๒. เอกถัมภิกเถราปทาน (๑๒) เล่ม ๓๒

๒. เอกถัมภิกเถราปทาน

บุพประวัติพระเอกถัมภิกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายเสาเอก

(ท่านพระเอกถัมภิกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๔} [๑๓] ได้มีการประชุมมหาอุบาสกของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า สิทธัตถะ และอุบาสกเหล่านั้นถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะ เชื่อถือพระตถาคต[๑๔] อุบาสกทั้งหมดมาประชุมปรึกษากันจะสร้างหอฉันถวายแด่พระ ศาสดา ยังไม่ได้เสาอีกต้นหนึ่ง จึงพากันเที่ยวหาอยู่ในป่าใหญ่[๑๕] เราพบอุบาสกเหล่านั้นในป่าแล้ว จึงเข้าไปหาคณะอุบาสก ในเวลานั้น ประคองอัญชลีสอบถามคณะอุบาสก[๑๖] อุบาสกผู้มีศีลเหล่านั้นถูกเราถามเข้า จึงตอบให้ทราบว่า “เรา ต้องการจะสร้างหอฉัน ยังหาเสาไม่ได้อีกต้นหนึ่ง[๑๗] ขอท่านจงให้เสากะเราต้นหนึ่งเถิด ฉันจักถวายแด่พระศาสดา” “ฉันจักนำเสามาให้ ท่านทั้งหลายไม่ต้องขวนขวายหา”[๑๘] อุบาสกเหล่านั้นเลื่อมใส มีใจยินดีให้เสาแก่เรา แล้วกลับจาก ป่านั้นมาสู่เรือนของตน

[๑๙] เมื่อคณะอุบาสกไปแล้วไม่นาน เราได้ถวายเสาในกาลนั้น เรา ยินดี มีจิตร่าเริงยกเสาเอกขึ้น[๒๐] ด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น เราจึงเข้าถึงวิมาน ที่อยู่ของเราสูง ตระหง่านขึ้นไปถึง ๗ ชั้น

[๒๑] เมื่อกลองดังกระหึ่มอยู่ เราให้เขาบำเรออยู่ทุกเมื่อใน ๕๕ กัป เราได้เป็นพระราชาพระนามว่ายโสธระ[๒๒] แม้ในกาลนั้น ภพของเราสูงขึ้นไปถึง ๗ ชั้น ประกอบด้วย เรือนยอดอันประเสริฐ มีเสาต้นหนึ่งเป็นที่รื่นรมย์ใจ[๒๓] ใน ๒๑ กัป เราเป็นกษัตริย์พระนามว่าอุเทน แม้ในกาลนั้น ที่อยู่ของเราก็มี ๗ ชั้น ประดับอย่างสวยงาม[๒๕] เราเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือเป็นมนุษย์ก็ตาม เรา ย่อมเสวยผลนั้น ๆ ทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายเสาเอก[๒๕] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายเสาใดไว้ในกาลนั้น ด้วยผล กรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเสาเอก[๒๖] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระเอกถัมภิกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ เอกถัมภิกเถราปทานที่ ๒

๓. นันทเถราปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระนันทเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายผ้า

(ท่านพระนันทเถระได้กล่าวถึงบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๕} [๒๗] เราได้ถวายผ้าทอด้วยเปลือกไม้แด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนาม ว่าปทุมุตตระ พระโลกเชษฐ์ผู้คงที่ ตรัสรู้เอง แสวงหาคุณ อันยิ่งใหญ่[๒๘] พระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกพระนามว่าปทุมุตตระทรงพยากรณ์เรา นั้นว่า “ด้วยการถวายผ้านี้ ท่านจักเป็นผู้มีผิวพรรณดังทองคำ[๒๙] ท่านจักเสวยสมบัติทั้งสองแล้ว อันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จัก เป็นพระอนุชาของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าโคดม[๓๐] ท่านถูกราคะย้อมแล้ว มีปกติอยู่เป็นสุข ประกอบด้วยความ กำหนัดในกาม เป็นผู้ถูกพระพุทธเจ้าตักเตือนแล้ว แต่นั้น ก็จักบวช[๓๑] ท่านครั้นบวชในศาสนาของพระโคดมนั้นแล้ว อันกุศลมูลตักเตือน จักกำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะ จักนิพพาน”[๓๒] ในกัปที่ ๑,๑๐๐ มีคน ๔ คน ต่างชื่อเจละเหมือนกัน ในกัปที่ ๑,๐๖๐ มีคน ๔ คน ต่างชื่ออุปเจละเช่นกัน[๓๓] ในกัปที่ ๑,๐๕๐ มีคน ๔ คน ต่างชื่อเจละเหมือนกัน สมบูรณ์ ด้วยแก้ว ๗ ประการ เป็นใหญ่ในทวีปทั้ง ๔