๓. เมตตคูเถราปทาน (๔๐๓) เล่ม ๓๒

หิมวนฺตสฺส อวิทูเร อโสโก นาม ปพฺพโต

ตตฺถาปิ อสฺสโม มยฺหํ วิสุกมฺเมน ๑ มาปิโต ฯ

สุเมโธ นาม สมฺพุทฺโธ อคฺโค การุณิโก มุนิ

นิวาสยิตฺวา ปุพฺพเณฺห ปิณฺฑาย เม อุปาคมิ ฯ

อุปาคตํ มหาวีรํ สุเมธํ โลกนายกํ

ปคฺคยฺห สุคตปตฺตํ ๒ สปฺปิเตลํ อปูรยึ ฯ

ทตฺวานาหํ พุทฺธเสฏฺเฐ สุเมเธ โลกนายเก

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน ภิยฺโย หาสํ ชเนสหํ ฯ

อิมินา สปฺปิทาเนน เจตนาปณิธีหิ จ

เทวภูโต มนุสฺโส วา ลภามิ วิปุลํ สุขํ ฯ

วินิปาตํ วิวชฺเชตฺวา สํสรามิ ภวาภเว

ตตฺถ จิตฺตํ ปณิธิตฺวา ลภามิ อจลํ ปทํ ฯ

ลาภา ตุยฺหํ สุลทฺธนฺเต ยํ มํ อทฺทกฺขิ พฺราหฺมณ ๓

มม ทสฺสนมาคมฺม อรหตฺตํ คมิสฺสติ ๔ ฯ

วิสฺสฏฺโฐ โหหิ มา ภายิ อธิคนฺตฺวา มหายสํ

มมํ หิ สปฺปึ ทตฺวาน ปริโมกฺขาสิ ชาติยา ฯ

อิมินา สปฺปิทาเนน เจตนาปณิธีหิ จ

เทวภูโต มนุสฺโส วา ลภามิ วิปุลํ สุขํ ฯ

อิมินา อธิกาเรน ๑ เมตฺตจิตฺตวตาย จ

อฏฺฐารเส กปฺปสเต เทวโลเก รมิสฺสติ ๒ ฯ

อฏฺฐารส จ ติกฺขตฺตุํ เทวราชา ภวิสฺสติ ๓-2

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ

เอกปญฺญาสกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ

จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชมฺพูมณฺฑสฺส อิสฺสโร ฯ

มหาสมุทฺโท วกฺโขพฺโภ พุทฺธโร ปฐวี ยถา

เอวเมว จ เม โภคา อปฺปเมยฺยา ภวิสฺสเร้

สฏฺฐิโกฏึ หิรญฺญสฺส ทตฺวาน ๔ ปพฺพชึ อหํ ฯ

กึ กุสลํ คเวสนฺโต พาวรึ อุปสงฺกมึ ฯ

ตตฺถ มนฺเต อธิยามิ ฉฬงฺคํ นาม ลกฺขณํ

ตมนฺธการํ วิธมํ อุปฺปชฺชิ ตฺวํ มหามุนิ ฯ

ตว ทสฺสนกาโมหํ อาคโตมฺหิ มหามุนิ

ตว ธมฺมํ สุณิตฺวาน ปตฺโตมฺหิ อจลํ ปทํ ฯ

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ สปฺปึ พุทฺธสฺสทาสหํ

เอตฺถนฺตเร นาภิชาเน สปฺปิ วิญฺญาปิตํ มยา ฯ

มม สงฺกปฺปมญฺญาย อุปฺปชฺชติ ยถิจฺฉกํ

จิตฺตมญฺญาย นิพฺพตฺตํ สพฺเพ สนฺตปฺปยามหํ ฯ

อโห พุทฺธา อโห ธมฺมา อโห โน สตฺถุสมฺปทา

โถกญฺหิ สปฺปึ ทตฺวาน อปฺปเมยฺยํ ลภามหํ ฯ

มหาสมุทฺเท อุทกํ ยาวตา เนรุปสฺสโต

มม สปฺปึ อุปาทาย กลภาคํ น หิสฺสติ ฯ

ยาวตา จกฺกวาฬสฺส การยนฺตสฺส ราสิโต

มม นิพฺพตฺตวตฺถานํ โอกาโส โส น สมฺมติ ฯ

ปพฺพตราชา หิมวา ปวโรปิ สิลุจฺจโย

มมานุลิตฺตคนฺธสฺส อุปนิธํ ๑ น หิสฺสติ ฯ

วตฺถํ คนฺธญฺจ สปฺปิญฺจ อญฺญํ วา ทิฏฺฐธมฺมิกํ

อสงฺขตญฺจ นิพฺพานํ สปฺปิทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สติปฏฺฐานสยโน สมาธิฌานโคจโร

โพชฺฌงฺคชนโน ๒ อชฺช สปฺปิทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เมตฺตคู เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

เมตฺตคุตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. วิสกมฺเมน ฯ ๒ ยุ. สุภกํ ปตฺตํ ฯ ๓ ยุ. พฺราหฺมโณ ฯ

๔ ม. ภวิสฺสติ ฯ ยุ. ภวิสฺสสิ ฯ

๑ ม. สปฺปิทาเนน ฯ ๒ ม. ยุ. รมิสฺสสิ ฯ ๓ ม. ยุ. ภวิสฺสสิ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ

๔ ม. จชิตฺวา ฯ

๑ ม. อุปนิธึ ฯ ยุ. อุปนิยํ ฯ ๒ ม. ยุ. โพชฺฌงฺคโภชโน ฯ

ภูเขาชื่ออโสก มีอยู่ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ วิสสุกรรมเทพบุตรนิรมิตอาศรมให้แก่เราที่ภูเขาอโสกนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธ ผู้เลิศประกอบด้วยพระกรุณา เป็นมุนี เวลาเช้าทรงครองผ้าแล้ว เสด็จเข้ามาในสำนักเราเพื่อบิณฑบาต เราได้เห็นพระมหาวีรเจ้า พระนามว่าสุเมธ ผู้นำของโลก เสด็จเข้ามาแล้ว รับบาตรของพระสุคตแล้ว เอาเนยใสและน้ำมันใส่ให้เต็ม ถวายในพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระนามว่าสุเมธผู้นำของโลก ประนมกรอัญชลีแล้ว ยังความโสมนัสให้เกิดโดยยิ่ง ด้วยการถวายเนยใส (และน้ำมัน) นี้ และด้วยการตั้งจิตไว้มั่น เราเป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ย่อมได้สุขอันไพบูลย์ เราท่องเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ เว้นภพวินิบาต ตั้งจิตมั่นไว้ในพระพุทธเจ้านั้น ย่อมได้บทอันไม่หวั่นไหว

ดูกรพราหมณ์ การที่ท่านได้เห็นเรานั้น เป็นลาภที่ท่านได้ดีแล้ว ด้วยว่า บุคคลอาศัยการเห็นเราแล้ว จักบรรลุถึงอรหัต ท่านจงเป็นผู้เบาใจ ไม่ต้องกลัว บรรลุถึงยศใหญ่ ท่านถวายเนยใสแก่เราแล้วจักพ้นจากชาติทุกข์ได้ด้วยการถวายเนยใสนี้ และด้วยการตั้งจิตไว้มั่นเราเป็นเทวดาหรือมนุษย์ย่อมได้สุขอันไพบูลย์ด้วยอธิการนี้ และด้วยความเป็นผู้มีจิตเมตตา ผู้นั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๑๘๐๐ กัลป จักได้เป็นท้าวเทวราช ๑๘ ครั้ง จักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณนานับมิได้ จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิครอบครองแผ่นดิน มีสมุทรสาคร ๔ เป็นที่สุด มีความชนะวิเศษ เป็นใหญ่ในชมพูทวีปมณฑล

๕๑ ครั้งมหาสมุทรกระเพื่อมไม่หยุด และแผ่นดินทรงไว้ยาก ฉันใด โภคสมบัติของเราจักนับประมาณมิได้ ฉันนั้น เราถวายเงิน ๖ ล้านแล้วออกบวชแสวงหากุศลอะไรอยู่ จึงเข้าไปหาพราหมณ์พาวรี เราเล่าเรียนลักษณะมีองค์ ๖ในมนต์นั้นอยู่ ข้าแต่พระมหามุนี พระองค์เสด็จอุบัติขึ้นกำจัดความมืดนั้นแล้ว ข้าแต่พระมหามุนี ข้าพระองค์ประสงค์จะเฝ้าพระองค์จึงมา ได้ฟังธรรมของพระองค์แล้ว ได้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหวในกัลปที่ ๓ หมื่นแต่กัลปนี้ เราได้ถวายเนยใสแก่พระพุทธเจ้า ในระหว่างนี้ เราไม่รู้จักทุคติเลยเราให้ขอเนยใสแล้ว เนยใสดังจะรู้ความดำริของเรา ย่อมเกิดตามปรารถนารู้ความดำริแล้วเกิดขึ้น เราอังคาสภิกษุทั้งปวงให้อิ่มหนำ โอ

พระพุทธเจ้าโอ พระธรรม โอ สัตถุสัมปทา ก็เราถวายเนยใสหน่อยเดียวแล้วย่อมได้เนยใสประมาณมิได้ น้ำในมหาสมุทรมีประมาณถึงยอดเขาสุเมรุเมื่อเทียบกับเนยใสของเรา จักไม่เท่าส่วนแห่งเสี้ยว โอกาสแห่งจักรวาฬที่เขาทำให้เป็นกองประมาณเท่าใด โอกาสนั้น ย่อมไม่สมกับกองผ้าทั้งหลายที่เกิดขึ้นแก่เรา ขุนเขาหิมวันต์ล้วนแต่หินแม้จะสูงสุด ก็จักไม่เท่าของหอม เนยใส และสิ่งอื่นอันเกิดในปัจจุบัน และนิพพานอันปัจจัยไม่ปรุงแต่ง นี้เป็นผลแห่งการถวายเนยใส เราเป็นผู้มีสติปัฏฐานเป็นที่นอนมีสมาธิและฌานเป็นอารมณ์ วันนี้ เราเป็นผู้ยังโพชฌงค์ให้เกิด นี้เป็นผลแห่งการถวายเนยใส เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้ทั้งหมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ การที่เราได้มาในสำนักพระพุทธเจ้าของเรานี้ เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓เราบรรลุแล้วโดยลำดับ พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระเมตตคูเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ เมตตคูเถราปทาน.