พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สีหาสนิวรรค
๑. สีหาสนทายกเถราปทาน (๑๑) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในสีหาสนิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๒. สีหาสนิยวคฺค
๑. สีหาสนทายกตฺเถราปทาน
รวบรวมคาถาไว้ทั้งหมดได้ ๖๕๐ คาถา
๒. สีหาสนิยวรรค
หมวดว่าด้วยการถวายแท่นสีหาสน์เป็นต้น
๑. สีหาสนทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระสีหาสนทายกเถระ
(พระสีหาสนทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สีหาสนิวรรค สีหาสนทายกเถราปทาน (๑๑) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๗๗–๗๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๐๑–๑๐๓
นิพฺพุเต โลกนาถมฺหิ สิทฺธตฺเถ ทิปทุตฺตเม
วิตฺถาริเก <325> ปาวจเน พาหุชญฺญมฺหิ สาสเน.
ปสนฺนจิตฺโต สุมโน สีหาสนมกาสหํ
สีหาสนํ กริตฺวาน ปาทปีฐมกาสหํ.
- ๑พระแท่นสีหาสน์ หมายถึงอาสนะอย่างดี (ขุ.อป.อ. ๒/๑๒๙/๓๕) เป็นอาสนะของพระผู้มีพระภาคผู้องอาจ ดุจสีหะ เป็นอาสนะที่ประดับด้วยของมีค่า เช่น เงิน และทองเป็นต้น (ขุ.อป.อ. ๒/๒๑/๒๑๙)
สีหาสเน จ วสฺสนฺเต ฆรํ ตตฺถ อกาสหํ
เตน จิตฺตปฺปสาเทน ตุสิตํ อุปปชฺชหํ.
ในฤดูฝน ข้าพเจ้าได้สร้างเรือนคลุมบนพระแท่นสีหาสน์นั้น ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ข้าพเจ้าจึงได้ไปบังเกิดยังสวรรค์ชั้นดุสิต
อายาเมน จตุพฺพีสา <326> โยชนาสึสุ <327> ตาวเท.
วิมานํ สุกตํ มยฺหํ วิตฺถาเรน จตุทฺทส.
บุญกรรมได้สร้างวิมานยาว ๒๔ โยชน์ กว้าง ๑๔ โยชน์ไว้อย่างดีในขณะนั้นเพื่อข้าพเจ้า
สตฺต <328> กญฺญาสหสฺสานิ ปริวาเรนฺติ มํ สทา
โสณฺณมยญฺจ ปลฺลงฺกํ พฺยเมฺห อาสิ สุนิมฺมิตํ.
นางเทพกัญญา ๗,๐๐๐ นาง แวดล้อมข้าพเจ้าอยู่ทุกเมื่อ บุญกรรมได้เนรมิตบัลลังก์ทองไว้อย่างดีในวิมาน
หตฺถิยานํ อสฺสยานํ ทิพฺพยานํ อุปฏฺฐิตํ
ปาสาทา สีวิกา เจว นิพฺพตฺตนฺติ ยทิจฺฉกํ.
ยานคือช้าง ยานคือม้า ซึ่งเป็นยานทิพย์ ได้รับการจัดเตรียมไว้แล้ว ปราสาทและวอก็บังเกิดขึ้นตามต้องการ
มณิมยา จ ปลฺลงฺกา อญฺเญ สารมยา พหู
นิพฺพตฺตนฺติ มมํ สพฺเพ สีหาสนสฺสิทํ ผลํ.
บัลลังก์แก้วมณีและบัลลังก์ไม้แก่นชนิดอื่นอีกจำนวนมาก ทั้งหมดบังเกิดขึ้นเพื่อข้าพเจ้า นี้เป็นผลของการถวายพระแท่นสีหาสน์
โสณฺณมยา รูปิมยา ผลิกา เวฬุริยามยา
ปาทุกา อภิรุยฺหามิ ปาทปีฐสฺสิทํ ผลํ.
ข้าพเจ้าสวมเขียงเท้าซึ่งทำด้วยทองคำ เงิน แก้วผลึก และแก้วไพฑูรย์ นี้เป็นผลของการถวายตั่งสำหรับรองพระบาท
จตุนวุเต อิโต <329> กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปุญฺญกมฺมสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม
เตสตฺตติ อิโต <330> กปฺเป อินฺทนามา ตโย ชนา
เทฺวสตฺตติ อิโต <331> กปฺเป ตโย สุมนนามกา.
ในกัปที่ ๗๓ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ ชาติ มีพระนามว่าอินทะ ในกัปที่ ๗๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ ชาติ มีพระนามว่าสุมนะ
สมสตฺตติโต กปฺเป ตโย วรุณนามกา
สตฺตรตนสมฺปนฺนา จตุทีปมฺหิ อิสฺสรา.
ในกัปที่ ๗๐ ถ้วนนับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ ชาติ มีพระนามว่าวรุณะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ ทรงเป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สีหาสนทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
สีหาสนทายกตฺเถรสฺส อปทานํ ปฐมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านสีหาสนทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ด้วยประการฉะนี้
สีหาสนทายกเถราปทานที่ ๑ จบ
จบ ๑. สีหาสนทายกเถราปทาน (๑๑)