๕. มหากัสสปเถราปทาน (๓) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

นิพฺพุเต โลกนาถสฺมึ ปูชํ กุพฺพนฺติ สตฺถุโน.

ประชาชนพากันทำการบูชาพระผู้มีพระภาค ผู้ศาสดาพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่ ในเมื่อพระองค์ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก ได้เสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว

อุทคฺคจิตฺตา ชนตา อาโมทิตปฺปโมทิตา

เตสุ สํเวคชาเตสุ ปีติ เม อุปปชฺชถ.

หมู่ชนมีจิตร่าเริง บันเทิงเบิกบาน ทำการบูชา เมื่อหมู่ชนนั้นเกิดความสังเวช แต่ข้าพเจ้าเกิดความปีติยินดี

ญาติมิตฺเต สมาเนตฺวา อิทํ วจนมพฺรวึ

ปรินิพฺพุโต มหาวีโร หนฺท ปูชํ กโรม เส.

ข้าพเจ้าได้เชิญญาติมิตรมาประชุมกันแล้วได้กล่าวคำนี้ว่า พระผู้มีพระภาคผู้มีความเพียรมากได้ปรินิพพานแล้ว ขอเชิญพวกเรามาทำการบูชาเถิด

สาธูติ เต ปฏิสฺสุตฺวา ภิยฺโย หาสํ ชนึสุ เม

พุทฺธสฺมึ โลกนาถมฺหิ กาหาม ปุญฺญสญฺจยํ.

ญาติมิตรของข้าพเจ้าเหล่านั้นรับคำแล้ว ก็ทำให้ข้าพเจ้าเกิดความร่าเริงเป็นอย่างยิ่งว่า พวกเราจักทำการสั่งสมบุญ ในพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก

อคฺฆิยํ สุกตํ กตฺวา สตหตฺถํ สมุคฺคตํ

ทิยฑฺฒํ หตฺถสตํปิ วิมานํ นภมุคฺคตํ.

ข้าพเจ้าได้ช่วยกันสร้างอัคฆิยเจดีย์ เป็นเจดีย์ที่สร้างอย่างดี สูง ๑๐๐ ศอก กว้าง ๑๕๐ ศอก เป็นดังวิมานสูงเสียดฟ้า สั่งสมบุญไว้แล้ว

กตฺวาน อคฺฆิยํ <217> ตตฺถ กุสลปนฺตีหิ <218> จิตฺติตํ

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา เจติยํ ปูชยุตฺตมํ.

ข้าพเจ้าครั้นสร้างอัคฆิยเจดีย์ ซึ่งงดงามด้วยแนวแห่งต้นตาล ไว้ใกล้สถานที่ที่ทำการบูชาเจดีย์นั้นแล้ว ทำจิตของตนให้เลื่อมใส บูชาเจดีย์อันสูงสุด

อคฺคิกฺขนฺโธว ชลติ <219> สาลราชาว <220> ผุลฺลิโต

อินฺทลฏฺฐีว อากาเส โอภาเสติ จตุทฺทิสา.

พระเจดีย์นั้นรุ่งเรืองอยู่(ด้วยรัตนะทั้ง ๗) ดุจกองไฟลุกโพลงอยู่ ส่องสว่างทั่วทั้ง ๔ ทิศ ดุจต้นพญาไม้สาละออกดอกบานสะพรั่ง และดุจสายรุ้งในอากาศ

ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา กตฺวาน กุสลํ พหุํ

ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวาน ติทสํ อุปปชฺชหํ.

ข้าพเจ้าทำจิตให้เลื่อมใสในห้องบรรจุพระบรมสารีริกธาตุนั้น สร้างกุศลเป็นอันมากแล้วระลึกถึงบุพกรรมแล้ว จึงไปเกิดยังสวรรค์ชั้นไตรทิพย์

สหสฺสยุตฺตํ หยวาหึ ทิพฺพยานํ อธิฏฺฐิโต.

อุพฺพิทฺธํ ภวนํ มยฺหํ สตฺตภุมฺมํ สมุคฺคตํ.

ข้าพเจ้าอธิษฐานยานทิพย์เทียมด้วยม้าสินธพ ๑,๐๐๐ ตัว วิมานของข้าพเจ้า สูงตระหง่าน ๗ ชั้น

กูฏาคารสหสฺสานิ สพฺพโสณฺณมยา อหุํ

ชลนฺติ สกเตเชน ทิสา สพฺพา ปภาสยุํ. <221>

(ในวิมานนั้น) มีเรือนยอด ๑,๐๐๐ หลัง ทำด้วยทองคำล้วน รุ่งเรืองด้วยเดชของตน ส่องสว่างทั่วทุกทิศ

สนฺติ อญฺเญปิ นิยฺยูหา โลหิตงฺคมยา ตทา

เตปิ โชตนฺติ อาภาย สมนฺตา จตุโร ทิสา.

ครั้งนั้น มีศาลาหน้ามุขทำด้วยแก้วทับทิมแม้เหล่าอื่นอยู่ ศาลาหน้ามุขแม้เหล่านั้นมีรัศมีโชติช่วงรอบ ๆ ทั้ง ๔ ทิศ

ปุญฺญกมฺมาภินิพฺพตฺตา กูฏาคารา สุนิมฺมิตา

มณิมยาปิ โชตนฺติ ทิโสทิสํ สมนฺตโต. <222>

เรือนยอดซึ่งเกิดขึ้นด้วยบุญกรรม ที่บุญกรรมเนรมิตไว้อย่างดี ทำด้วยแก้วมณี โชติช่วงโดยรอบทั่วทุกทิศ

เตสํ อุชฺโชตมานานํ โอภาโส วิปุโล อหุ

สพฺเพ เทเว อภิโภมิ ปุญฺญกมฺมสฺสิทํ ผลํ.

แสงสว่างแห่งเรือนยอดซึ่งโชติช่วงอยู่เหล่านั้นได้สว่างเจิดจ้า ข้าพเจ้าปกครองเทวดาทั้งปวง นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม

สฏฺฐิกปฺปสหสฺสมฺหิ อุพฺพิทฺโธ นาม ขตฺติโย

จาตุรนฺโต วิชิตาวี ปฐวึ อาวสึ อหํ.

ในกัปที่ ๖๐,๐๐๐ (นับแต่กัปนี้ไป) ข้าพเจ้าเป็นกษัตริย์นามว่าอุพพิทธะ มีชัยชนะ มีทวีปทั้ง ๔ เป็นขอบเขต ครองแผ่นดิน

ตเถว ภทฺทเก กปฺเป ตึสกฺขตฺตุํ อโหสหํ

สกกมฺมาภิรทฺโธมฺหิ จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

ในภัทรกัปก็อย่างนั้นเหมือนกัน ข้าพเจ้าได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ผู้มีพลานุภาพมาก ยินดีพอใจในกรรมของตน ถึง ๓๐ ชาติ

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จตุทีปมฺหิ อิสฺสโร

ตตฺถาปิ ภวนํ มยฺหํ อินฺทลฏฺฐีว อุคฺคตํ.

ข้าพเจ้าเป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ ในคราวเป็นพระเจ้าจักรพรรดินั้น ปราสาทของข้าพเจ้าสูงตระหง่านดังสายรุ้ง

อายามโต จตุพฺพีสา <223> วิตฺถาเรน จ ทฺวาทสา

รมฺมกํ <224> นาม นครํ ทฬฺหปาการโตรณํ.

ปราสาทนั้นยาว ๒๔ โยชน์ กว้าง ๑๒ โยชน์ มีกรุงชื่อว่ารัมมกะ มีกำแพงและค่ายมั่นคง

อายามโต ปญฺจสตํ วิตฺถาเรน ตทฑฺฒกํ

อากิณฺณํ ชนกาเยหิ ติทสานํ ปุรํ วิย.

นครนั้น มีกำแพงและค่ายยาว ๕๐๐ โยชน์ กว้าง ๒๕๐ โยชน์ มีหมู่ชนพลุกพล่านขวักไขว่ ดังเมืองสวรรค์ชั้นไตรทิพย์

ยถา สูจิฆเร สูจิ ปกฺขิตฺตา ปณฺณวีสติ

อญฺญมญฺญํ ปฆฏฺเฏนฺติ อากิณฺณา โหติ สตฺตา. <225>

เข็ม ๒๕ เล่มที่ใส่ไว้ในกล่องเข็มแล้ว ย่อมกระทบกันและกัน เบียดเสียดกันเป็นนิตย์ ฉันใด

เอวมฺปิ นครํ มยฺหํ หตฺถสฺสรถสงฺกุลํ <226>

มนุสฺเสหิ ตทากิณฺณํ <227> รมฺมกํ นครุตฺตมํ.

แม้กรุงของข้าพเจ้าก็ฉันนั้น พลุกพล่านขวักไขว่ไปด้วยช้าง ม้า และรถ มีมนุษย์ ขวักไขว่น่ารื่นรมย์ เป็นกรุงอันอุดม

ตตฺถ ภุตฺวา ปิวิตฺวา จ ปุน เทวตฺตตํ <228> คโต

ภเว ปจฺฉิมเก มยฺหํ อโหสิ กุลสมฺปทา.

ข้าพเจ้า ดื่ม กิน อยู่ในกรุงนั้น แล้วกลับไปเกิดเป็นเทวดาอีก ในภพสุดท้าย กุศลสมบัติได้มีแก่ข้าพเจ้า

พฺราหฺมญฺญกุลสมฺภูโต มหารตนสญฺจโย

อสีติโกฏิโย หิตฺวา หิรญฺญสฺส ปริพฺพชึ. <229>

ข้าพเจ้าเกิดในตระกูลพราหมณ์ สะสมรัตนะไว้เป็นอันมาก สละทรัพย์ ๘๐ โกฏิ แล้วออกบวช

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหากสฺสโป เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระมหากัสสปเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

มหากัสสปเถราปทานที่ ๓ จบ