พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ขัตติยกัญญาวรรค
๑๐. เสลาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในขัตติยกัญญาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ทสมํ เสลาเถริยาปทานํ (๔๐)
เสลาเถริยาปทานที่ ๑๐
ว่าด้วยบุพจริยาของพระเสลาเถรี
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ขัตติยกัญญาวรรค เสลาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส
กสฺสโป นาม นาเมน อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร ฯ
สาวตฺถิยํ ปุรวเร อุปาสกกุเล อหํ
ปสุตา นํ ชินวรํ ทิสฺวา สุตฺวา จ เทสนํ ฯ
ตํ วีรํ สรณํ คนฺตฺวา สีลานิ จ สมาทยึ ๑
กทาจิ โส มหาวีโร มหาชนสมาคเม ฯ
อตฺตโน อภิสมฺโพธึ ปกาเสสิ นราสโภ
อนนุสฺสุตธมฺเมสุ ปุพฺเพ ทุกฺขาทิเกสุ จ ฯ
จกฺขุ ญาณญฺจ ปญฺญา จ วิชฺชาโลกํ ๒ จ อาสิ เม
ตํ สุตฺวา อุคฺคเหตฺวาน ปริปุจฺฉามิ ๓ ภิกฺขโว ฯ
เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ
ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ ฯ
ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ ชาตา เสฏฺฐิมหากุเล
อุเปจฺจ พุทฺธํ สทฺธมฺมํ สุตฺวา มจฺจุปสํหิตํ ๑ ฯ
ปพฺพชิตฺวา น จิเรเนว สพฺพตฺถานิ ๒ วิจินฺตยํ
เขเปตฺวา อาสเว สพฺเพ อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ
อิทฺธีสุ จ วสี โหมิ ทิพฺพาย โสตธาตุยา
เจโตปริยญาณสฺส วสี โหมิ มหามุเน ฯ
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ
สพฺพาสวปริกฺขีณา นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ
อตฺถธมฺมนิรุตฺตีสุ ปฏิภาเณ ตเถว จ
ญาณํ เม วิมลํ สุทฺธํ พุทฺธเสฏฺฐสฺส วาหสา ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสวา ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ เสลา ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
เสลาเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อุทฺทานํ ๑
ขตฺติยพฺราหฺมณี เจว ตถา อุปฺปลทายิกา
สิงฺคาลมาตา สุกฺกา จ อภิรูปนนฺทา เจว
อฑฺฒกาสิกา เจว ปุณฺณา จ อมฺพปาลี เสลา ภิกฺขุนีติ ฯ
ขตฺติยกญฺญาวคฺโค จตุตฺโถ ฯ
อปทานํ นิฏฺฐิตํ ฯ
____________
สุตฺตนฺตปิฏเก ขุทฺทกนิกายสฺส
พุทฺธวํโส
_______________
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
๑ ม. สมาทิยึ ฯ ๒ ม. วิชฺชาโลโก ฯ ยุ. วิชฺชาโลกา ฯ ๓ ม. ยุ. ปริปุจฺฉิญฺจ ... ฯ
๑ ม. ยุ. สจฺจูปสํหิตํ ฯ ๒ ม. ยุ. สจฺจตฺถานิ ฯ
๑ ม. อถ วคฺคุทฺทานํ
สุเมธา เอกูโปสถา กุณฺฑลเกสี ขตฺติยา
สหสฺสํ ติสตา คาถา สตฺตตาฬีส ปิญฺฑิตา
สห อุทฺทานคาถาหิ คณิตาโย วิภาวิภิ
สหสฺสํ ติสตํ คาถา สตฺต ปญฺญาสเมว จาติ ฯ
เถริกาปทานํ สมตฺตํ ฯ
ในภัทกัปนี้ พระพุทธเจ้าพละนามว่ากัสสป ผู้เป็นพงศ์พันธุ์แห่งพราหมณ์ มียศมากประเสริฐกว่าพวกบัณฑิต เสด็จอุบัติขึ้นแล้วครั้งนั้น ดิฉันเกิดในสกุลอุบาสก ในพระนครสาวัตถีอันประเสริฐเห็นพระพิชิตมารผู้ประเสริฐพระองค์นั้น และฟังธรรมเทศนาแล้วถึงพระองค์ผู้มีเพียรเป็นสรณะแล้วสมาทานศีลทั้งหลาย ครั้งหนึ่งพระมหาวีรเจ้าพระองค์นั้น ผู้องอาจกว่านรชน ทรงประกาศอภิสัมโพธิญาณของพระองค์ในสมาคมแห่งมหาชนว่า เรามีจักษุ ญาณปัญญา วิชชาและแสงสว่าง ในธรรมที่ไม่เคยฟังมาในกาลก่อนและในอริยสัจมีทุกขอริยสัจเป็นต้น ดิฉันได้ฟังธรรมนั้นแล้ว เล่าเรียนสอบถามภิกษุณีทั้งหลาย ด้วยกุศลกรรมที่ได้ทำแล้วนั้น
และด้วยการเจตน์จำนงไว้ ดิฉันละร่างกายมนุษย์แล้ว ได้ไปสู่ภพดาวดึงส์ในภพหลังครั้งนี้ ดิฉันเกิดในสกุลแห่งเศรษฐีใหญ่ ดิฉันได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า ได้ฟังสัทธรรมอันประกาศมัจจุ บวชแล้ว ค้นคว้าอรรถธรรมทั้งปวง ยังอาสวะทั้งปวงให้สิ้นไปแล้ว ได้บรรลุอรหัตโดยกาลไม่นานเลย ข้าแต่มหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพโสตธาตุ และในเจโตปริยญาณรู้ปุพเพนิวาสญาณและทิพจักษุอันหมดจดพิเศษ มีอาสวะทั้งปวงสิ้นไปแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก หม่อมฉันมีญาณอันปราศจากมลทิน บริสุทธิ์ในอรรถะ ธรรมะ นิรุตติ และปฏิญาณเพราะอำนาจพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดหม่อมฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดสิ้นแล้วตัดกิเลสเครื่องผูกดังช้างพังตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ การที่หม่อมฉันได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุดเป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ หม่อมฉันบรรลุแล้วโดยลำดับพระพุทธศาสนาหม่อมฉันได้ทำเสร็จแล้ว คุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิวาท ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ หม่อมฉันทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาหม่อมฉันได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระเสลาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบเสลาเถริยาปทาน.
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อัฏฐารสหัสสขัตติยกัญญาเถริยาปทาน ๒. จตุราสีติสหัสสพราหมณกัญญาเถริยาปทาน ๓. อุปลทายิกาเถริยาปทาน ๔. สิงคาลมาตาเถริยาปทาน ๕. สุกกาเถริยาปทาน๖. อภิรูปนันทาเถริยาปทาน ๗. อัฑฒกาสีเถริยาปทาน ๘. ปุณณิกาเถริยาปทาน ๙. อัมพปาลีเถริยาปทาน ๑๐. เสลาเถริยาปทาน.
จบขัตติยกัญญาวรรคที่ ๔.
จบอปทาน.
จบ ๑๐. เสลาเถริยาปทาน