๒. ปุณณกเถราปทาน (๔๐๒) เล่ม ๓๒

ปพฺภารกูฏํ นิสฺสาย สยมฺภู อปราชิโต

อาพาธิโก จ ๑ โส พุทฺโธ วสติ ปพฺพตนฺตเร ฯ

มม อสฺสมสามนฺตา ปนาโท อาสิ ตาวเท

พุทฺเธ นิพฺพายมานมฺหิ อาโลโก ๒ อาสิ ตาวเท ฯ

ยาวตา วนสณฺฑสฺมึ อจฺฉโกกตรจฺฉโย

พาลา ๓ จ เกสรี สพฺเพ อภิกุชฺชึสุ ๔ ตาวเท ฯ

อุปฺปาทํ ๕ ตมหํ ทิสฺวา ปพฺภารํ อคมาสหํ

ตตฺถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ นิพฺพุตํ อปราชิตํ ฯ

สุผุลฺลํ สาลราชํว สตรํสีว อุคฺคตํ

วีตจฺจิตํว องฺคารํ นิพฺพุตํ อปราชิตํ ฯ

ติณํ กฏฺฐญฺจ ปูเรตฺวา จิตกํ ตตฺถกาสหํ

จิตกํ สุกตํ กตฺวา สรีรํ ฌาปยึ อหํ ฯ

สรีรํ ฌาปยิตฺวาน คนฺธโตยํ สโมกิรึ

อนฺตลิกฺเข ฐิโต ยกฺโข นามํ อคฺคหิ ตาวเท ฯ

ตํ ๑ ปูริตํ ตยา กิจฺจํ สยมฺภุสฺส มเหสิโน

ปุณฺณโก นาม นาเมน ยทา ๒ โหสิ ตุวํ มุเน ฯ

ตมฺหา กายา จวิตฺวาน เทวโลกํ อคญฺฉหํ

ตตฺถ ทิพฺพมโย คนฺโธ อนฺตลิกฺขา ๓ ปวสฺสติ ฯ

ตตฺราปิ นามเธยฺยํ เม ปุณฺณโกติ อหุ ตทา

เทวภูโต มนุสฺโส วา สงฺกปฺปํ ปูรยามหํ ฯ

อิทํ ปจฺฉิมกํ มยฺหํ จริโม วตฺตตี ๔ ภโว

อิธาปิ ปุณฺณโก นาม นามเธยฺยํ ปกาสติ ๕ ฯ

โตสยิตฺวาน สมฺพุทฺธํ โคตมํ สกฺยปุงฺควํ

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว ฯ

เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตนุกิจฺจสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปุณฺณโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

ปุณฺณกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ยุ. ... ว โย ... ฯ ๒ ม. อาโลโก อุทปชฺชถ ฯ ๓ ม. ยุ. วาฬา ฯ

๔ ม. ยุ. อภิคชฺชึสุ ฯ ๕ ม. อุปฺปาตํ ฯ

๑ ม. ยํ. ฯ ๒ ม. ยุ. สทา โหหิ ฯ ๓ ยุ. อนฺตลิกฺเข ฯ ๔ ม. ยุ. วตฺตเต ฯ

๕ ยุ. ปญฺญายติ ฯ

พระพุทธเจ้าผู้สยัมภู ไม่ทรงแพ้อะไรๆ ทรงพระประชวร ทรงอาศัยยอดเงื้อมประทับอยู่ในระหว่างภูเขา ขณะนั้นได้มีเสียงบันลือลั่นโดยรอบอาศรมของเรา เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จนิพพาน ได้มีแสงสว่างในขณะนั้นหมี หมาป่า เสือดาว เนื้อร้าย และราชสีห์ มีอยู่ในไพรสณฑ์ประมาณเท่าใด ทั้งหมดนั้นได้พากันส่งเสียงร้องขึ้น ในขณะนั้น เราเห็นความอัศจรรย์นั้นแล้ว ได้ไปสู่เงื้อม ณ ที่นั้น

เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้ไม่แพ้อะไรๆ นิพพานแล้ว เหมือนพระยารังมีดอกบานสะพรั่ง เช่นพระอาทิตย์อุทัย ดังถ่านเพลิงปราศจากเปลวไฟ ผู้ดับสนิทแล้ว ไม่แพ้อะไรๆเรานำเอาหญ้าและไม้มากองให้เต็มแล้ว ได้ทำเชิงตะกอนขึ้นบนนั้น ครั้นทำเชิงตะกอนดีแล้ว ได้ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ ครั้นถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระแล้วได้เอาน้ำอบปะพรม ในขณะนั้น เทวดายืนอยู่ในอากาศได้ระบุชื่อว่า ท่านผู้เป็นมุนี ในกาลใด ท่านมีนามชื่อว่าปุณณกะ ในกาลนั้น ท่านบำเพ็ญกิจนั้นแก่พระพุทธเจ้าผู้สยัมภูแล้ว เราจุติจากกายนั้นแล้ว ได้ไปสู่เทวโลก ในเทวโลกนั้น กลิ่นอันสำเร็จด้วยทิพย์ย่อมตกลงจากอากาศ แม้ในเทวโลกนั้น เราก็มีชื่อว่าปุณณกะ ในกาลนั้น

เราเป็นเทวดาหรือมนุษย์ย่อมยังความดำริให้บริบูรณ์ ภพนี้เป็นภพที่สุดของเรา ภพที่สุดย่อมเป็นไป แม้ในภพนี้ นามของเราก็ยังปรากฏชื่อว่าปุณณกะ เรายังพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่า โคดมศากยบุตรให้ทรงโปรดแล้ว กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ ในกัลปที่ ๙๑ แต่กัลปนี้ เราได้ทำกรรมใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลยนี้เป็นผลแห่งการถวายพระเพลิงพุทธสรีระ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้ทั้งหมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ การที่เราได้มาในสำนักพระพุทธเจ้าของเรานี้ เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราบรรลุแล้วโดยลำดับ พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปุณณกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ ปุณณกเถราปทาน.