยุ. อุทกํ ยํ ตทา อหํ ฯ ๒ ม. อทฺเวชฺฌํ ฯ ยุ. อเทชฺฌํ ฯ

๓ ม. สนฺนยฺหหํ ฯ

ฉบับหลวง

เราได้เห็นพระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ เป็นสารถีฝึกนระ ผู้โชติช่วงดังดอกกรรณิการ์ ประทับนั่งในระหว่างภูเขา ยังทิศทั้งปวงให้สว่างอยู่ ในกาลนั้น เราเอาธนูพาดสายแล้ว ยิงลูกธนูไป ตัดดอกไม้พร้อมทั้งขั้ว บูชาแด่พระพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๕๑ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่าชุตินธระ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการมีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสลฬมาลิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สลฬมาลิยเถราปทาน

โกรัณฑปุปผิยเถราปทานที่ ๘ (๒๐๘)

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกหงอนไก่พร้อมทั้งราก

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค โกรัณฑปุปผิยเถราปทาน (๒๐๘) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อกฺกนฺตญฺจ ปทํ ทิสฺวา จกฺกาลงฺการภูสิตํ

ปเทนานุปทํ ยนฺโต วิปสฺสิสฺส มเหสิโน ฯ

โกรณฺฑํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา สมูลํ ปูชิตํ มยา

หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน อวนฺทึ ปทมุตฺตมํ ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ๑ ผลํ ฯ

สตฺตปญฺญาสกปฺปมฺหิ เอโก วีตมโล อหุ

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โกรณฺฑปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

โกรณฺฑปุปฺผิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

นวมํ อาธารทายกตฺเถราปทานํ (๒๐๙)

๑ ยุ. ปทปูชายิทํ ผลํ ฯ

ฉบับหลวง

เราได้เห็นรอยพระบาท อันประดับด้วยจักร และเครื่องอลังการที่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าวิปัสสี ผู้แสวงหาคุณใหญ่ ทรงเหยียบไว้ จึงเดินตามรอยพระบาทไป เราได้เห็นต้นหงอนไก่ มีดอกบาน จึงเอาบูชาพร้อมทั้งรากเราร่าเริง มีจิตโสมนัส ได้ไหว้รอยพระบาทอันอุดม ในกัลปที่ ๙๑แต่กัลปนี้ เราได้บูชารอยพระพุทธบาทด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้นเราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา ในกัลปที่ ๕๗ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์หนึ่ง ทรงพระนามว่าวีตมละ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ประการ มีพลมาก คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโกรัณฑปุปผิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ โกรัณฑปุปผิยเถราปทาน.

อาธารทายถเถราปทานที่ ๙ (๒๐๙)

ว่าด้วยการถวายเชิงรองบาตร

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค อาธารทายถเถราปทาน (๒๐๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อาธารกํ มยา ทินฺนํ สิขิโน โลกพนฺธุโน

ธาเรมิ ปฐวึ สพฺพํ เกวลํ วสุธํ อิมํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน ฯ

สตฺตวีเส อิโต กปฺเป อเหสุํ จตุโร ชนา

สมนฺตวรุณา ๑ นาม จกฺกวตฺตี มหพฺพลา ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อาธารทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อาธารทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ทสมํ ปาปนิวาริยตฺเถราปทานํ ๒ (๒๑๐)

ฉบับหลวง

เราได้ถวายเชิงรองบาตรแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิขี ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก เราทรง (ครอบครอง) พื้นแผ่นพระสุธานี้ทั้งหมดสิ้น เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้ทั้งหมดแล้ว เราทรงกายอันเป็นที่สุดอยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๒๗ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระองค์ ทรงมีพระนามว่าสมันตวรุณ มีพลมากคุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระอาธารทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อาธารทายกเถราปทาน.

ปาปนิวาริยเถราปทานที่ ๑๐ (๒๑๐)

ว่าด้วยผลแห่งการห้ามบาป

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการปุปผิยวรรค ปาปนิวาริยเถราปทาน (๒๑๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

ติสฺสสฺส ๓ หิ ๔ ภควโต เทวเทวสฺส ตาทิโน ฯ

เอกจฺฉตฺตํ มยา ทินฺนํ วิปฺปสนฺเนน เจตสา ฯ

นิวุตํ โหติ เม ปาปํ กุสลสฺสูปสมฺปทา

อากาเส ฉตฺตํ ธาเรนฺติ ปุพฺพกมฺมสฺสิทํ ผลํ ฯ

จริมํ วตฺตเต มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน ฯ

เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ฉตฺตมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ฉตฺตทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เทฺวสตฺตติ อิโต กปฺเป อฏฺฐาสึสุ ชนาธิปา

มหานิทานนาเมน ราชาโน จกฺกวตฺติโน ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปาปนิวาริโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปาปนิวาริยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

อุทฺทานํ

กณิกาโร มิเนลญฺจ กึกณิ ตารเณน จ

นิคฺคุณฺฑิปุปฺผํ ทกโท สลโฬ จ กุรณฺฑโก

อาธารทานํ ปาปญฺจ อฏฺฐตาฬีส คาถกา ฯ

กณิการปุปฺผิยวคฺโค เอกวีสติโม ฯ

๑ ม. สมนฺตวรณา นาม ฯ ๒ ยุ. วาตาตปนิวาริย ... ฯ ๓ ยุ. ติสฺสสฺสาหํ ฯ

๔ ม. ตุ ฯ

ฉบับหลวง

ก็เรามีใจผ่องใส ได้ถวายร่มคันหนึ่งแด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าติสสะผู้ประเสริฐกว่าเทวดา ผู้คงที่ เราห้ามบาปเสียแล้ว ก่อสร้างกุศลเทวดาทั้งหลายกั้นร่มไว้ในอากาศ นี้เป็นผลแห่งบุรพกรรม ภพที่สุดย่อมเป็นไปแก่เรา เราถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว ทรงกายอันเป็นที่สุดอยู่ในศาสนาของพระสัมพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๒ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายร่มใดในกาลนั้น ด้วยการถวายร่มนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายร่ม ในกัลปที่ ๗๒ แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิราช ผู้เป็นจอมแห่งชน ๘ พระองค์ มีพระนามว่ามหานิทานะ คุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้วพระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปาปนิวาริยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปาปนิวาริยเถราปทาน.

-------------------

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. กณิการปุปผิยเถราปทาน ๒. มิเนลปุปผิยเถราปทาน

๓. กิงกณิกปุปผิยเถราปทาน ๔. ตรณิยเถราปทาน

๕. นิคคุณฑิปุปผิยเถราปทาน ๖. อุทกทายกเถราปทาน

๗. สลฬมาลิยเถราปทาน ๘. โกรัณฑปุปผิยเถราปทาน

๙. อาธารทายกเถราปทาน ๑๐. ปาปนิวาริยเถราปทาน

มีคาถา ๔๘ คาถา

จบ กณิการปุปผิยวรรคที่ ๒๑

จบ กณิการปุปผิยวรรค