๘. ปุณณิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

[๑๗๖] แต่เมื่อไปสู่สำนักพระชินเจ้าเพื่อจะอุปสมบท พบพวกนักเลงดักอยู่ที่หนทาง จึงได้อุปสมบทโดยทูต[๑๗๗] หม่อมฉันมีกรรมทุกอย่างทั้งบุญและบาปหมดสิ้นไปแล้ว ข้ามพ้นสังสารวัฏทั้งปวงแล้ว และความเป็นคณิกาก็สิ้นไปแล้ว[๑๗๘-๑๘๓] ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าหม่อมฉันทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า พระอัฑฒกาสีภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ อัฑฒกาสีเถรีอปทานที่ ๗

๘. ปุณณิกาเถรีอปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระปณณิกาเถรี

(พระปุณณิกาเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗๘} [๑๘๔] หม่อมฉันบวชเป็นภิกษุณีในศาสนาของพระพุทธเจ้า ๖ พระองค์ คือ พระวิปัสสี พระสิขี พระเวสสภู พระกกุสันธะ พระโกนาคมนะผู้คงที่[๑๘๕] และพระกัสสปพุทธเจ้า เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล มีปัญญา สำรวมอินทรีย์

[๑๘๖] เป็นพหูสูต ทรงธรรม สอบถามอรรถแห่งธรรม เรียนธรรมแล้ว เป็นผู้สดับธรรม เป็นผู้นั่งใกล้

[๑๘๗] แสดงคำสอนของพระชินเจ้า ในท่ามกลางประชุมชนอยู่หม่อมฉันมีศีลเป็นที่รัก แต่ถือตัวจัดเพราะความเป็นพหูสูตนั้น

[๑๘๘] ในภพสุดท้ายในบัดนี้ หม่อมฉันเกิดในเรือนของนางกุมภทาสี ของอนาถบิณฑิกเศรษฐีในพระนครสาวัตถีอันอุดม

[๑๘๙] หม่อมฉันไปตักน้ำ ได้เห็นโสตถิยพราหมณ์หนาวสั่นอยู่ในกลางนํ้า ครั้นเห็นแล้วได้กล่าวว่า “ฉันมาตักน้ำในหน้าหนาว

[๑๙๐] ฉันเป็นคนตักนํ้า กลัวภัยคือการลงโทษ และระแวงภัยคือการด่ากราดด้วยวาจาของเจ้านาย จึงต้องลงน้ำร่ำไปแม้ในหน้าหนาว[๑๙๑] ดูก่อนพราหมณ์ ท่านกลัวอะไร จึงลงนํ้าเสมอ มีตัวสั่น ผจญความหนาวที่รุนแรง”

[๑๙๒] เขาตอบว่า “แม่นางปุณณิกาผู้เจริญ เธอก็รู้อยู่แท้ ๆ ยังมาสอบถามเราผู้กำลังทำกุศลกรรมบรรเทาบาปกรรมอยู่

[๑๙๓] บุคคลใดเป็นผู้ใหญ่ก็ตาม เป็นเด็กก็ตาม ทำบาปกรรมไว้ บุคคลนั้นย่อมพ้นจากบาปกรรมได้ด้วยการอาบน้ำ”

[๑๙๔] เมื่อพราหมณ์นั้นขึ้นจากน้ำ หม่อมฉันจึงได้บอกซึ่งบทอันประกอบด้วยธรรมและอรรถ พราหมณ์ได้ฟังธรรมบทนั้นแล้ว มีความสลดใจ จึงไปบวชแล้วก็ได้เป็นพระอรหันต์[๑๙๕] เพราะหม่อมฉันเกิดในตระกูลทาสี ทำจำนวนทาสทาสี ๙๙ คน ให้ครบ ๑๐๐ พอดี เจ้านายนั้นจึงตั้งชื่อให้หม่อมฉันว่าปุณณาและปลดหม่อมฉันให้เป็นไท[๑๙๖] หม่อมฉันให้เศรษฐีอนุโมทนาบุญนั้นแล้วออกบวชเป็นภิกษุณี โดยกาลไม่นานนักก็ได้บรรลุอรหัต

[๑๙๗] ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพพโสตธาตุ และในเจโตปริยญาณ[๑๙๘] รู้ชัดปุพเพนิวาสญาณ ชำระทิพพจักขุให้บริสุทธิ์แล้ว มีอาสวะทั้งปวงหมดสิ้นแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๑๙๙] หม่อมฉันมีญาณอันปราศจากมลทิน บริสุทธิ์ในอรรถ ธรรมนิรุตติ และปฏิภาณ เพราะอำนาจพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด[๒๐๐] หม่อมฉันมีปัญญามากเพราะภาวนา มีสุตะเพราะพาหุสัจจะเกิดในตระกูลต่ำเพราะมานะ แต่มิได้มีกุศลกรรมวิบัติไปเลย[๒๐๑-๒๐๓] หม่อมฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว...คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า พระปุณณิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปุณณิกาเถรีอปทานที่ ๘

๙. อัมพปาลีเถรีอปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระอัมพปาลีเถรี

(พระอัมพปาลีเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗๙} [๒๐๔] หม่อมฉันเกิดในตระกูลกษัตริย์ เป็นภคินีของพระมหามุนีพระนามว่าปุสสะ ผู้มีพระรัศมีงามรุ่งเรือง มีธรรมดังว่าเทริดดอกไม้บนศีรษะ