พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สกิงสัมมัชชกวรรค
๑๐. โสวัณณโกนตริกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสกิงสัมมัชชกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ทสมํ โสวณฺณโกนฺตริกตฺเถราปทานํ ๑ (๔๓๐)
โสวัณณโกนตริกเถราปทานที่ ๑๐
ว่าด้วยผลแห่งการถวายกระโหลกน้ำเต้า
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สกิงสัมมัชชกวรรค โสวัณณโกนตริกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
มโนภาวนิยํ พุทฺธํ อตฺตทนฺตํ สมาหิตํ
อิริยมานํ พฺรหฺมปเถ จิตฺตวูปสเม รตํ ฯ
นิติณฺณโอฆ สมฺพุทฺธํ ฌายึ ฌานรตํ มุนึ
อุปวิฏฺฐํ ๒ สมาปตฺตึ อินฺทฺริยสํวรปฺปหํ ๓ ฯ
อลาวุโนทกํ คยฺห พุทฺธเสฏฺฐํ อุปาคมึ
พุทฺธปาเท โธวิตฺวาน อลาวุกมทาสหํ ฯ
อาณาเปสิ จ สมฺพุทฺโธ ปทุมุตฺตรนามโก
อิมิโมทกมาหตฺวา ปาทมูเล ฐเปหิ เม ฯ
สาธูติหํ ปฏิสฺสุตฺวา สตฺถุ คารวตายว ๔
อุทกํ ลาวุนาหตฺวา พุทฺธเสฏฺฐํ อุปานยึ ๕ ฯ
อนุโมทิ มหาวีโร จิตฺตํ นิพฺพาปยํ มม
อิมินา ลาวุทาเนน สงฺกปฺโป เต สมิชฺฌตุ ฯ
ปณฺณรเส อิโต กปฺเป เทวโลเก รมึ อหํ
เตตฺตึสกฺขตฺตุํ ราชา จ จกฺกวตฺติ อโหสหํ ฯ
ทิวา วา ยทิวา รตฺตึ จงฺกมนฺตสฺส ติฏฺฐโต
โสวณฺณํ โกนฺตรํ คยฺห ติฏฺฐนฺติ ๖ ปุรโต มม ฯ
พุทฺธสฺส ทตฺวาน ลาวว ลภามิ โสณฺณโกนฺตรํ
อปฺปกํปิ กรํ การํ วิปุลํ โหติ ตาทิสุ ๗
สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ลาวุมททึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ อลาวุสฺส อิทํ ผลํ ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสวณฺณโกนฺตริโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
โสวณฺณโกนฺตริกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อุทฺทานํ
สกึสมฺมชฺชโก เถโร เอกทุสฺสาสนปฺปทา
กทมฺพ โกรณฺฑกทา ฆฏสวนิโกปิจ
สุจินฺติโต กึกณิโก โสณฺณโกนฺตริโกปิจ
เอกคาถาสตญฺเจตฺถ เอกสตฺตติเมว จ ฯ
สกึสมฺมชฺชกวคฺโค เตจตฺตาฬีโส ฯ
๑ ม. โสณฺณโกนฺตริกตฺ... ฯ ยุ. สุวณฺณกตฺตริกตฺ... ฯ ๒ ม. อุปติตฺถํ
สมาปนฺนํ ฯ ๓ ม. ยุ. อินฺทิวรทลปฺปภํ ฯ ๔ ม. ยุ. ... จ ฯ ๕ ม. อุปาคมึ ฯ
๖ ม. ติฏฺฐเต ฯ ยุ. ติฏฺฐติ ฯ ๗ ยุ. ตาทิสํ ฯ
เราได้เห็นพระพุทธเจ้าผู้อบรมใจ ฝึกพระองค์แล้ว มีพระทัยตั้งมั่นเสด็จดำเนินอยู่ในทางใหญ่ ทรงข้ามโอฆะได้แล้วทรงยินดีในการสงบระงบจิต ตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง มีปกติเพ่งพินิจ ยินดีในฌาน เป็นมุนี เข้าสมาบัติ สำรวมอินทรีย์ จึงเอากระโหลกน้ำเต้าตักน้ำเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ล้างพระบาทของพระพุทธเจ้าแล้วถวายน้ำเต้า และพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระได้ทรงบังคับว่า ท่านจงเอากระโหลกน้ำเต้านี้ ตักน้ำมาวางไว้ที่ใกล้ๆ เท้าของเรา เรารับสนองพระพุทธดำรัสว่า สาธุ แล้วเอากระโหลกน้ำเต้ามาวางไว้ใกล้พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เพราะความเคารพต่อพระศาสดา
พระศาสดาผู้ทรงความเพียรใหญ่ เมื่อจะทรงยังจิตของเราให้ดับสนิท ได้ทรงอนุโมทนาว่า ด้วยการถวายน้ำเต้านี้ขอความดำริของท่านจงสำเร็จ ในกัปที่ ๑๕ แต่กัปนี้ เรารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๓๓ ครั้ง จะเป็นกลางวันหรือกลางคืนก็ตาม เมื่อเราเดินหรือยืนอยู่ คนทั้งหลายถือถ้วยทองยืนอยู่ข้างหน้าเราเราได้ถ้วยทองเพราะการถวายน้ำเต้าแด่พระพุทธเจ้า สักการะที่ทำไว้ในท่านผู้คงที่ทั้งหลาย ถึงจะน้อยก็ย่อมเป็นของไพบูลย์ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ถวายน้ำเต้าในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งน้ำเต้าเราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนา เราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโสวัณณโกนตริกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบ โสวัณณโกนตริกเถราปทาน.
----------------
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สกิงสัมมัชชกเถราปทาน ๖. ฆฏมัณฑทายกเถราปทาน
๒. เอกทุสสทายกเถราปทาน ๗. เอกธัมมสวนิยเถราปทาน๓. เอกาสนทายกเถราปทาน ๘. สุจินติตเถราปทาน๔. สัตตกทัมพปุปผิยเถราปทาน ๙. โสณณกิงกณิยเถราปทาน
๕. โกรัณฑปุปผิยเถราปทาน ๑๐. โสวัณณโกนตริกเถราปทาน
และในวรรคนี้ บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๑๗๒ คาถา.
จบสกิงสัมมัชชกวรรคที่ ๔๓.
จบ ๑๐. โสวัณณโกนตริกเถราปทาน