พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · พุทธวรรค
๗. ปุณณมันตานีปุตตเถราปทาน (๕) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๒ ในพุทธวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน พุทธวรรค ปุณณมันตานีปุตตเถราปทาน (๕) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๒ หน้า ๖๐–๖๒
[๔๒๙] เราเป็นจอมเทวดา เสวยราชสมบัติในเทวโลก ๓๐ กัป ใคร ๆ จะดูหมิ่นเรามิได้ นี้เป็นผลแห่งการถวายประทีป[๔๓๐] เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิถึง ๒๘ ครั้ง และในคราวนั้น เรา มองเห็นได้โดยรอบหนึ่งโยชน์ทั้งกลางวันและทั้งกลางคืน[๔๓๑] เราบรรลุทิพยจักษุ ย่อมมองเห็นโลกได้ ๑,๐๐๐ ด้วยญาณใน พระศาสนาของพระศาสดา นี้เป็นผลแห่งการถวายประทีป[๔๓๒] พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธเสด็จอุบัติขึ้นใน ๓๐,๐๐๐ กัปแต่กัปนี้ เรามีจิตเลื่อมใสจึงถวายประทีปแด่พระองค์[๔๓๓] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระอนุรุทธเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล
จบ อนุรุทธเถราปทานที่ ๔
๓.๕ ปุณณมันตานีปุตตเถราปทาน
บุพประวัติของพระปุณณมันตานีบุตรเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการแสดงธรรม
(ท่านพระปุณณมันตานีบุตรเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๗} [๔๓๔] เราเป็นพราหมณ์ผู้เป็นครู ทรงจำมนต์ รู้จบไตรเพท มีพวก ลูกศิษย์ห้อมล้อม เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นนระผู้สูงสุด
[๔๓๕] พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ทรงรับ เครื่องบูชา ทรงประกาศกรรมของเราโดยย่อ
[๔๓๖] เราฟังธรรมนั้นแล้วถวายบังคมพระศาสดา ประคองอัญชลี บ่ายหน้าไปทางทิศทักษิณกลับไป
[๔๓๗] ครั้นได้ฟังธรรมโดยย่อแล้วก็แสดงได้โดยพิสดาร ลูกศิษย์ ทุกท่านดีใจฟังคำเราผู้กล่าวอยู่ บรรเทาทิฏฐิของตนแล้วยังจิต ให้เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า[๔๓๘] เราแม้ฟังธรรมโดยย่อแล้วก็แสดงได้โดยพิสดารเหมือนอย่างนั้น เราเป็นผู้รู้ในนัยแห่งพระอภิธรรม เป็นผู้ฉลาดในความหมดจด แห่งกถาวัตถุปกรณ์ ยังปวงชนให้รู้แจ้งแล้วเป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๔๓๙] ใน ๕๐๐ กัปแต่ภัทรกัปนี้ มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระองค์ ผู้ปรากฏด้วยดี ทรงสมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ เป็นใหญ่ ใน ๔ ทวีป
[๔๔๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า ท่านพระปุณณมันตานีบุตรเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ ปุณณมันตานีปุตตเถราปทานที่ ๕
๓.๖ อุปาลิเถราปทาน
บุพประวัติของพระอุบาลีเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการสร้างสังฆาราม
(ท่านพระอุบาลีเมื่อได้กราบทูลบุพประวัติของตนว่า)
{๘} [๔๔๑] ในพระนครหังสวดี (ข้าพระองค์เป็น)พราหมณ์ชื่อว่าสุชาต สะสมทรัพย์ไว้ได้ประมาณ ๘๐ โกฏิ มีทรัพย์และข้าวเปลือก มากมาย[๔๔๒] เป็นนักปราชญ์ ทรงจำมนต์ จบไตรเพท ถึงที่สุดในตำรา ทำนายลักษณะ คัมภีร์อิติหาสะ และในคัมภีร์พราหมณ์
[๔๔๓] ในกาลนั้น มีพวกปริพาชกผู้มุ่นผมรวมกัน สาวกของพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเผ่าพันธุ์พระอาทิตย์ และดาบสผู้เร่ร่อน เที่ยวไปในพื้น แผ่นดิน[๔๔๔] แม้พวกเขาก็ห้อมล้อมข้าพระองค์ด้วยคิดว่าเป็นพราหมณ์ผู้มี ชื่อเสียง ชนเป็นอันมากบูชาข้าพระองค์ แต่ข้าพระองค์ ไม่บูชาใคร[๔๔๕] ข้าพระองค์ไม่เห็นใครที่ควรบูชา เวลานั้นข้าพระองค์มีมานะจัด คำว่า พุทโธ ยังไม่มี ตราบเท่าที่พระชินเจ้ายังไม่เสด็จอุบัติขึ้น[๔๔๖] วันและคืนล่วงไป พระพุทธเจ้าทรงพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงเป็นพระนายก ผู้มีจักษุ ทรงบรรเทาความมืดทั้งปวงได้ แล้ว เสด็จอุบัติขึ้นในโลก
จบ ๗. ปุณณมันตานีปุตตเถราปทาน (๕)