พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · โสภิตวรรค
๑๐. ผลทายกเถราปทาน (๑๔๐) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในโสภิตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๑๐. ปิยาลผลทายกตฺเถราปทาน
๑๐. ผลทายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระผลทายกเถระ
(พระผลทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน โสภิตวรรค ผลทายกเถราปทาน (๑๔๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๓๐–๒๓๑ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๐๓–๓๐๕
ปาโรธโก <790> ตทา อาสึ ปรมานุปโรธโก
ปพฺภาเร เสยฺยํ กปฺเปมิ อวิทูเร สิขิสตฺถุโน.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นนายพรานเที่ยวฆ่าสัตว์อื่นมากมาย นอนอยู่ที่เงื้อมเขา ไม่ไกลพระศาสดาพระนามว่าสิขี
สายํ ปาตญฺจ ปสฺสามิ พุทฺธํ โลกคฺคนายกํ
เทยฺยธมฺโม จ เม นตฺถิ ทิปทินฺทสฺส ตาทิโน.
ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้ทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของโลก
ทั้งเวลาเย็น และเวลาเช้า แต่ข้าพเจ้าไม่มีไทยธรรมที่จะถวาย พระศาสดาผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ ผู้คงที่
ปิยาลผลมาทาย อคมํ พุทฺธสนฺติกํ
ปฏิคฺคเหสิ ภควา โลกเชฏฺโฐ นราสโภ.
จึงได้ถือผลมะหาด ไปยังสำนักพระพุทธเจ้า พระผู้มีพระภาค ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ทรงรับ (ผลมะหาด) ไว้แล้ว
ตโต ปรํ อุปาทาย ปริจารึ วินายกํ
เตน จิตฺตปฺปสาเทน ตตฺถ กาลงฺกโต อหํ.
ต่อจากนั้น ข้าพเจ้าได้ถือผลมะหาด ไปปรนนิบัติพระองค์ผู้ทรงเป็นผู้นำวิเศษ ข้าพเจ้าได้สิ้นชีวิตลง ณ ที่นั้นเอง ด้วยจิตที่เลื่อมใสนั้น
เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ อหํ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๓๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายผลมะหาดไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
[๑] อิโต ปณฺณรเส กปฺเป ตโย อาสุํ ปิยาลิโน
สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
ในกัปที่ ๑๕ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓ ชาติ พระนามว่าปิยาลินะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ผลทายโก <791> เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ปิยาลผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.
โสภิตวคฺโค จุทฺทสโม.
ตสฺสุทฺทานํ
โสภิตสุทสฺสโน เจว จนฺทโน ปุปฺผฉทโน
รโห จมฺปกปุปฺผี จ อตฺถสนฺทสฺสเกน จ
เอกรํสี <792> สาลทโท ทสโม ผลทายโก
คาถาโย สตฺตติ เทฺว จ คณิตาโย วิภาวิภีติ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
ผลทายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ
โสภิตวรรคที่ ๑๔ จบบริบูรณ์
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. โสภิตเถราปทาน
๒. สุทัสสนเถราปทาน
๓. จันทนปูชกเถราปทาน
๔. ปุปผฉทนิยเถราปทาน
๕. รโหสัญญิกเถราปทาน
๖. จัมปกปุปผิยเถราปทาน
๗. อัตถสันทัสสกเถราปทาน
๘. เอกรังสนิยเถราปทาน
๙. สาลทายกเถราปทาน
๑๐. ผลทายกเถราปทาน
จบ ๑๐. ผลทายกเถราปทาน (๑๔๐)