๒. เอกถัมภิกเถราปทาน (๑๒) เล่ม ๓๒

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต มหาปูคคโณ อหุ

สรณํ คตา จ เต พุทฺธํ สทฺทหนฺติ ตถาคตํ.

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ มีคณะอุบาสกหมู่ใหญ่ และอุบาสกเหล่านั้น ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นที่พึ่ง เชื่อฟังพระตถาคต

สพฺเพ สงฺคมฺม มนฺเตตฺวา มาฬํ กุพฺพนฺติ สตฺถุโน

เอกตฺถมฺภํ อลภนฺตา วิจินนฺติ พฺรหาวเน.

อุบาสกทั้งหมดมาประชุมปรึกษาหารือกัน จะสร้างศาลาโรงฉันถวายพระศาสดา แต่ยังหาเสาอีกหนึ่งต้นไม่ได้ จึงเที่ยวแสวงหาในป่าใหญ่

เตหํ อรญฺเญ ทิสฺวาน อุปคมฺม คณํ ตทา

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน ปริปุจฺฉึ คณํ อหํ.

ข้าพเจ้าได้พบอุบาสกเหล่านั้นในป่า จึงเข้าไปหาคณะอุบาสกแล้วยกมือไหว้ ได้สอบถามคณะอุบาสกในครั้งนั้น

เต เม ปุฏฺฐา วิยากํสุ สีลวนฺโต อุปาสกา

มาฬํ มยํ กตฺตุกามา เอกตฺถมฺโภ น ลพฺภติ.

หมู่อุบาสกผู้มีศีลที่ข้าพเจ้าถามได้ชี้แจงให้ข้าพเจ้าทราบว่า พวกเราต้องการจะสร้างศาลาโรงฉัน แต่ยังหาเสาอีกหนึ่งต้นไม่ได้

เอกตฺถมฺภํ มมํ เทถ อหํ ทสฺสามิ สตฺถุโน

อาหริสฺสามหํ ถมฺภํ อปฺโปสฺสุกฺกา ภวนฺตุ เต. <332>

(ข้าพเจ้าจึงกล่าวว่า) ท่านทั้งหลาย จงให้เสาต้นหนึ่ง(เป็นภาระ)ของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจักถวายพระศาสดา ข้าพเจ้าจักนำเสามาให้ ท่านทั้งหลายไม่ต้องขวนขวายหรอก

เต เม ถมฺภํ ปเวจฺฉึสุ ปสนฺนา ตุฏฺฐมานสา

ตโต ปฏินิวตฺติตฺวา อาคมํสุ <333> สกํ ฆรํ.

อุบาสกเหล่านั้นเลื่อมใส พอใจ ให้เสาแก่ข้าพเจ้า แล้วกลับจากที่นั้นไปเรือนของตน

อจิรํ คเต ปูคคเณ ถมฺภํ อทาสหํ ตทา

หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน ปฐมํ อุสฺสเปสหํ.

เมื่อคณะอุบาสกไปได้ไม่นาน ข้าพเจ้าจึงได้ถวายเสา มีจิตร่าเริง เบิกบาน ได้ยกเสานั้น เป็นต้นที่หนึ่ง

เตน จิตฺตปฺปสาเทน วิมานํ อุปปชฺชหํ

อุพฺพิทฺธํ ภวนํ มยฺหํ สตฺตภูมํ <334> สมุคฺคตํ.

ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น ข้าพเจ้าได้เกิดยังวิมาน วิมานของข้าพเจ้าสูงตระหง่านถึง ๗ ชั้น

วชฺชมานาสุ เภรีสุ ปริจาเรมหํ สทา

ปญฺจปญฺญาสกปฺปมฺหิ ราชา อาสึ ยโสธโร.

เมื่อกลองตีดังกระหึ่มอยู่ ข้าพเจ้าได้รับการบำเรออยู่ทุกเมื่อ ในกัปที่ ๕๕ ข้าพเจ้าได้เป็นพระราชามีนามว่ายโสธระ

ตตฺถาปิ ภวนํ มยฺหํ สตฺตภูมํ สมุคฺคตํ

กูฏาคารวรูเปตํ เอกตฺถมฺภํ มโนรมํ.

แม้ในสถานที่นั้น วิมานของข้าพเจ้าก็สูงตระหง่านถึง ๗ ชั้น ประกอบด้วยเรือนยอดอย่างดี มีเสาต้นเดียวน่ารื่นรมย์ใจ

เอกวีสติกปฺปมฺหิ อุเทโน นาม ขตฺติโย

ตตฺราปิ ภวนํ มยฺหํ สตฺตภูมํ สมุคฺคตํ.

ในกัปที่ ๒๑ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้เกิดเป็นกษัตริย์มีนามว่าอุเทน แม้ในสถานที่นั้น วิมานของข้าพเจ้าก็สูงตระหง่านถึง ๗ ชั้น

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

อนุโภมิ สพฺพเมตํ <335> เอกตฺถมฺภสฺสิทํ ผลํ.

ข้าพเจ้าเกิดในกำเนิดใด ๆ คือจะเกิดเป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ข้าพเจ้าก็ได้เสวยความสุขนั้นทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายเสาต้นหนึ่ง

จตุนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ถมฺภมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ เอกตฺถมฺภสฺสิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายเสาไว้ ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเสาต้นหนึ่ง

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกตฺถมฺภิโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

เอกตฺถมฺภิกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระเอกถัมภิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

เอกถัมภิกเถราปทานที่ ๒ จบ