arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ขัตติยกัญญาวรรค

๙. อัมพปาลีเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในขัตติยกัญญาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ขัตติยกัญญาวรรค อัมพปาลีเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๔๖๔–๔๖๗

หน้า ๔๖๔

[๑๙๗] ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพพโสตธาตุ และในเจโตปริยญาณ[๑๙๘] รู้ชัดปุพเพนิวาสญาณ ชำระทิพพจักขุให้บริสุทธิ์แล้ว มีอาสวะทั้งปวงหมดสิ้นแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๑๙๙] หม่อมฉันมีญาณอันปราศจากมลทิน บริสุทธิ์ในอรรถ ธรรมนิรุตติ และปฏิภาณ เพราะอำนาจพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด[๒๐๐] หม่อมฉันมีปัญญามากเพราะภาวนา มีสุตะเพราะพาหุสัจจะเกิดในตระกูลต่ำเพราะมานะ แต่มิได้มีกุศลกรรมวิบัติไปเลย[๒๐๑-๒๐๓] หม่อมฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว...คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า พระปุณณิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปุณณิกาเถรีอปทานที่ ๘

๙. อัมพปาลีเถรีอปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระอัมพปาลีเถรี

(พระอัมพปาลีเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗๙} [๒๐๔] หม่อมฉันเกิดในตระกูลกษัตริย์ เป็นภคินีของพระมหามุนีพระนามว่าปุสสะ ผู้มีพระรัศมีงามรุ่งเรือง มีธรรมดังว่าเทริดดอกไม้บนศีรษะ

หน้า ๔๖๕

[๒๐๕] หม่อมฉันได้ฟังธรรมของพระองค์แล้ว มีจิตเลื่อมใส ถวายมหาทานแล้วปรารถนารูปสมบัติ

[๒๐๖] ในกัปที่ ๓๑ แต่ภัทรกัปนี้ พระชินเจ้าพระนามว่าสิขีผู้ทรงเป็นพระอัครนายกของโลก ทรงยังโลกให้รุ่งเรือง เป็นสรณะในไตรโลก เสด็จอุบัติขึ้นแล้ว[๒๐๗] ในกาลนั้น หม่อมฉันเกิดในตระกูลพราหมณ์ในเมืองอรุณอันน่ารื่นรมย์ โกรธแล้วได้ด่าภิกษุณีองค์หนึ่งผู้มีจิตพ้นแล้วจากกิเลสว่า[๒๐๘] “ท่านเป็นหญิงแพศยา ประพฤติอนาจาร ประทุษร้ายพระพุทธศาสนา” ครั้นด่าอย่างนี้แล้ว

[๒๐๙] หม่อมฉันต้องไปตกนรกที่ร้ายกาจ เพียบไปด้วยมหันตทุกข์ เพราะกรรมอันชั่วช้านั้น จุติจากนรกนั้นแล้ว มาเกิดในหมู่มนุษย์ เป็นผู้เดือดร้อน[๒๑๐] ครองความเป็นหญิงแพศยาอยู่ ๑๐,๐๐๐ ชาติ ก็ยังไม่พ้นจากบาปกรรมนั้น เปรียบเหมือนคนกินยาพิษอันร้ายแรง[๒๑๑] หม่อมฉันได้บวชเป็นภิกษุณี มีเพศประเสริฐในศาสนาของพระพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสปะ จึงได้ไปเกิดในภพดาวดึงส์ เพราะผลแห่งบรรพชานั้น[๒๑๒] เมื่อถึงภพสุดท้าย หม่อมฉันเป็นโอปปาติกะเกิดในระหว่างกิ่งต้นมะม่วง จึงมีชื่อว่าอัมพปาลีตามนิมิตนั้น

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โอปปาติกสัตว์ หมายถึงสัตว์ผู้ผุดเกิดขึ้นมาและโตเต็มตัวในทันใด ตายก็ไม่ต้องมีเชื้อหรือซากปรากฏ เช่น เทวดาและสัตว์นรก เป็นต้น (นัย ที.สี.อ. ๑๔๙, ม.มู.อ. ๒/๒๑๔) ผู้เกิดผุดขึ้นโดยไม่ต้องอาศัยพ่อแม่ อาศัยอดีตกรรม เวลาตายก็หายวับไปไม่ทิ้งร่างไว้ ได้แก่ เทวดา พรหม สัตว์นรก เปรต อสุรกาย (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๙๖๗)
หน้า ๔๖๖

[๒๑๓] หม่อมฉันมีประชาชนหลายพันโกฏิห้อมล้อมมาบวชในพระพุทธศาสนา เป็นธิดาแห่งพระพุทธเจ้า บรรลุถึงฐานะอันไม่หวั่นไหว[๒๑๔] ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพพโสตธาตุ และในเจโตปริยญาณ[๒๑๕] รู้ชัดปุพเพนิวาสญาณ ชำระทิพพจักขุให้บริสุทธิ์แล้ว มีอาสวะทั้งปวงหมดสิ้นแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๒๑๖] หม่อมฉันมีญาณอันปราศจากมลทิน บริสุทธิ์ ในอรรถ ธรรม นิรุตติ และปฏิภาณ เพราะอำนาจพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด[๒๑๗-๒๑๙] หม่อมฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า พระอัมพปาลีภิกษุณีได้กล่าวคาภาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ อัมพปาลีเถรีอปทานที่ ๙

หน้า ๔๖๗

๑๐. เสลาเถรีอปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระเสลาเถรี

(พระเสลาเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๘๐} [๒๒๐] ในภัทรกัปนี้ พระพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสปะผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพราหมณ์ มีพระยศยิ่งใหญ่ ผู้ประเสริฐกว่านักปราชญ์ทั้งหลายเสด็จอุบัติขึ้นแล้ว[๒๒๑] ในกาลนั้น หม่อมฉันเกิดในตระกูลอุบาสกในพระนครสาวัตถีอันประเสริฐ ได้พบพระชินเจ้าผู้ประเสริฐพระองค์นั้นและได้ฟังธรรมเทศนาแล้ว[๒๒๒] ได้ถึงพระวีรเจ้าพระองค์นั้นเป็นสรณะแล้วสมาทานศีล ครั้งหนึ่งพระมหาวีรเจ้าผู้องอาจในหมู่นรชนพระองค์นั้น

[๒๒๓] ทรงประกาศอภิสัมโพธิญาณของพระองค์ ในสมาคมแห่งมหาชนว่า

[๒๒๔] “เรามีจักษุ ญาณ ปัญญา วิชชา และแสงสว่างในธรรมที่ไม่เคยฟังมาในกาลก่อนและในอริยสัจมีทุกขอริยสัจเป็นต้น” หม่อมฉันได้ฟังธรรมนั้นแล้ว ได้เล่าเรียนสอบถามภิกษุณีทั้งหลาย[๒๒๕] ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้นและด้วยการตั้งเจตจำนงไว้ หม่อมฉันละร่างมนุษย์แล้วได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

[๒๒๖] ในภพสุดท้ายในบัดนี้ หม่อมฉันเกิดในตระกูลแห่งเศรษฐีใหญ่ หม่อมฉันได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า ได้ฟังพระสัทธรรมที่เกี่ยวด้วยเรื่องความตาย

จบ ๙. อัมพปาลีเถริยาปทาน