๑๒. อานันทเถราปทาน (๑๐) เล่ม ๓๒

๓.๑๐ อานันทเถราปทาน

บุพประวัติของพระอานันทเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการกางฉัตรถวายพระพุทธเจ้า

(ท่านพระอานันทเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๒} [๖๔๔] พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระเสด็จออกจากประตูพระอาราม แล้วทรงยังฝนอมฤตให้ตกอยู่ ยังมหาชนให้เย็นสบาย[๖๔๕] พระขีณาสพผู้เป็นนักปราชญ์เหล่านั้นประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ ได้ อภิญญา ๖ มีฤทธิ์มาก ห้อมล้อมพระสัมพุทธเจ้า ดุจพระฉายา ตามพระองค์ฉะนั้น[๖๔๖] เวลานั้น เราอยู่บนคอช้างทรงไว้ซึ่งฉัตรขาวอันประเสริฐสุด ปีติ ย่อมเกิดแก่เราเพราะได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าผู้มีรูปงาม[๖๔๗] เราลงจากคอช้างแล้วเข้าไปเฝ้าพระนราสภเจ้า ได้กั้นฉัตรแก้ว ของเราถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด[๖๔๘] พระผู้มีพระภาคเจ้าปทุมุตตระผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ทรงทราบ ความดำริของเราแล้ว ทรงหยุดกถานั้นไว้แล้ว ได้ภาษิตคาถา เหล่านี้ว่า[๖๔๙] “ผู้ใดได้กั้นฉัตรอันประดับด้วยเครื่องอลังการ สำเร็จด้วยทอง เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจฟังคำเรากล่าวเถิด[๖๕๐] สัตว์ผู้นี้ไปจากมนุษยโลกนี้แล้วจักครอบครองภพชื่อว่าดุสิต จัก เสวยสมบัติ มีนางอัปสรแวดล้อม

[๖๕๑] จักเสวยเทวรัชสมบัติ ๓๔ ครั้ง จักเป็นอธิบดีแห่งชน ครอบ ครองแผ่นดิน ๘๐๐ ครั้ง

[๖๕๒] จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๘ ครั้ง จักเสวยราชสมบัติ ในประเทศราชอันไพบูลย์ในแผ่นดิน

[๖๕๓] ในที่สุดแสนกัป พระศาสดาพระนามว่าโคดมโดยพระโคตร ซึ่งสมภพในราชวงศ์พระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๖๕๔] ผู้นี้จักเป็นพระโอรสแห่งพระญาติของพระพุทธเจ้าผู้เป็นธงชัย แห่งสกุลเจ้าศากยะ จักเป็นพุทธอุปัฏฐาก มีนามว่าอานนท์[๖๕๕] จักมีความเพียร ประกอบด้วยปัญญา ฉลาดในพาหุสัจจะ มี ความประพฤติอ่อนน้อม ไม่กระด้าง ชำนาญในพระบาลีทั้งปวง[๖๕๖] พระอานนท์นั้นมีใจส่งไปแล้วเพื่อทำความเพียร สงบระงับ ไม่มีอุปธิ จักกำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะ จัก นิพพาน”[๖๕๗] มีช้างกุญชรอยู่ในป่า อายุ ๖๐ ปี ตกมัน ๓ แห่ง เกิดใน ตระกูลช้างมาตังคะ มีงางอนงาม สมควรเป็นราชพาหนะ ฉันใด[๖๕๘] แม้บัณฑิตทั้งหลายกล่าวคือพระขีณาสพนับได้หลายแสนก็ฉันนั้น เป็นผู้มีฤทธิ์มาก ทั้งหมดนั้นเป็นพระอรหันต์ ผู้ประเสริฐของ พุทธเจ้าผู้ประเสริฐ เป็นผู้ไม่สะดุ้งกลัว[๖๕๙] เราจักนมัสการทั้งยามต้น ยามกลาง และยามสุดท้าย เรามี จิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ

[๖๖๐] เรามีความเพียร มีปัญญารักษาตน มีสติสัมปชัญญะ บรรลุ โสดาปัตติผล ฉลาดในเสขภูมิ

[๖๖๑] ในแสนกัปแต่ภัทรกัปนี้ เราก่อสร้างกรรมใด เราบรรลุถึงภูมิ แห่งกรรมนั้นแล้ว ศรัทธาตั้งมั่นแล้วมีผลมาก[๖๖๒] การที่เรามาในสำนักของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐเป็นการมาดีหนอ วิชชา ๓ เราบรรลุแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำ เสร็จแล้ว[๖๖๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระอานันทเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ อานันทเถราปทานที่ ๑๐

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พุทธาปทาน ๒. ปัจเจกพุทธาปทาน

๓. สารีปุตตเถราปทาน ๔. มหาโมคคัลลานเถราปทาน

๕. มหากัสสปเถราปทาน ๖. อนุรุทธเถราปทาน

๗. ปุณณมันตานีปุตตเถราปทาน ๘. อุปาลีเถราปทาน

๙. อัญญาโกณฑัญญเถราปทาน ๑๐. ปิณโฑลภารทวาชเถราปทาน

๑๑. ขทิรวนิยเรวตเถราปทาน ๑๒. อานันทเถราปทาน

ท่านรวบรวมคาถาไว้ทั้งหมดได้ ๖๖๓ คาถา

จบ อปทานพุทธวรรคที่ ๑

------

๒. สีหาสนิยวรรค

๑. สีหาสนทายกเถราปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระสีหาสนทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายราชอาสน์

(พระสีหาสนทายกเถระได้กล่าวถึงบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๓} [๑] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าสิทธัตถะผู้สูงสุดกว่าสัตว์นิพพานแล้ว เมื่อปาพจน์คือพระไตรปิฎกแผ่กว้างขวางไป เมื่อพระพุทธ ศาสนามีท่านผู้รู้คือพระขีณาสพมาก[๒] เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัสได้ทำราชอาสน์ทองคำ ครั้นทำ ราชอาสน์ทองคำแล้วได้ทำตั่งสำหรับรองพระบาท[๓] เราได้สร้างเรือนไว้ข้างบนราชอาสน์นั้นในฤดูฝน ด้วยจิตอัน เลื่อมใสนั้น เราจึงเข้าถึงภพดุสิต

[๔] วิมานโดยส่วนยาว ๒๔ โยชน์ โดยส่วนกว้าง ๑๔ โยชน์ อัน บุญกรรมสร้างอย่างงดงาม มีอยู่ในภพดุสิตนั้นเพื่อเรา[๕] นางเทพกัญญา ๗,๐๐๐ แวดล้อมเราอยู่ทุกเมื่อ และบัลลังก์ ทองที่สร้างอย่างวิจิตรก็มีอยู่ในวิมานของเรา[๖] ยานช้าง ยานม้า ยานทิพย์ก็ถูกเตรียมไว้คอยรับเรา ปราสาท และวอก็บังเกิดตามความปรารถนา[๗] บัลลังก์แก้วมณีและบัลลังก์ไม้แก่นอย่างอื่นเป็นอันมากก็บังเกิด แก่เราทุกอย่าง นี้เป็นผลแห่งการถวายราชอาสน์ทองคำ