พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · อุปาลีวรรค
๙. สุภัททเถราปทาน (๔๙) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในอุปาลีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน อุปาลีวรรค สุภัททเถราปทาน (๔๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๖๗–๑๗๑
[๙๗] เขาจักเสวยเทวรัชสมบัติมีนางอัปสรแวดล้อมแล้ว จักเสวย สมบัติในเทวดาทั้งหลายตลอด ๓ กัป[๙๘] เขามาสู่มนุษย์โลก จักได้เป็นพระราชาในแว่นแคว้น และจัก ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิในแผ่นดิน ๓ ครั้ง[๙๙] ในกัปที่ ๑,๘๐๐ เราได้ทำกรรมใดไว้ในครั้งนั้น ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายที่จงกรม[๑๐๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระจังกมทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล
จบ จังกมทายกเถราปทานที่ ๘
๙. สุภัททเถราปทาน
บุพประวัติของพระสุภัททเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยผอบไม้จันทน์
(ท่านพระสุภัททเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๕๑} [๑๐๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้ ควรรับเครื่องบูชา ผู้มียศมาก ทรงรื้อถอนหมู่ชนขึ้นจากทุกข์ แล้วเสด็จนิพพาน
[๑๐๒] ก็เมื่อพระสัมพุทธเจ้านิพพานแล้ว หมื่นโลกธาตุหวั่นไหวแล้ว หมู่ชนและเทวดาเป็นอันมากชุมนุมกันแล้วในเวลานั้น[๑๐๓] เราเอากฤษณาและดอกมะลิใส่ผอบไม้จันทน์ให้เต็มแล้ว ร่าเริง มีจิตโสมนัสยกขึ้นบูชาพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชน[๑๐๔] พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ยอดเยี่ยมในโลกทรงทราบ ความดำริของเราแล้ว ทรงบรรทมอยู่นั่นแลได้ตรัสพระคาถา เหล่านี้ว่า[๑๐๕] “ผู้ใดเอามาลัยของหอมบังร่มให้เราในกาลสุดท้าย เราจัก พยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๑๐๖] บุคคลผู้นี้จุติจากโลกนี้แล้วจักไปสู่หมู่เทวดาชั้นดุสิต เขาได้ เสวยรัชสมบัติในชั้นดุสิตนั้นแล้วจักไปสู่ชั้นนิมมานรดี[๑๐๗] เขาถวายมาลัยอันประเสริฐสุด ด้วยอุบายนี้นั่นเอง จักปรารภ กรรมของตนเสวยสมบัติ
[๑๐๘] บุคคลผู้นี้จักบังเกิดในชั้นดุสิตนั้นอีก จุติจากชั้นนั้นแล้วจักไปสู่ ความเป็นมนุษย์
[๑๐๙] พระมหานาคศากยบุตรผู้เลิศในโลกพร้อมทั้งเทวโลก ผู้มีจักษุ ทรงยังหมู่สัตว์เป็นอันมากให้ตรัสรู้แล้ว จักเสด็จปรินิพพาน[๑๑๐] ในกาลนั้น เขาอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักเข้าไปเฝ้า ครั้น เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าแล้วจักทูลถามปัญหาในกาลนั้น[๑๑๑] พระสัพพัญญูพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลกทรงให้ร่าเริงแล้ว ทรง ทราบบุรพกรรมแล้ว จักทรงเปิดเผยสัจจะทั้งหลาย
[๑๑๒] เขายินดีว่า “ปัญหานี้พระศาสดาทรงปรารภแล้ว” จึงมีใจ แน่วแน่ ถวายบังคมพระศาสดาแล้วจักทูลขอบวช
[๑๑๓] พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นทรงฉลาดในธรรมอันเลิศ ทรงเห็น เขามีใจเลื่อมใสยินดีด้วยกรรมของตน จักทรงให้บวช[๑๑๔] บุคคลผู้นี้เพียรพยายามในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว จักกำหนดรู้อาสวะทั้งปวง ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน”
จบ ภาณวารที่ ๕
[๑๑๕] เราประกอบด้วยบุรพกรรม มีใจแน่วแน่ มีใจตั้งมั่น เป็นบุตร ผู้เกิดแต่พระหทัยของพระพุทธเจ้า เป็นผู้เกิดแต่ธรรม อัน ธรรมเนรมิตแล้ว[๑๑๖] เราเข้าไปเฝ้าพระธรรมราชาแล้วได้ทูลถามปัญหาอันสูงสุด และพระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะทรงพยากรณ์ปัญหาของเรา จึง ทรงนำเข้าไปสู่กระแสธรรม[๑๑๗] เรารู้ทั่วถึงธรรมของพระองค์แล้ว ยินดีในศาสนาอยู่ กำหนดรู้ อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะอยู่
[๑๑๘] ในแสนกัปแต่ภัทรกัปนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า ปทุมุตตระผู้ไม่มีอุปาทานเสด็จนิพพานแล้ว ดังประทีปดับไป เพราะสิ้นเชื้อฉะนั้น[๑๑๙] พระสถูปแก้วของพระผู้มีพระภาคเจ้าสูงประมาณ ๗ โยชน์ เราได้เอาธงที่สวยงามกว่าธงทั้งปวงน่ารื่นรมย์ใจบูชาไว้ที่ พระสถูปนั้น
[๑๒๐] พระอัครสาวกชื่อว่าติสสะของพระพุทธเจ้ากัสสปะ เป็นบุตร ผู้เกิดในหทัยของเรา เป็นทายาทในศาสนาของพระชินเจ้า
[๑๒๑] เรามีใจต่ำช้ากล่าววาจาอันไม่ไพเราะแก่พระอัครสาวกนั้น ด้วย วิบากแห่งกรรมนั้น ความเจริญจึงได้มีแก่เราในภายหลัง
[๑๒๒] พระมุนีมหาวีรเจ้าผู้ทรงเกื้อกูล ประกอบด้วยพระกรุณา ทรง ประทานบรรพชาแก่เราบนที่บรรทมครั้งสุดท้าย ณ สาลวัล เป็น ที่แวะเวียนมาแห่งมัลลกษัตริย์ทั้งหลาย[๑๒๓] บรรพชาก็มีในวันนี้เดี๋ยวนี้นั่นเอง อุปสมบทก็มีในวันนี้นั่นเอง ปรินิพพานก็มีในวันนี้นั่นเอง เฉพาะพระพักตร์ของพระผู้มี พระภาคเจ้าผู้สูงสุดกว่าสัตว์[๑๒๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระสุภัททเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการ ฉะนี้แล
จบ สุภัททเถราปทานที่ ๙
๑๐. จุนทเถราปทาน
บุพประวัติของพระจุนทเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกไม้
(ท่านพระจุนทเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๕๒} [๑๒๕] เราได้ให้ทำดอกไม้อันเป็นวัตถุควรบูชาเพื่อถวายแด่พระผู้มี พระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่ แล้วใช้ ดอกมะลิปิดไว้[๑๒๖] เราให้ทำดอกไม้นั้นเสร็จแล้วน้อมเข้าไปถวายแด่พระพุทธเจ้า และถือเอาดอกไม้ที่เหลือไปบูชาพระพุทธเจ้า[๑๒๗] เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสนำเอาดอกไม้อันเป็นวัตถุควรบูชา ไปบูชาพระพุทธเจ้าผู้เช่นกับทองคำอันมีค่า ผู้เป็นอัคนายก ของโลก[๑๒๘] พระสัมพุทธเจ้าผู้ทรงข้ามความสงสัยแล้ว มีพระขีณาสพ ผู้ข้ามโอฆะได้แล้วแวดล้อม ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า[๑๒๙] “ผู้ใดได้ถวายดอกไม้อันควรบูชา มีกลิ่นหอมฟุ้งแก่เรา เรา จักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๑๓๐] บุคคลผู้นี้จุติจากโลกนี้แล้วจักมีหมู่เทวดาแวดล้อม เกลื่อนกลาด ด้วยดอกมะลิไปสู่เทวโลก
[๑๓๑] ภพของบุคคลนั้นสูง สำเร็จด้วยทองและแก้วมณี วิมาน อันเกิดด้วยบุญกรรมจักมีปรากฏ
จบ ๙. สุภัททเถราปทาน (๔๙)