๑. โพธิวันทกเถราปทาน (๓๗๑) เล่ม ๓๒

๓๘. โพธิวันทนวรรค

๑. โพธิวันทกเถราปทาน

บุพประวัติของพระโพธิวันทกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการไหว้

(ท่านพระโพธิวันทกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๗๓} [๑] เราได้เห็นต้นแคฝอยงอกขึ้นบนพื้นดินงามรุ่งเรือง จึงห่มผ้า เฉวียงบ่าข้างหนึ่งแล้วประคองอัญชลีไหว้ต้นแคฝอย(ต้นไม้ตรัสรู้)[๒-๓] ครั้นประคองอัญชลีแล้วได้ตั้งใจเคารพต้นแคฝอยเสมือนว่าได้ ถวาย บังคมเฉพาะพระพักตร์พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่า วิปัสสีผู้บริสุทธิ์ ทั้งภายในทั้งภายนอก ผู้หลุดพ้นดีแล้ว ไม่มีอาสวะ ผู้ที่โลกบูชาแล้ว มีพระกรุณาญาณดังสาคร[๔] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ไหว้ไม้โพธิ์ใด ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการไหว้[๕] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระโพธิวันทกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ โพธิวันทกเถราปทานที่ ๑

๒. ปาฏลิปุปผิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระปาฏลิปุปผิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยดอกแคฝอย ๓ ดอก

(ท่านพระปาฏลิปุปผิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๗๔} [๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าวิปัสสีผู้สยัมภูอัครบุคคล ทรงชำนะมาร แวดล้อมด้วยบรรดาศิษย์ของพระองค์ เสด็จเข้าสู่พันธุมดีนคร[๗] เราห่อดอกแคฝอย ๓ ดอกไว้ในพก ประสงค์จะอาบน้ำดำเกล้า จึงได้ไปยังฝั่งแม่นํ้า

[๘] ได้เห็นพระองค์ผู้ทรงเป็นนายกของโลก ทรงรุ่งเรืองดังดอกบัวเขียว ทรงรุ่งโรจน์ดังดวงอาทิตย์

[๙] ผู้ประเสริฐดังพญาเสือโคร่งผู้องอาจ ดังพญาไกรสรผู้มีสกุลดี ผู้เลิศกว่าสมณะทั้งหลาย มีหมู่ภิกษุห้อมล้อมเสด็จดำเนินออก จากพระนครพันธุมดี[๑๐] เราเลื่อมใสในพระสุคตเจ้าผู้ชำระมลทินคือกิเลสพระองค์นั้น จึงถือดอกแคฝอย ๓ ดอกมาบูชาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด[๑๑] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้บูชาพระพุทธเจ้าด้วยดอกไม้ใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๑๒] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล