arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สุปาริจริยวรรค

๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน (๑๗๐) เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสุปาริจริยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๑๐. ปญฺจงฺคุลิยตฺเถราปทาน

๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระปัญจังคุลิยเถระ

(พระปัญจังคุลิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุปาริจริยวรรค ปัญจังคุลิยเถราปทาน (๑๗๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๕๒–๒๕๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๓๖–๓๓๗

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ติสฺโส นามาสิ ภควา โลกเชฏฺโฐ นราสโภ

ปวิสติ คนฺธกุฏึ วิหารกุสโล มุนิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าติสสะ ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก ทรงองอาจกว่านรชน เป็นพระมุนี ทรงฉลาดในวิหารธรรม กำลังเสด็จเข้าไปยังพระคันธกุฎี

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุคนฺธมาลฺยมาทาย อคมาสึ ชินนฺติกํ

อปฺปสทฺโท จ สมฺพุทฺเธ ปญฺจงฺคุลิมทาสหํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าพเจ้าได้ถือของหอมและพวงมาลัยไปยังสำนักพระชินเจ้า แต่ข้าพเจ้ามีศรัทธาน้อยในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงได้ถวายเครื่องลูบไล้ด้วยนิ้วทั้ง ๕

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑หมายถึงแตะด้วยนิ้วมือทั้ง ๕ นิ้ว เป็นการแสดงความเคารพอย่างหนึ่ง (ขุ.อป.อ. ๒/๔๙/๒๑๔)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ คนฺธมภิโรปยึ

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปญฺจงฺคุลิสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ของหอมบูชาไว้

จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งเครื่องลูบไล้ด้วยนิ้วทั้ง ๕

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เทฺวสตฺตติมฺหิโต กปฺเป ราชา อาสึ สยมฺปโภ

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๗๒ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่าสยัมปภะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ. (๒๐๙๘)

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปญฺจงฺคุลิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ปญฺจงฺคุลิยตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.

สุปาริจริยวคฺโค สตฺตรสโม.

ตสฺสุทฺทานํ

สุปาริจริ กณเวรี ขชฺชโก เทสปูชโก

กณิกาโร สปฺปิทโท ยูธิโก ทุสฺสทายโก

มาโฬ จ ปญฺจงฺคุลิโก จตุปญฺญาส คาถกาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระปัญจังคุลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ปัญจังคุลิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ

สุปาริจริยวรรคที่ ๑๗ จบบริบูรณ์

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สุปาริจริยเถราปทาน

๒. กณเวรปุปผิยเถราปทาน

๓. ขัชชกทายกเถราปทาน

๔. เทสปูชกเถราปทาน

๕. กณิการฉัตติยเถราปทาน

๖. สัปปิทายกเถราปทาน

๗. ยุธิกปุปผิยเถราปทาน

๘. ทุสสทายกเถราปทาน

๙. สมาทปกเถราปทาน

๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน

จบ ๑๐. ปัญจังคุลิยเถราปทาน (๑๗๐)