๑๐. จุนทเถราปทาน (๕๐) เล่ม ๓๒

สิทฺธตฺถสฺส ภควโต โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

อคฺฆิยํ การยิตฺวาน ชาติปุปฺเผหิ ฉาทยึ.

ข้าพเจ้าให้ทำวัตถุควรบูชา แด่พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่ แล้วใช้ดอกมะลิปกปิดไว้

นิฏฺฐาเปตฺวาน ตํ ปุปฺผํ พุทฺธสฺส อุปนามยึ

ปุปฺผาวเสสํ ปคฺคยฺห พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

ข้าพเจ้าให้ทำดอกไม้นั้นเสร็จแล้ว น้อมเข้าไปถวายพระพุทธเจ้า และได้ประคองดอกไม้ที่เหลือบูชาพระพุทธเจ้า

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาสํ พุทฺธํ โลกคฺคนายกํ

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน ปุปฺผคฺฆิยมุปานยึ.

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี นำดอกไม้ซึ่งเป็นวัตถุควรบูชา ไปบูชาพระพุทธเจ้าผู้เช่นกับทองคำมีค่า ผู้ทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของโลก

วิติณฺณกงฺโข สมฺพุทฺโธ ติณฺโณเฆหิ ปุรกฺขโต

ภิกฺขุสํเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ.

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงข้ามความสงสัยได้แล้ว มีพระขีณาสพแวดล้อม ผู้ข้ามโอฆะได้แล้ว ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้ว ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

ทิพฺพคนฺธํ ปวายนฺตํ โย เม ปุปฺผคฺฆิยํ อทา

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต.

เราจักพยากรณ์ผู้ที่ถวายดอกไม้ซึ่งเป็นวัตถุควรบูชา ส่งกลิ่นทิพย์หอมฟุ้งแก่เรา ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

อิโต จุโต อยํ โปโส เทวสํฆปุรกฺขโต

ชาติปุปฺเผหิ ปริกิณฺโณ เทวโลกํ คมิสฺสติ.

บุคคลผู้นี้จุติจากโลกนี้แล้วจักไปเกิดยังเทวโลก มีหมู่เทวดาแวดล้อม มีดอกมะลิโปรยปราย

อุพฺพิทฺธํ ภวนํ ตสฺส โสวณฺณญฺจ มณีมยํ

พฺยมฺหํ ปาตุภวิสฺสติ ปุญฺญกมฺมปภาวิตํ.

เขาจักมีภพที่สูงและวิมาน ที่สำเร็จด้วยทองคำและแก้วมณี ที่เกิดด้วยบุญกรรมปรากฏขึ้น

จตุสตฺตติขตฺตุํ โส เทวรชฺชํ กริสฺสติ

อนุโภสฺสติ สมฺปตฺตึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต.

เขาจักครองเทวสมบัติ มีเหล่านางเทพอัปสรแวดล้อม ได้เสวยสมบัติอยู่ ๗๔ ชาติ

ปฐพฺยา รชฺชํ ติสตํ วสุธํ อาวสิสฺสติ

ปญฺจสตฺตติขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ.

เขาจักเป็นพระเจ้าแผ่นดินครองแผ่นดิน ๓๐๐ ชาติ และจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ชาติ

ทุชฺชโย นาม นาเมน เหสฺสติ มนุชาธิโป

อนุโภตฺวาน ตํ ปุญฺญํ สกกมฺมูปสํสิโต. <533>

จักเป็นใหญ่กว่ามนุษย์มีนามว่าทุชชัย เสวยบุญนั้น ประกอบด้วยกรรมของตน

วินิปาตํ อคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ คมิสฺสติ

หิรญฺญํ ตสฺส <534> นิจิตํ โกฏิสตํปิ อนปฺปกํ.

จักไม่ตกวินิบาตนรก ไปเกิดเป็นมนุษย์ เขามีเงินที่สั่งสมไว้ตั้งร้อยโกฏิมิใช่น้อย

นิพฺพตฺติสฺสติ โยนิมฺหิ พฺราหฺมโณ <1786> โส ภวิสฺสติ

วงฺคนฺตสฺส สุโต ธีมา สาริยา โอรโส ปิโย.

เขาจักบังเกิดในกำเนิด(มนุษย์)เป็นพราหมณ์ มีการศึกษามีปัญญาเป็นบุตรสุดที่รักของวังคันตพราหมณ์ กับนางสารีพราหมณี

โส จ ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวา องฺคีรสสฺส สาสเน

จูฬจุนฺโทติ นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก.

และภายหลังเขาจักบวช ในศาสนาของพระอังคีรสพุทธเจ้า มีนามว่าจุนทะ เป็นสาวกของพระศาสดา

สามเณโรว โส สนฺโต ขีณาสโว ภวิสฺสติ

สพฺพาสเว ปริญฺญาย นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว.

เขาจักได้เป็นพระขีณาสพ(สิ้นอาสวกิเลส) ขณะเป็นสามเณรทีเดียว กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงเป็นผู้ไม่มีอาสวะแล้วนิพพาน

อุปฏฺฐหึ มหาวีรํ อญฺเญ จ เปสเล พหู

ภาตรํ เม จุปฏฺฐาสึ อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา.

ข้าพเจ้าได้บำรุงพระผู้มีพระภาคผู้ทรงมีความเพียรมาก และสาวกอื่น ๆ ผู้มีศีลเป็นที่รักจำนวนมาก และบำรุงพระเถระ(สารีบุตร)ผู้เป็นพี่ชายของข้าพเจ้า เพื่อบรรลุประโยชน์สูงสุด

ภาตรํ เม อุปฏฺฐิตฺวา ธาตุํ ปตฺตมฺหิ โอหิย <535>

สมฺพุทฺธํ อุปนาเมสึ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ.

ข้าพเจ้าครั้นบำรุงพี่ชายของข้าพเจ้าแล้ว ได้เก็บพระธาตุใส่ไว้ในบาตร น้อมเข้าไปถวายพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้องอาจกว่านรชน

อุโภ หตฺเถหิ ปคฺคยฺห พุทฺโธ โลเก สเทวเก

สนฺทสฺสยนฺโต ตํ ธาตุํ กิตฺตยิ อคฺคสาวกํ.

พระพุทธเจ้าทรงประคองพระธาตุด้วยพระหัตถ์ทั้ง ๒ เมื่อจะทรงทำพระธาตุนั้นให้ปรากฏในโลกพร้อมทั้งเทวโลก จึงทรงประกาศว่าเป็นพระธาตุอัครสาวก(พระสารีบุตรเถระ)

จิตฺตญฺจ สุวิมุตฺตํ เม สทฺธา มยฺหํ ปติฏฺฐิตา

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว.

จิตของข้าพเจ้าหลุดพ้นอย่างวิเศษแล้ว และศรัทธาของข้าพเจ้าก็มั่นคงแล้ว ข้าพเจ้ากำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา จุนฺทตฺเถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

จุนฺทตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.

อุปาลิวคฺโค ปญฺจโม.

ตสฺสุทฺทานํ

อุปาลิ โสโณ ภทฺทิโย สนฺนิฏฺฐาปกหตฺถิโย

ฉทนํ เสยฺยจงฺกมํ สุภทฺโท จุนฺทสวฺหโย

คาถาสตํ จ ตาฬีสํ <536> จตสฺโส จ ตทุตฺตริ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระจุนทเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

จุนทเถราปทานที่ ๑๐ จบ

อุปาลิวรรคที่ ๕ จบบริบูรณ์

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อุปาลีเถราปทาน

๒. โสณโกฬิวิสเถราปทาน

๓. ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทาน

๔. สันนิฏฐาปกเถราปทาน

๕. ปัญจหัตถิยเถราปทาน

๖. ปทุมฉทนิยเถราปทาน

๗. สยนทายกเถราปทาน

๘. จังกมทายกเถราปทาน

๙. สุภัททเถราปทาน

๑๐. จุนทเถราปทาน