๙. อัญญาโกณฑัญญเถราปทาน (๗) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตรสมฺพุทฺธํ โลกเชฏฺฐํ วินายกํ

พุทฺธภูมึ อนุปฺปตฺตํ ปฐมํ อทฺทสํ อหํ ฯ

ยาวตา โพธิยา มูเล ยกฺขา สพฺเพ สมาคตา

สมฺพุทฺธํ ปริวาเรตฺวา วนฺทนฺติ ปญฺชลีกตา ฯ

สพฺเพ เทวา ตุฏฺฐมนา อากาเส สญฺจรนฺติ เต

พุทฺโธ อยํ อนุปฺปตฺโต อนฺธการตโมนุโท ฯ

เตสํ หาสปเรตานํ มหานาโท อวตฺตถ

กิเลเส ฌาปยิสฺสาม สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน ฯ

เทวานํ คิรมญฺญาย วาจาย ๑ สมุทีริตํ

หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน อาทิภิกฺขมทาสหํ ฯ

มม สงฺกปฺปมญฺญาย สตฺถา โลเก อนุตฺตโร

เทวสงฺเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ ฯ

สตฺตาหํ อภินิกฺขมฺม โพธึ อชฺฌคมํ อหํ

อิทํ เม ปฐมํ ภตฺตํ พฺรหฺมจาริสฺส ยาปนํ ฯ

ตุสิตาหิ อิธาคนฺตฺวา โย เม ภิกฺขํ อุปานยิ

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ

ตึสมตฺเต ๒ กปฺปสหสฺเส เทวรชฺชํ กริสฺสติ

สพฺเพ เทเว อภิโภตฺวา ติทิวํ อาวสิสฺสติ ฯ

เทวโลกา จวิตฺวาน มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ

สหสฺสธา ๓ จกฺกวตฺติ ตตฺถ รชฺชํ กริสฺสติ ฯ

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว

โคตโม นาม โคตฺเตน สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ

ติทสา โส จวิตฺวาน มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ

อคารา ปพฺพชิตฺวาน ฉพฺพสฺสานิ วสิสฺสติ ฯ

ตโต สตฺตมเก วสฺเส พุทฺโธ สจฺจํ กเถสฺสติ

โกณฺฑญฺโญ นาม นาเมน ปฐมํ สจฺฉิกาหิติ ฯ

นิกฺขนฺเตนานุปพฺพชฺชึ ปธานํ สุกตํ มยา

กิเลเส ฌาปนตฺถาย ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ

อธิคนฺตฺวาน สพฺพญฺญู พุทฺโธ โลเก สเทวเก

อิมินา ๑ เม มหารญฺญํ ๒ อมตเภริมาหนิ ฯ

โสทานิ ปตฺโต อมตํ สนฺตํ ๓ ปทมนุตฺตรํ

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อญฺญาโกณฺฑญฺโญ ๔ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

อญฺญาโกณฺฑญฺญตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ทสมํ ปิณฺโฑลภารทฺวาชตฺเถราปทานํ (๘)

๑ ม. ยุ. วาจาสภิมุทีริตํ ฯ ๒ ม. ตึสกปฺปสหสฺสานิ ฯ ๓ ยุ. สหสฺสํว ฯ

เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ เชษฐบุรุษของโลก เป็นนายกอย่างวิเศษ บรรลุพุทธภูมิแล้ว เป็นครั้งแรก เทวดาประมาณเท่าไร มาประชุมกันที่ควงไม้โพธิทั้งหมด แวดล้อมพระสัมพุทธเจ้าประนมกรอัญชลีไหว้อยู่ เทวดาทั้งปวงมีใจยินดี เที่ยวประกาศไปในอากาศว่า พระพุทธเจ้านี้ทรงบรรเทาความมืดมนอนธกาลแล้ว ทรงบรรลุแล้ว เสียงบันลือลั่นของเทวดาผู้ประกอบด้วยความร่าเริงเหล่านั้นได้เป็นไปว่า เราจักเผากิเลสทั้งหลาย ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เรารู้(ได้ฟัง) เสียงอันเทวดาทั้งหลายเปล่งแล้วด้วยวาจา ร่าเริงแล้ว มีจิตยินดีได้ถวายภิกษาก่อน

พระศาสดาผู้สูงสุดในโลก ทรงทราบความดำริของเราแล้วประทับนั่ง ณ ท่ามกลางหมู่เทวดา ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า เราออกบวชได้ ๗ วันแล้ว จึงได้บรรลุพระโพธิญาณ ภัตอันเป็นปฐมของเรานี้เป็นเครื่องยังชีวิตให้เป็นไปของผู้ประพฤติพรหมจรรย์ เทพบุตรได้จากดุสิตมา ณ ที่นี้ ได้ถวายภิกษาแก่เรา เราจักพยากรณ์เทพบุตรนั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว ผู้นั้นจักเสวยเทวราชสมบัติอยู่ประมาณ ๓ หมื่นกัลป์ จักครอบครองไตรทิพย์ ครอบงำเทวดาทั้งหมด เคลื่อนจากเทวโลกแล้ว จักถึงความเป็นมนุษย์ จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ เสวยราชสมบัติในมนุษย์โลกนับพันครั้ง ในแสนกัลป

พระศาสดาพระนามว่าโคดม โดยพระโคตร ซึ่งสมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จอุบัติในโลกผู้นั้นเคลื่อนจากไตรทศแล้ว จักถึงความเป็นมนุษย์ จักออกบวชเป็นบรรพชิตอยู่ ๖ ปี แต่นั้นในปีที่ ๗ พระพุทธเจ้าจักตรัสจตุราริยสัจ ภิกษุมีนามชื่อว่าโกณฑัญญะ จักทำให้แจ้งเป็นปฐม เมื่อเราออกบวช ได้บวชตามพระโพธิสัตว์ ความเพียรเราทำดีแล้ว เราบวชเป็นบรรพชิตเพื่อต้องการจะเผากิเลส พระสัพพัญญูพุทธเจ้าเสด็จมา ตีกลองอมฤตในโลกพร้อมทั้งเทวโลกในป่าใหญ่กับเราด้วยนี้ บัดนี้ เราบรรลุอมตบทอันสงบระงับ อันยอดเยี่ยมนั้นแล้ว เรากำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะอยู่ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖เราทำให้แจ้งแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ฉะนี้แล.

ทราบว่า ท่านพระอัญญาโกณฑัญญเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ อัญญาโกณฑัญญเถราปทาน