๑. กุมุทมาลิยเถราปทาน (๑๗๑) เล่ม ๓๒

ปพฺพเต หิมวนฺตมฺหิ มหาชาตสฺสโร อหุ

ตตฺถโช รกฺขโส อาสึ โฆรรูโป มหพฺพโล.

ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ ได้มีสระธรรมชาติสระใหญ่ ข้าพเจ้าเป็นผีเสื้อน้ำดุร้าย มีกำลังมาก เกิดอยู่ใกล้สระนั้น

กุมุทํ ปุปฺผิตํ <854> ตตฺถ จกฺกมตฺตานิ ชายเร

โอจินามิ จ ตํ <855> ปุปฺผํ พลิโน สมิตึ ตทา.

ดอกโกมุทบานโตประมาณเท่าล้อ เกิดอยู่ในสระนั้น และในครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เก็บดอกโกมุทที่มีฝักไว้

อตฺถทสฺสี ตุ ภควา ทิปทินฺโท นราสโภ

ปุปฺผํ สงฺโกจิตํ ทิสฺวา อาคจฺฉิ มม สนฺติกํ.

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอัตถทัสสี ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ องอาจกว่านรชน ทอดพระเนตรเห็นดอกโกมุทที่หุบแล้ว จึงเสด็จมายังสำนักของข้าพเจ้า

อุปาคตญฺจ สมฺพุทฺธํ เทวเทวํ นราสภํ

สพฺพญฺจ ปุปฺผํ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

ข้าพเจ้าได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ทรงองอาจกว่านรชน เสด็จเข้ามา จึงหยิบดอกโกมุททั้งหมดบูชาพระพุทธเจ้า

ยาวตา <856> หิมวนฺตสฺมึ ยาว มาลา ๓ ตทา อหุ

ตาวจฺฉทนสมฺปนฺโน อคมาสิ ตถาคโต.

ครั้งนั้น ดอกไม้ที่ภูเขาหิมพานต์มีอยู่ประมาณเท่าใด พระตถาคตมีดอกไม้ประมาณเท่านั้นเป็นหลังคาเสด็จไป

อฏฺฐารเส กปฺปสเต ยํ ปุปฺผมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๑๑๘ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้ใช้ดอกไม้บูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า

อิโต ปณฺณรเส กปฺเป สตฺตาเหสุํ ชนาธิปา

สหสฺสรถนามา เต จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

ในกัปที่ ๑๕ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ชาติ

มีพระนามว่าสหัสสรถ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่ชน มีพลานุภาพมาก

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุมุทมาลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กุมุทมาลิยตฺเถรสฺส อปทานํ ปฐมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระกุมุทมาลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

กุมุทมาลิยเถราปทานที่ ๑ จบ