๖. อนุรุทธเถราปทาน (๔) เล่ม ๓๒

สุเมธํ ภควนฺตาหํ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ

วูปกฏฺฐํ วิหรนฺตํ อทฺทสํ โลกนายกํ.

ข้าพเจ้าได้พบเห็นพระผู้มีพระภาคพระนามว่าสุเมธะ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้องอาจกว่านรชน ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก เสด็จหลีกเร้นอยู่

อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ สุเมธํ โลกนายกํ

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน พุทฺธเสฏฺฐํ อยาจหํ.

ข้าพเจ้าเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ได้ประคองอัญชลี ทูลอ้อนวอนพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดว่า

อนุกมฺป มหาวีร โลกเชฏฺฐ นราสภ

ปทีปนฺเต ปทสฺสามิ รุกฺขมูลมฺหิ ฌายโต.

ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงมีความเพียรมาก ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ขอพระองค์ทรงอนุเคราะห์ด้วยเถิด ข้าพระองค์จะถวายประทีปแด่พระองค์ ผู้เข้าฌานอยู่ที่โคนต้นไม้

อธิวาเสสิ โส ธีโร สยมฺภู วทตํ วโร

ทุเมสุ วินิวิชฺฌิตฺวา ยนฺตํ โยเชตฺวหนฺตทา. <230>

พระสยัมภูธีรเจ้า ทรงเป็นผู้ประเสริฐ กว่าเจ้าลัทธิทั้งหลาย พระองค์นั้นทรงรับแล้ว ในครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เจาะต้นไม้ประกอบประทีปยนต์

สหสฺสวฏฺฏิปาทาสิ <231> พุทฺธสฺส โลกพนฺธุโน

สตฺตาหํ ปชฺชลิตฺวาน ปทีปา วูปสมฺมึสุํ. <232>

ข้าพเจ้าได้มอบถวายไส้ตะเกียง ๑,๐๐๐ ไส้ แด่พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก ดวงประทีปทั้งหลายลุกโพลงอยู่ตลอด ๗ วันแล้วก็ดับไปเอง

เตน จิตฺตปฺปสาเทน เจตนาปณิธีหิ จ

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ วิมานํ อุปปชฺชหํ.

ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้นและด้วยการตั้งเจตนาไว้มั่น ข้าพเจ้าละกายมนุษย์แล้วได้ไปเกิดยังวิมาน

อุปปนฺนสฺส เทวตฺตํ พฺยมฺโห <233> อาสิ สุนิมฺมิโต

สมนฺตโต ปชฺชลติ ทีปทานสฺสิทํ ผลํ.

เมื่อข้าพเจ้าเกิดเป็นเทวดา วิมานที่กรรมเนรมิตไว้ดีแล้ว ย่อมรุ่งเรืองรอบด้าน นี้เป็นผลแห่งการถวายประทีป

สมนฺตา โยชนํ สพฺพํ วิโรเจมิ อหํ ตทา <234>

สพฺเพ เทเว อภิโภมิ ทีปทานสฺสิทํ ผลํ.

ครั้งนั้น ข้าพเจ้ารุ่งเรืองทั่วตลอดหนึ่งโยชน์โดยรอบ ย่อมปกครองเทวดาทั้งปวง นี้เป็นผลแห่งการถวายประทีป

ตึสกปฺปานิ เทวินฺโท เทวรชฺชมการยึ

น มํ เกจาติมญฺญนฺติ <235> ทีปทานสฺสิทํ ผลํ.

ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพครองเทวสมบัติอยู่ถึง ๓๐ กัป ไม่ว่าจะเป็นใครก็ดูหมิ่นข้าพเจ้าไม่ได้ นี้เป็นผลแห่งการถวายประทีป

อฏฺฐวีสติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺตี อโหสหํ

ทิวารตฺติญฺจ ปสฺสามิ สมนฺตา โยชนนฺตทา.

ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๘ ชาติ และในครั้งนั้น ข้าพเจ้ามองเห็นได้ตลอดหนึ่งโยชน์ โดยรอบทั้งกลางวันและกลางคืน

สหสฺสโลกํ ญาเณน ปสฺสามิ สตฺถุสาสเน

ทิพฺพจกฺขุํ อนุปฺปตฺโต ทีปทานสฺสิทํ ผลํ.

ข้าพเจ้าได้ตาทิพย์ ย่อมมองเห็นได้ตลอด ๑,๐๐๐ จักรวาล ด้วยญาณในศาสนาของพระศาสดา นี้เป็นผลแห่งการถวายดวงประทีป

สุเมโธ นาม สมฺพุทฺโธ ตึสกปฺปสหสฺสิโต

ตสฺส ทีโป มยา ทินฺโน วิปฺปสนฺเนน เจตสา.

ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป มีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธะ ข้าพเจ้ามีจิตผ่องใส ได้ถวายดวงประทีปแด่พระองค์

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อนุรุทฺโธ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ. อนุรุทฺธตฺเถรสฺส อปทานํ จตุตฺถํ สตฺตมํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระอนุรุทธเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

อนุรุทธเถราปทานที่ ๔ จบ