๖. ฆฏมัณฑทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

[๗๒] เพราะกรรมที่เราได้ทำไว้ดีแล้วนั้นและเพราะการตั้งเจตจำนงไว้ เราละร่างมนุษย์แล้วได้เข้าถึงภพดาวดึงส์[๗๓] เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ เรามีผิวกายเหมือนสีดอกหงอนไก่ มีรัศมีซ่านออกจากตัว[๗๔] ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้ เราได้ทำกรรมใดไว้ในกาลนั้น ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชารอยพระพุทธบาท[๗๕-๗๗] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระโกรัณฑปุปผิยเถระกล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ โกรัณฑปุปผิยเถราปทานที่ ๕

๖. ฆฏมัณฑทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระฆฏมัณฑทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายเปรียง

(ท่านพระฆฏมัณฑทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๖} [๗๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงมีเหตุอันทรงดำริดีแล้ว เป็นพระโลกเชษฐ์ผู้ประเสริฐกว่านรชน เสด็จเข้าไปยังป่าใหญ่ ถูกโรคลมเบียดเบียนแล้ว(เป็นลม)

[๗๙] เราเห็นเข้า จึงทำจิตให้เลื่อมใสนำหัวน้ำมันเปรียงเข้าไปถวายเพราะเราได้ทำกุศลกรรมและได้บูชาพระพุทธเจ้าเนือง ๆ แม่นํ้าภาคีรสีนี้[๘๐] มหาสมุทรทั้ง ๔ และผืนปฐพีที่น่ากลัวซึ่งจะประมาณมิได้ นับไม่ถ้วนนี้ ย่อมสำเร็จเป็นเปรียงขึ้นได้สำหรับเรา[๘๑] น้ำผึ้ง น้ำตาลกรวด ก็เกิดขึ้นดังจะรู้ความคิดของเรา ต้นไม้ที่งอกขึ้นแต่แผ่นดินในทิศทั้ง ๔

[๘๒] ดังจะรู้ความคิดของเรา เกิดเป็นต้นกัลปพฤกษ์ขึ้น เราได้เป็นจอมเทวดาเสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๕๐ ครั้ง[๘๓] ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๑ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าประเทศราช อันไพบูลย์โดยคณานับมิได้

[๘๔] ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ให้ทานใดไว้ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งหัวน้ำมันเปรียง[๘๕-๘๗] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระฆฏมัณฑทายกเถระกล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ฆฏมัณฑทายกเถราปทานที่ ๖

๗. เอกธัมมสวนิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระเอกธัมมสวนิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการฟังธรรมครั้งเดียว

(ท่านพระเอกธัมมสวนิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗} [๘๘] พระพิชิตมารพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง ประกาศสัจจะ ๔ ทรงยังชนเป็นอันมากให้ข้ามพ้นดีแล้ว[๘๙] สมัยนั้น เราเป็นชฎิลมีตบะสูง สะบัดผ้าเปลือกไม้เหาะไป ในท้องฟ้าในกาลนั้น

[๙๐] เราไม่สามารถจะเหาะไปได้เหนือพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เราเหาะไปไม่ได้เหมือนนกกระทบภูเขาแล้วไปไม่ได้ฉะนั้น[๙๑] เราบังหวน(พ่น)เป็นไอนํ้าลอยอยู่ในท้องฟ้าเช่นนี้ด้วยคิดว่า “สาเหตุที่ทำให้อิริยาบถต้องติดขัดเช่นนี้ไม่เคยมีแก่เรา[๙๒] เอาละ เราจักค้นหาสาเหตุนั้น บางทีเราจักได้ผลบ้าง,, เราจึงลงจากอากาศ ก็ได้สดับพระสุรเสียงของพระศาสดา[๙๓] เมื่อพระศาสดาตรัสถึงอนิจจตาด้วยพระสุรเสียงที่น่ายินดี น่าฟัง กลมกล่อม ขณะนั้นเราได้เรียนอนิจจลักษณะนั้นแหละ ครั้นเรียนอนิจจลักษณะได้แล้วก็กลับไปอาศรมของตน[๙๔] เราอยู่ในอาศรมนั้นแหละตราบเท่าสิ้นอายุ ก็ได้ทำกาละในที่นั้น เมื่อจริมจิต กำลังเป็นไปอยู่เราระลึกถึงการฟังพระสัทธรรมขึ้นได้