๑. ปิลินทวัจฉเถราปทาน (๓๙๑) เล่ม ๓๒

๔๐. ปิลินทวรรค

๑. ปิลินทวัจฉเถราปทาน

บุพประวัติของพระปิลินทวัจฉเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายไทยธรรมอันสมควร

(ท่านพระปิลินทวัจฉเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๙๓} [๑] เราเป็นนายประตูอยู่ที่นครหังสวดี เรารวบรวมโภคสมบัติเก็บ ไว้ในเรือนมากมายนับไม่ถ้วน[๒] ในกาลนั้น เราอยู่ในที่ลับนั่งรื่นเริงใจ นั่งอยู่ในปราสาทอันประเสริฐแล้ว ได้คิดอย่างนี้ว่า

[๓] “โภคสมบัติของเรามีมาก ภายในบุรีของเราก็มั่งคั่ง แม้พระ ราชาผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดินพระนามว่าอานนท์ก็ทรงเชื้อเชิญเรา[๔] พระพุทธเจ้าพระองค์นี้ผู้เป็นมุนีก็เสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลกนี้ และ โภคสมบัติของเราก็มีอยู่ เราจักถวายทานแด่พระศาสดา[๕] พระราชบุตรพระนามว่าปทุมทรงถวายทานอันประเสริฐไว้ในพระชินเจ้า คือ ช้างที่ประเสริฐ บัลลังก์ และพนักพิง มีประมาณไม่น้อย[๖] แม้เราก็จักถวายทานในสงฆ์อันเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด ทานอันประเสริฐยังไม่เคยมีใครถวาย เราจักเป็นคนแรกถวายทานนั้น”

[๗] เราคิดวิธีให้ทานหลายวิธีที่จะมีความสุขเป็นผลเพราะการบูชา ก็ได้เห็นว่า การถวายบริขารจะเป็นเครื่องทำความดำริของเราให้เต็มได้[๘] เราจักถวายบริขารในสงฆ์อันเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด การ ถวายบริขารคนอื่นยังไม่เคยถวาย เราจักเป็นคนแรก[๙] ในขณะนั้น เราจึงเข้าไปหาช่างจักสานสั่งให้ทำฉัตร ได้รวบรวมฉัตรไว้ ๑๐๐,๐๐๐ คัน[๑๐] ได้รวบรวมผ้าไว้ ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ได้รวบรวมบาตรไว้ ๑๐๐,๐๐๐ใบ

[๑๑] สั่งให้ทำมีดโกน มีดธรรมดา เข็ม และมีดตัดเล็บอันสมควร แล้วให้วางไว้ภายใต้ฉัตรทั้งหลาย[๑๒] สั่งให้ทำพัดใบตาล พัดขนปีกนกยูง พัดจามร ผ้ากรองนํ้า และ ภาชนะนํ้ามันอันสมควร[๑๓] สั่งให้ทำกล่องเข็ม ผ้าอังสะ ประคดเอว และเชิงรองบาตรที่ ทำอย่างสวยงามอันสมควร[๑๔] ให้เอาเภสัชใส่ในภาชนะสำหรับใส่ของบริโภคและในขันสำริด ให้เต็มแล้ว ให้วางไว้ภายใต้ฉัตร[๑๕] ให้ใส่ว่านนํ้า หญ้าคา ชะเอม ดีปลี พริก ผลสมอ และขิงสด ให้เต็มในภาชนะทุกอย่าง[๑๖] สั่งให้ทำรองเท้า เขียงเท้า ผ้าสำหรับเช็ดนั้า และไม้เท้าคนแก่ ให้ทำอย่างสวยงาม อันสมควร[๑๗] สั่งให้ทำยารักษาไข้ ยาหยอดตา ไม้ป้ายยาตา ธมกรก กุญแจ และกล่องกุญแจที่เย็บด้วยด้าย ๕ สี

[๑๘] สายโยก กล้องเป่าควันไฟ ตะเกียงตั้ง คนโทนํ้า และผอบ อันสมควร

[๑๙] สั่งให้ทำคีม กรรไกร ผ้าสำหรับเช็ดสนิม และถุงสำหรับเภสัช อันสมควร

[๒๑] สั่งให้ทำเก้าอี้นอน ตั่ง บัลลังก์ ๔ ขา ให้สมควร แล้วให้ตั้งไว้ภายใต้ฉัตร

[๒๑] สั่งให้ทำฟูกยัดขนสัตว์ ฟูกยัดนุ่น และหมอน ให้ทำอย่างดี อันสมควร

[๒๒] สั่งให้ช่างทำทับทิม ขี้ผึ้ง นํ้ามันที่หุงให้สุกด้วยมือ และเตียง ปูด้วยแผ่นกระดานเล็ก ๆ อันสะอาด พร้อมด้วยเครื่องลาด[๒๓] เสนาสนะ ผ้าสำหรับเช็ดเท้า ที่นอน ที่นั่ง ไม้เท้า ไม้ชำระฟัน กระเบื้อง ของหอมสำหรับไล้ทาศีรษะ[๒๔] ไม้สีไฟ ตั่งแผ่นกระดาน ฝาบาตร ถุงบาตร กระบวยตักนํ้า เครื่องอบ รางย้อมผ้า

[๒๕] ไม้กวาด ผ้าอาบนํ้า ผ้าอาบนํ้าฝน ผ้านิสีทนะ ผ้าปิดฝี ผ้าอันตรวาสก (สบง)

[๒๖] ผ้าอุตตราสงค์ (จีวร) ผ้าสังฆาฏิ ยานัตถุ์ ผ้าเช็ดหน้า นํ้าส้ม นํ้าปลา นํ้าผึ้ง นมส้ม นํ้าปานะ[๒๗] ขี้ผึ้ง ผ้าเก่า ผ้าเช็ดปาก ด้าย สิ่งใดชื่อว่าเป็นของควรให้ทานมีอยู่ และสมควรแก่พระศาสดา[๒๘] เรารวบรวมสิ่งนั้นทั้งหมดแล้วเข้าเฝ้าพระเจ้าอานนท์ ครั้นเข้า ไปเฝ้าพระราชาผู้นำหมู่ชน มียศมาก ถวายบังคมด้วยเศียรเกล้า แล้วได้กราบทูลว่า

[๒๙] “เราทั้งสองเจริญโดยชาติร่วมกัน มียศร่วมกัน ทั่วไปในสุข ในทุกข์ และคล้อยตามกัน

[๓๐] ข้าแต่พระองค์ผู้ปราบข้าศึก มีทุกข์ทางใจที่เกี่ยวเนื่องด้วยพระองค์อยู่ ข้าแต่พระขัตติยะ ถ้าพระองค์สามารถ ก็ขอได้ ทรงพระกรุณาโปรดบรรเทาทุกข์นั้นด้วยเถิด”[๓๑] พระราชาตรัสว่า “ทุกข์ของท่านก็เป็นทุกข์ของเราด้วย เราทั้งสองมีใจร่วมกัน ท่านก็รู้อยู่ว่าสำเร็จ ถ้าท่านพึงเปลื้องทุกข์นั้น”[๓๒] “ข้าแต่มหาราช ขอจงทรงทราบ ทุกข์ของข้าพระองค์บรรเทาได้ยาก พระองค์ตรัสมากไป ทรัพย์ของพระองค์นี้เป็นสิ่งที่สละได้ยาก”[๓๓] “ทรัพย์สินในแว่นแคว้นมีอยู่ประมาณเท่าใด ชีวิตของเรามีประมาณเท่าใด ถ้าท่านต้องการด้วยสิ่งเหล่านี้ เราก็จักให้ ไม่หวั่นไหวเลย”[๓๔] “ขอเดชะ พระองค์ตรัสแล้ว การตรัสมากไปนั้นผิด ข้าพระองค์ จักได้ทราบด้วยเกล้าว่า วันนี้พระองค์ทรงดำรงอยู่ในธรรมทั้งปวง”[๓๕] “ท่านบีบคั้นหนักนัก เมื่อเราจะให้ ท่านจะต้องการด้วยการพูดไปทำไม ท่านปรารถนาสิ่งใด จงบอกแก่เรามา”

[๓๖] “ข้าแต่มหาราช ข้าพระองค์ปรารถนาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐยิ่ง ข้าพระองค์จักนิมนต์พระสัมพุทธเจ้าให้เสวย ชีวิตของข้าพระองค์อย่าเป็นโทษ”

[๓๗] “เราจะให้พรอย่างอื่นแก่ท่าน พระตถาคตเจ้าเขาไม่ขอกัน และพระพุทธเจ้าใครก็ไม่ควรให้แก่ใครด้วย เหมือนแก้วสารพัดนึก”[๓๘] “ขอเดชะ พระองค์ตรัสแล้วมิใช่หรือว่า ตลอดถึงชีวิตอันมี อยู่ เมื่อพระองค์ประทานชีวิตได้ ก็ควรพระราชทานพระตถาคตได้”[๓๙] “พระมหาวีรเจ้า เราขอยกไว้ เพราะใคร ๆ ไม่พึงให้พระชินเจ้า พระพุทธเจ้าเรารับปากให้ไม่ได้ ท่านจงรับเอาทรัพย์จนนับไม่ถ้วนไปเถิด”[๔๐] “พวกเราจะต้องถึงการวินิจฉัย จักถามผู้วินิจฉัยทั้งหลาย ผู้ วินิจฉัยจักตัดสินละเอียดอย่างใด พวกเราจักสอบถามข้อนั้น อย่างนั้น”[๔๑] เราได้จับที่พระหัตถ์ของพระราชาพากันไปสู่ศาลพิพากษา เรา ได้กล่าวคำนี้ตรงหน้าของผู้พิพากษาทั้งหลายว่า

[๔๒] “ขอท่านผู้พิพากษาทั้งหลายจงฟังข้าพเจ้า พระราชาได้พระราชทานพรแก่เราว่า ‘เราไม่ยกเว้นอะไร ๆ แม้ชีวิต ก็ปวารณาใหัได้’[๔๓] เมื่อเราขอพระราชทานพร เราจึงขอพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระพุทธเจ้าเป็นอันพระราชทานแก่เราด้วยดี ท่าน ทั้งหลายจงตัดความสงสัยของเรา[๔๔] (พวกผู้พิพากษากราบทูลว่า) “พวกข้าพระพุทธเจ้าจะฟังคำ ท่านและพระองค์ผู้เป็นพระภูมิบาลราชา พวกข้าพระพุทธเจ้า ฟังคำของทั้งสองฝ่ายแล้วจักตัดความสงสัยในข้อนี้

[๔๕] ขอเดชะ พระองค์พระราชทานสิ่งทั้งปวง ท่านผู้นี้เป็นอันถือเอาสิ่งทั้งปวงหรือว่า ‘เราไม่ยกเว้นอะไร ๆ แม้ชีวิตก็ปวารณาให้ได้’[๔๖] (พระราชาติรัสว่า) “ผู้นี้เป็นผู้ถึงความยากตลอดชีวิตเป็นอย่างยิ่งทีเดียว เรารู้ว่าผู้นี้ทุกข์อย่างหนัก จึงได้ให้ถือเอาสิ่งทั้งปวง”[๔๗] “ขอเดชะ พระองค์เป็นผู้แพ้ ควรพระราชทานพระตถาคตแก่เขา พวกข้าพระพุทธเจ้าตัดความสงสัยของทั้งสองฝ่ายแล้ว ขอให้ท่านทั้งสองจงตั้งอยู่ในคำมั่น”[๔๘] พระราชาประทับอยู่ ณ ที่นั้นแลได้ตรัสกะผู้พิพากษาว่า “ท่าน ทั้งหลายพึงให้แก่เราโดยชอบบ้าง เราจะได้พระพุทธเจ้าอีก”

[๔๙] (ผู้พิพากษากล่าวกะเราว่า) “ท่านพึงทำความดำริของท่านให้เต็ม นิมนต์พระตถาคตให้เสวย แล้วพึงคืนพระสัมพุทธเจ้าให้แก่พระเจ้าอานนท์ผู้มียศอีก”

นิมนต์พระพุทธเจ้าเสวย

[๕๐] เราไหว้ผู้พิพากษาและถวายบังคมพระเจ้าอานนท์จอมกษัตริย์ แล้วเป็นผู้ยินดีปราโมทย์เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้า

[๕๑] ครั้นเข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าผู้ข้ามโอฆะ ผู้ไม่มีอาสวะ ถวาย ปังคมด้วยเศียรเกล้าแล้ว ได้กราบทูลดังนี้ว่า

[๕๒] “ขอพระองค์ผู้ทรงมีพระจักษุพร้อมด้วยพระอรหันต์ ๑๐๐,๐๐๐ องค์ได้โปรดรับนิมนต์ 'ขอจงทรงยังจิตของข้าพระองค์ให้รื่นเริง เสด็จเข้านิเวศน์ของข้าพระองค์ด้วยเถิด”

[๕๓] พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก สมควรรับ เครื่องบูชา ผู้มีพระจักษุ ทรงรู้ความดำริของเราจังทรงรับนิมนต์(โดยดุษณีภาพ)[๕๔] เราทราบว่าพระองค์ทรงรับนิมนต์แล้ว จึงถวายบังคมแด่พระศาสดา มีจิตร่าเริงเบิกบานเข้ามายังนิเวศน์ของตน

จัดเตรียมทาน

[๕๕] ประชุมมิตรและอำมาตย์แล้วได้กล่าวดังนี้ว่า “เราได้สิ่งที่ได้โดยยากนักแล้ว เหมือนได้แก้วสารพัดนึก

[๕๖] เราจักบูชาองค์พระพุทธเจ้าด้วยอะไร พระชินเจ้ามีพระคุณ หาประมาณมิได้ หาที่เปรียบมิได้ ไม่มีใครเสมอเหมือน เป็นนักปราชญ์ ไม่มีบุคคลเปรียบ[๕๗] หาผู้เสมอเหมือนเช่นนั้นมิได้ ไม่มีที่สอง ผู้องอาจในหมู่นรชน ก็อธิการ อันสมควรแก่พระพุทธเจ้าเราทำได้โดยยาก[๕๘] เราทั้งหลายจงรวบรวมดอกไม้ต่าง ๆ เอามาทำมณฑปดอกไม้เถิด สิ่งนี้ย่อมสมควรแก่พระพุทธเจ้า จักเป็นอันบูชาด้วยสิ่งทั้งปวง”[๕๙] เราให้ทำดอกบัวเผื่อน ดอกบัวหลวง ดอกมะลิ ดอกลำดวน ดอกจำปา ดอกกระถินพิมานให้เป็นมณฑป

[๖๐] ปูลาดอาสนะ ๑๐๐,๐๐๐ ที่ไว้ภายในเงาฉัตร อาสนะของเราอยู่สุดท้าย มีค่าเกินกว่า ๑๐๐ กหาปณะ

[๖๑] ปูลาดอาสนะ ๑๐๐,๐๐๐ ที่ไว้ภายในเงาฉัตร จัดแจงข้าวและนํ้าเสร็จ แล้วให้คนไปทูลเวลาภัตกาล[๖๒] เมื่อคนไปทูลภัตกาลแล้ว พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระพร้อม ด้วยพระอรหันต์ ๑๐๐,๐๐๐ องค์เสด็จเข้ามาสู่นิเวศน์ของเรา[๖๓] ฉัตรทรงอยู่ในเบื้องบน ในมณฑปดอกไม้ที่บานดี พระพุทธเจ้า ผู้อุดมบุรุษประทับนั่งพร้อมด้วยพระอรหันต์ ๑๐๐,๐๐๐ องค์[๖๔] (เราทูลว่า) “ขอพระองค์ผู้มีพระจักษุโปรดทรงรับฉัตร ๑๐๐,๐๐๐ และอาสนะ ๑๐๐,๐๐๐ อันควรและไม่มีโทษด้วยเถิด”[๖๕] พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้ควรรับเครื่องบูชา พระองค์ประสงค์จะอนุเคราะห์เรา จึงทรงรับไว้

ว่าด้วยเรื่องทาน

[๖๖] เราได้ถวายบาตรแก่ภิกษุเฉพาะรูปละหนึ่งใบ ภิกษุทั้งหลายทิ้ง บาตรที่จัดหาเองมาใช้บาตรเหล็ก[๖๗] พระพุทธเจ้าประทับนั่งอยู่ในมณฑปดอกไม้ตลอด ๗ คืน ๗ วัน ทรงยังสัตว์เป็นอันมากให้ตรัสรู้ ทรงประกาศพระธรรมจักรให้เป็นไป[๖๘] เมื่อทรงประกาศพระธรรมจักรภายใต้มณฑปดอกไม้ ธรรมาภิสมัย (การบรรลุธรรม) ได้มีแก่เทวดาและมนุษย์ ๘๔,๐๐๐[๖๙] เมื่อถึงวันที่ ๗ พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระประทับนั่งอยู่ภายในเงาฉัตร ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

[๗๐] “มาณพผู้ใดได้ถวายทานอันประเสริฐไม่พร่องแก่เรา เราจักพยากรณ์มาณพนั้น ท่านทั้งหลายจงฟังคำเรากล่าว[๗๑] จตุรงคินีเสนา คือ พลช้าง พลม้า พลรถ และพลราบ จักแวดล้อมมาณพนั้นเป็นนิจ นี้เป็นผลแห่งการให้สิ่งทั้งปวง[๗๒] ยานช้าง ยานม้า วอจะไหลมาเทมา ชนทั้งหลายจักบำรุงมาณพนั้นเนืองนิจ นี้เป็นผลแห่งการให้สิ่งทั้งปวง[๗๓] รถ ๖๐,๐๐๐ ที่ประดับด้วยเครื่องอลังการทั้งปวง จักแวดล้อมมาณพนั้นเป็นนิจ นี้เป็นผลแห่งการให้สิ่งทั้งปวง[๗๔] ดนตรี ๖๐,๐๐๐ กลองที่ประดับสวยงามจักบรรเลงกล่อมผู้นี้เป็นนิจ นี้เป็นผลแห่งการให้สิ่งทั้งปวง[๗๕] สตรีสาว ๑๖,๐๐๐ นาง ประดับประดาสวยงาม มีผ้าและอาภรณ์

อันวิจิตร สวมสร้อยมุกดาและใส่ต่างหูแก้วมณี[๗๖] เหล่านารีผู้มีหน้าแฉล้มแช่มช้อย ยิ้มแย้ม ตะโพกผายไหล่ผึ่ง เอวเล็กเอวบาง จักแวดล้อมผู้นี้เป็นนิจ นี้เป็นผลแห่งการให้สิ่งทั้งปวง[๗๗] มาณพนั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓๐,๐๐๐ กัป จักได้เป็น จอมเทวดาเสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๑,๐๐๐ ครั้ง[๗๘] และจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๑,๐๐๐ ครั้ง จักได้เป็น พระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณานับมิได้[๗๙] เมื่อมาณพนี้อยู่ในเทวโลก พรั่งพร้อมด้วยบุญกรรม เทวดา จักกั้นฉัตรแก้วไว้ที่ขอบเทวโลก

[๘๐] มาณพนี้จักปรารถนาเมื่อใด ฉัตรที่เกิดแต่ผ้าและดอกไม้(ดังจะ) ทราบความคิดของมาณพนี้จักกั้นอยู่ประจำเมื่อนั้น[๘๑] มาณพนี้จุติจากเทวโลกแล้ว อันกุศลมูลตักเตือนแล้ว ประกอบด้วยบุญกรรม จักเกิดเป็นบุตรพราหมณ์[๘๒] ในแสนกัป พระศาสดาทรงพระนามว่าโคดมซึ่งสมภพใน ราชวงศ์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๘๓] พระศากยโคดมผู้ประเสริฐทรงทราบคุณข้อนี้ทั้งหมดแล้ว จัก ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ทรงตั้งไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ[๘๔] มาณพผู้นี้จักได้เป็นพระสาวกของพระศาสดา มีชื่อว่าปิลินท วัจฉะ จักเป็นผู้อันเทวดา อสูร คนธรรพ์สักการะ[๘๕] อันภิกษุ ภิกษุณี และคฤหัสถ์ทั้งหลายสักการะ จักเป็นที่รัก ของคนทั้งปวง จักไม่มีอาสวะ นิพพาน”

ว่าด้วยอานิสงส์ของทาน

[๘๖] กรรมที่เราทำแล้วในแสนกัปได้ให้ผลแก่เราแล้วในภพนี้ เรา หลุดพ้นดีดังกำลังลูกศร เผากิเลสทั้งหลายแล้ว[๘๗] น่าปลื้มใจนัก กุศลกรรมเราได้ทำแล้วในบุญเขตอันยอดเยี่ยม อันเป็นฐานะที่เราทำกุศลกรรมแล้วได้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหว[๘๘] ก็มาณพใดได้ให้ทานอันประเสริฐไม่บกพร่อง มาณพนั้นได้เป็นหัวหน้า นี้เป็นผลแห่งทานนั้น

๑. อานิสงส์การถวายฉัตร

[๘๙] เราได้ถวายฉัตรในพระสุคตเจ้าและในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๘ ประการ อันสมควรแก่กรรมของเรา[๙๐] คือ เราไม่รู้สึกหนาว ๑ ไม่รู้สึกร้อน ๑ ละอองและธุลีไม่แปดเปื้อน ๑ เป็นผู้ไม่มีอันตราย ๑ ไม่มีจัญไร ๑ มหาชนยำเกรงทุกเมื่อ ๑[๙๑] เป็นผู้มีผิวพรรณละเอียด ๑ เป็นผู้มีใจบริสุทธิ์ ๑ เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพ มีฉัตร ๑๐๐,๐๐๐ คัน

[๙๒] อันประกอบด้วยเครื่องประดับทุกอย่าง กั้นอยู่เหนือศีรษะของเรายกเว้นชาตินี้ เพราะผลแห่งกรรมนั้น

[๙๓] เพราะฉะนั้น ในชาตินี้การกั้นฉัตรจึงไม่มีแก่เรา กรรมทั้งปวง ที่เราทำแล้วเพื่อบรรลุฉัตรคือวิมุตติ

๒. อานิสงส์การถวายผ้า

[๙๔] เราได้ถวายผ้าในพระสุคตเจ้าและในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๘ ประการ อันสมควรแก่กรรมของเรา[๙๕] คือ เป็นผู้มีผิวพรรณเปล่งปลั่งดังทอง ๑ ปราศจากธุลี ๑ มีรัศมีผ่องใส ๑ มีเดช ๑ ตัวของเราละเอียดอ่อน ๑ เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพ[๙๖] มีผ้าสีขาว ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ๑ สีเหลือง ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ๑ สีแดง ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ๑ แผ่อยู่เหนือศีรษะของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า

[๙๗] เราย่อมได้ผ้าไหม ผ้ากัมพล ผ้าป่าน และผ้าฝ้ายในที่ทุกแห่ง เพราะผลอันหลั่งออกแห่งการถวายผ้านั้น

๓. อานิสงส์ถวายบาตร

[๙๘] เราได้ถวายบาตรในพระสุคตเจ้าและในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๑๐ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๙๙] คือ เราบริโภคโภชนาหารในภาชนะทอง ภาชนะแก้วมณี ภาชนะเงิน และภาชนะที่ทำด้วยทับทิมในกาลทั้งปวง ๑[๑๐๐] เป็นผู้ไม่มีอันตราย ๑ ไม่มีจัญไร ๑ มหาชนยำเกรงทุกเมื่อ ๑ เป็นผู้ได้ข้าว นํ้า ผ้า และที่นอน เป็นปกติ ๑

[๑๐๑] โภคสมบัติของเราไม่พินาศ ๑ เป็นผู้มีจิตมั่นคง ๑ เป็นผู้ใคร่ธรรมทุกเมื่อ ๑ เป็นผู้ไม่มีกิเลส ๑ ไม่มีอาสวะ ๑[๑๐๒] คุณเหล่านี้ติดตามเราไปทั้งในเทวโลกและมนุษยโลก ย่อมไม่ละเราในที่ทุกแห่ง เปรียบเหมือนเงาไม่ละรูปฉะนั้น

๔. อานิสงส์ถวายมีดโกน

[๑๐๓] เราได้ถวายมีดโกนที่ทำอย่างสวยงาม อันเนื่องด้วยเครื่องผูก อย่างวิจิตรมากมายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด และแด่พระสงฆ์แล้ว[๑๐๔] ได้เสวยผลอานิสงส์ ๘ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา คือ เราเป็นผู้แกล้วกล้า ๑ เป็นผู้ไม่มีความเดือดร้อน ๑ ถึงที่สุดในเวสารัชชธรรม ๑

[๑๐๕] เป็นผู้มีธิติ (ปัญญา) ๑ มีความเพียร ๑ มีใจอันประคองไว้ได้ทุกเมื่อ ๑ ได้ญาณอันสุขุมเครื่องตัดกิเลส ๑ ได้ความบริสุทธิ์ที่ไม่มีอะไรเทียบได้ ๑ ในที่ทั้งปวง เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมของเรานั้น

๕. อานิสงส์ถวายมีด

[๑๐๖] เรามีจิตเลื่อมใสได้ถวายมีดธรรมดาที่เรียบ ไม่หยาบ ไม่ต้องขัดถู เป็นอันมากในพระพุทธเจ้าและในสงฆ์แล้ว

[๑๐๗] ย่อมได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา คือ เราย่อมได้ความเพียรอันเป็นกัลยาณมิตร ๑ ได้ขันติ ๑ ได้ ศัสตราคือความไมตรี ๑[๑๐๘] ได้ศัสตราคือปัญญาอันยิ่งเพราะตัดลูกศรคือตัณหา ๑ ได้ญาณ อันเสมอด้วยแก้ววิเชียร ๑ เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมเหล่านั้น

๖. อานิสงส์ถวายเข็ม

[๑๐๙] เราได้ถวายเข็มในพระสุคตเจ้าและในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการ อันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๑๐] คือ เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยใหญ่ย่อมเป็นผู้อันมหาชนนอบน้อม ๑ ตัดความสงสัยได้ ๑ มีรูปงาม ๑ มีโภคสมบัติ ๑ มีปัญญากล้า ๑ ทุกเมื่อ

[๑๑๑] เราพิจารณาเห็นอรรถอันเป็นฐานะละเอียดลึกซึ้งด้วยญาณของ เราเสมอด้วยแก้ววิเชียรอันเลิศ เป็นเครื่องกำจัดความมืด

๗. อานิสงส์ถวายมีดตัดเล็บ

[๑๑๒] เราได้ถวายมีดตัดเล็บในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๑๓] คือ เราย่อมได้ทาสชายหญิง วัว และม้า ลูกจ้าง คนฟ้อนรำ ช่างตัดผม พ่อครัวผู้ทำอาหารเป็นอันมากในที่ทั้งปวง

๘. อานิสงส์ถวายพัดใบตาล

[๑๑๔] เราได้ถวายพัดใบตาลอันงามในพระสุคตเจ้าแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๘ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๑๕] คือ เราย่อมไม่รู้สึกหนาว ๑ ไม่รู้สึกร้อน ๑ ไม่มีความเร่าร้อน ๑ ไม่รู้สึกความกระวนกระวาย ๑ ไม่รู้สึกความเดือดร้อนจิตของเรา ๑[๑๑๖] เราดับไฟ คือ ราคะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ และไฟทั้งปวงได้แล้ว เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมนั้นของเรา

๙. อานิสงส์ถวายพัดจามรีมีขนหางนกยูงเป็นด้าม

[๑๑๗] เราได้ถวายพัดจามรี มีขนนกยูงเป็นด้ามในคณะสงฆ์ผู้สูงสุดแล้ว ย่อมเป็นผู้มีกิเลสสงบระงับ ไม่มีกิเลสเครื่องยั่วยวนอยู่

๑๐. อานิสงส์ถวายผ้ากรองน้ำและธมกรก

[๑๑๘] เราได้ถวายผ้ากรองนํ้าและธมกรกในพระสุคตเจ้าแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๑๙] คือเราล่วงพ้นอันตรายทั้งปวง ๑ ได้อายุอันเป็นทิพย์ ๑ เป็นผู้อันโจรหรือข้าศึกไม่ข่มขี่ในกาลทุกเมื่อ ๑[๑๒๐] ศัสตราหรือยาพิษย่อมไม่ทำความเบียดเบียนเรา ๑ ไม่มีความตายในระหว่าง ๑ เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมนั้นของเรา

๑๑. อานิสงส์ถวายภาชนะนํ้ามัน

[๑๒๑] เราได้ถวายภาชนะนั้ามันในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๒๒] คือ เราเป็นผู้มีรูปสวยงาม ๑ มีความเจริญดี ๑ มีใจเบิกบานดี ๑ มีใจไม่ฟุ้งซ่าน ๑ เป็นผู้ได้รับการรักษาด้วยการอารักขาทุกอย่าง ๑

๑๒. อานิสงส์ถวายกล่องเข็ม

[๑๒๓] เราได้ถวายกล่องเข็มในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๒๔] คือ เราได้คุณทั้งหลายเหล่านี้ คือ ความสุขใจ ๑ ความสุขกาย ๑ ความสุขเกิดแต่อิริยาบถ ๑ เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมนั้น

๑๓. อานิสงส์ถวายผ้าอังสะ

[๑๒๕] เราได้ถวายผ้าอังสะในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้ผลอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๒๖] คือ เราได้ความหนักแน่นในพระสัทธรรม ๑ ระลึกถึงภพที่ ๒ ได้ (คือระลึกชาติได้) ๑ เป็นผู้มีฉวีวรรณงดงามในที่ทั้งปวง ๑ เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมนั้น

๑๔. อานิสงส์ถวายประคดเอว

[๑๒๗] เราได้ถวายประคดเอวในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๖ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๒๘] คือ เราไม่หวั่นไหวในสมาธิ ๑ เป็นผู้มีความชำนาญในสมาธิ ๑ มีบริษัทไม่แตกกัน ๑ มีถ้อยคำอันมหาชนเชื่อถือทุกเมื่อ ๑[๑๒๙] มีสติตั้งมั่น ๑ ความสะดุ้งกลัวไม่มีแก่เรา ๑ คุณเหล่านี้ ติดตามเราไปทั้งในเทวโลกและมนุษยโลก

๑๕. อานิสงส์ถวายเชิงรองบาตร

[๑๓๐] เราได้ถวายเชิงรองบาตรในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วเป็นผู้ไม่มีภัยในวรรณะ ๕ ไม่หวั่นไหวด้วยอะไร ๆ[๑๓๑] ธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งอันเป็นเครื่องตรัสรู้ญาณด้วยสติซึ่งเราฟังแล้ว ธรรมเหล่านั้นเราทรงจำไว้ได้แล้ว ย่อมไม่พินาศหายไป เป็นอันวินิจฉัยดีแล้ว

๑๖. อานิสงส์ถวายภาชนะ

[๑๓๒] เราได้ถวายภาชนะและเครื่องบริโภคในพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ ผู้ประเสริฐสุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๓๓] คือ เราย่อมได้ภาชนะทองคำ ภาชนะแก้วมณี ภาชนะแก้วผลึก และภาชนะแก้วทับทิม ๑

[๑๓๔] ได้ภรรยา คนใช้ชายหญิง พลช้าง พลม้า พลรถ พลราบ และหญิงผู้มีความยำเกรงนาย ๑ ได้เครื่องบริโภคทุกเวลา ๑[๑๓๕] ศิลปะทั้งปวง คือ วิชา บทมนต์ และอาคมต่าง ๆ เป็นอันมาก เราพิจารณาใช้ได้ทุกเวลา

๑๗. อานิสงส์ถวายขัน

[๑๓๖] เราได้ถวายขันในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๓๗] คือ เราย่อมได้ขันทอง ขันแก้วมณี ขันแก้วผลึก และขันแก้วทับทิม

[๑๓๘] เราย่อมได้ขันรูปต้นโพธิ์ รูปผลไม้ รูปใบบัว และสังข์ดื่มนํ้าผึ้ง

[๑๓๙] ย่อมได้คุณเหล่านี้ คือ ข้อปฏิบัติในวัตรอันงาม ในอาจารกิริยา เพราะผลอันหลั่งออกแห่งกรรมนั้น

๑๘. อานิสงส์ถวายเภสัช

[๑๔๐] เราได้ถวายเภสัชในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๑๐ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๔๑] คือ เป็นผู้มีอายุยืน ๑ มีกำลัง ๑ มีปัญญา ๑ มีวรรณะ ๑ มียศ ๑ มีสุข ๑ ไม่มีอันตราย ๑ ไม่มีจัญไร ๑ มหาชนยำเกรงทุกเมื่อ ๑ ไม่มีความพลัดพรากจากสิ่งอันเป็นที่รัก ๑ เพราะกรรมนั้นให้ผลแก่เรา

๑๙. อานิสงส์ถวายรองเท้า

[๑๔๒] เราได้ถวายรองเท้าในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๔๓] คือ ยานช้าง ยานม้า วอ ย่อมไหลมาเทมา ๑ รถ ๖๐,๐๐๐ คัน แวดล้อมเราทุกเมื่อ ๑

[๑๔๔] เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพ รองเท้าแก้วมณี รองเท้าทองแดง รองเท้าทองคำ รองเท้าเงินย่อมเกิดขึ้นในขณะที่ยกเท้าขึ้น ๑[๑๔๕] บุญกรรมทั้งหลายย่อมช่วยชำระอาจารคุณให้สะอาดแน่นอน เราย่อมได้คุณเหล่านี้เพราะกรรมนั้นให้ผล

๒๐. อานิสงส์ถวายเขียงเท้า

[๑๔๖] เราได้ถวายเขียงเท้าในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้สวมเขียงเท้ามีฤทธิ์แล้วอยู่ได้ตามปรารถนา

๒๑. อานิสงส์ถวายผ้าเช็ดหน้า

[๑๔๗] เราได้ถวายผ้าเช็ดหน้าในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๔๘] คือ เป็นผู้มีผิวพรรณดุจทองคำปราศจากธุลี ๑ มีรัศมีผ่องใส ๑ มีเดช ๑ ตัวของเราละเอียดอ่อน ๑ ฝุ่นละอองไม่ติดตัวเรา ๑ เราได้คุณเหล่านี้เพราะกรรมนั้นให้ผล

๒๒. อานิสงส์ถวายไม้เท้าคนแก่

[๑๔๙] เราได้ถวายไม้เท้าคนแก่ในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๕๐] คือ เรามีบุตรมาก ๑ เราไม่มีความสะดุ้งกลัว ๑ เป็นผู้ที่ใคร ๆ ข่มขี่ไม่ได้ ได้รับการรักษาด้วยการอารักขาทุกอย่างทุกเมื่อ ๑ ย่อมไม่รู้จักความพลั้งพลาด ๑ ใจของเราไม่ขลาดกลัว ๑

๒๓. อานิสงส์ถวายยาหยอดตา

[๑๕๑] เราได้ถวายยาหยอดตาในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้วได้เสวยอานิสงส์ ๘ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๕๒] คือ เราเป็นผู้มีนัยต์ตากว้างใหญ่ ๑ โลหิตของเรามีสีขาว ๑ มีสีเหลือง ๑ เป็นผู้มีนัยน์ตาไม่มัว ๑ มีนัยน์ตาแจ่มใส ๑ เว้นจากโรคตาทั้งปวง ๑[๑๕๓] ได้ตาทิพย์ ๑ ได้ปัญญาจักษุอันสูงสุด ๑ เราได้คุณเหล่านี้ เพราะกรรมนั้นให้ผล

๒๔. อานิสงส์ถวายลูกกุญแจ

[๑๕๔] เราได้ถวายลูกกุญแจในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วย่อมได้ลูกกุญแจคือญาณสำหรับเปิดประตูธรรม

๒๕. อานิสงส์ถวายแม่กุญแจ

[๑๕๕] เราได้ถวายเเม่กุญแจในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๒ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา คือ เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพ เป็นผู้มีความโกรธน้อย ๑ ไม่มีความคับแค้น ๑

๒๖. อานิสงส์ถวายสายโยก

[๑๕๖] เราไค้ถวายสายโยกในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๕๗] คือ ไม่หวั่นไหวในสมาธิ ๑ มีความชำนาญในสมาธิ ๑ มีบริษัทบริวารไม่แตกกัน ๑ มีถ้อยคำอันมหาชนเชื่อถือทุกเมื่อ ๑ โภคสมบัติย่อมเกิดแก่เราเมื่อท่องเที่ยวอยู่ในภพ ๑

๒๗. อานิสงส์ถวายกล้องเป่าควัน

[๑๕๘] เราได้ถวายกล้องเป่าควันในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วได้เสวยอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๕๙] คือ สติของเราเป็นธรรมชาติตรง ๑ เส้นเอ็นของเราต่อเนื่องกันดี ๑ ได้ที่นอนทิพย์ ๑ เพราะกรรมนั้นให้ผล

๒๘. อานิสงส์ถวายที่ตั้งตะเกียง

[๑๖๐] เราได้ถวายที่ตั้งตะเกียงในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วได้เสวยอานิสงส์ ๓ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๖๑] คือ เราเป็นผู้มีสกุล ๑ มีอวัยวะสมบูรณ์ ๑ มีปัญญาที่พระพุทธเจ้าสรรเสริญ ๑ เราได้คุณเหล่านี้เพราะกรรมนั้นให้ผล

๒๙. อานิสงส์ถวายคนโทและผอบ

[๑๖๒] เราได้ถวายคนโทนํ้าและผอบในพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ ประเสริฐสุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๑๐ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๖๓] คือ ในกาลนั้นเราเป็นผู้ได้รับคุ้มครองแล้ว ๑ พร้อมพรั่งด้วยความสุข ๑ มียศมาก ๑ มีวิถีชีวิตดี ๑ มีรูปร่างสมส่วน ๑ เป็นสุขุมาลชาติ ๑ ปราศจากจัญไรทั้งปวง ๑[๑๖๔] ได้คุณอันไพบูลย์ ๑ได้ความนับถือไม่คลอนแคลน ๑ ปราศจากความหวาดเสียว ๑ เพราะการถวายคนโทนํ้าและผอบ

[๑๖๕] เราได้วรรณะ ๔ ช้างแก้วและม้าแก้ว คุณของเราเหล่านั้นไม่พินาศ นี้เป็นผลเพราะถวายคนโทนํ้าและผอบ

๓๐. อานิสงส์ถวายแปรงขัดสนิม

[๑๖๖] เราได้ถวายแปรงมือ(ไม้เกาหลัง)ในพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ ผู้ประเสริฐสุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๖๗] คือ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยลักษณะทั้งปวง ๑ มีอายุยืน ๑ มีปัญญา ๑ มีจิตมั่นคง ๑ กายของเราพ้นแล้วจากความยากลำบากทุกอย่างในกาลทั้งปวง ๑

๓๑. อานิสงส์ถวายมีดบาง

[๑๖๘] เราได้ถวายมีดบางที่ลับคมดีและกรรไกรในสงฆ์แล้วได้ญาณ เป็นเครื่องตัดกิเลสที่สะอาด ไม่มีอะไรเปรียบ

๓๒. อานิสงส์ถวายแหนบ

[๑๖๙] เราได้ถวายแหนบในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้ญาณเป็นเครื่องถอนกิเลสสะอาด ไม่มีอะไรเปรียบ

๓๓. อานิสงส์ถวายยานัตถุ์

[๑๗๐] เราได้ถวายยานัตถุ์ในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุด แล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๘ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๗๑] คือ มีศรัทธา ๑ มีศีล ๑ มีหิริ ๑ มีโอตตัปปะ ๑ มีสุตะ ๑ มีจาคะ ๑ มีขันติ ๑ มีปัญญาเป็นข้อที่ ๘

๓๔. อานิสงส์ถวายตั่ง

[๑๗๒] เราได้ถวายตั่งในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๗๓] คือ เราย่อมเกิดในตระกูลสูง เป็นผู้มีโภคสมบัติมาก ๑ คนทั้งปวงยำเกรงเรา ๑ ชื่อเสียงของเราฟุ้งขจรไป ๑[๑๗๔] บัลลังก์สี่เหลี่ยมจตุรัสย่อมแวดล้อมเราเป็นนิจตลอดแสนกัป ๑ เราเป็นผู้ยินดีในการแจกทาน ๑

๓๕. อานิสงส์ถวายฟูก

[๑๗๕] เราได้ถวายฟูกในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๖ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๗๖] คือ เรามีร่างกายสมส่วนอันบุญกรรมสร้างไว้ให้ เป็นผู้อ่อนโยน มีรูปงามน่าดู ๑ เราได้ญาณอันประเสริฐ ๑ นี้เป็นผลแห่งการถวายฟูก[๑๗๗] เราได้ผ้านวมลวดลายรูปสัตว์ ผ้าลาดทอด้วยไหม ผ้าลาดอันวิจิตร ผ้าลาดอย่างดี และผ้ากัมพลต่าง ๆ เป็นอันมาก ๑[๑๗๘] ได้ผ้าปาวารมีขนอ่อนนุ่ม ๑ ได้ผ้าทำด้วยขนสัตว์อ่อนนุ่มในที่ต่าง ๆ นี้เป็นผลแห่งการถวายฟูก

[๑๗๙] เมื่อใดเราระลึกถึงตน เมื่อใดเราเป็นผู้รู้เดียงสา เมื่อนั้น เรา เป็นผู้ไม่เปล่า มีฌานเป็นเตียงนอน ๑ นี้เป็นผลแห่งการถวายฟูก

๓๖. อานิสงส์ถวายหมอน

[๑๘๐] เราได้ถวายหมอนในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๖ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๘๑] คือ เราย่อมหนุนศีรษะของเราบนหมอนที่ยัดด้วยขนสัตว์ หมอน ที่ยัดด้วยเกสรบัวหลวง และยัดด้วยจันทน์แดงทุกเมื่อ ๑[๑๘๒] เรายังญาณให้เกิดในมรรคมีองค์ ๘ อันประเสริฐและในสามัญญผล ๔ เหล่านั้นอยู่ได้ตลอดกาลเป็นนิจ ๑

[๑๘๓] ยังญาณให้เกิดในทาน ทมะ สัญญมะ อัปปมัญญา และรูปฌาน เหล่านั้นอยู่ได้ตลอดกาลทั้งปวง ๑

[๑๘๔] ยังญาณให้เกิดในวัตตคุณ การปฏิบัติ และอาจารกิริยาเหล่านั้น แล้วอยู่ได้ในกาลทั้งปวง ๑

[๑๘๕] ยังญาณให้เกิดในการจงกรม ความเพียรอันเป็นประธาน และ ในโพธิปักขิยธรรมเหล่านั้นแล้วอยู่ได้ตามปรารถนา ๑

[๑๘๖] ยังญาณให้เกิดในศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ และในวิมุตติ ญาณทัสสนะเหล่านั้นแล้วอยู่เป็นสุข ๑

๓๗. อานิสงส์ถวายตั่งแผ่นกระดาน

[๑๘๗] เราได้ถวายตั่งแผ่นกระดาน ในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ ผู้ประเสริฐสุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๒ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๑๘๘] คือ เราได้บัลลังก์อันประเสริฐ ที่ทำด้วยทอง แก้วมณี และ ทำด้วยงาช้างเป็นอันมาก นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่งแผ่นกระดาน

๓๘. อานิสงส์ถวายตั่งรองเท้า

[๑๘๙] เราได้ถวายตั่งรองเท้าในพระชินเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐ สุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๒ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา คือ เราได้ยวดยานเป็นอันมาก นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่งรองเท้า ๑[๑๙๐] ทาสหญิงชาย ภรรยา และคนอาศัยเลี้ยงชีวิตอื่น ๆ คอย บำรุงปรนเปรอเราโดยชอบ นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่งรองเท้า ๑

๓๙.อานิสงส์ถวายนํ้ามันทาเท้า

[๑๙๑] เราได้ถวายนํ้ามันสำหรับทาเท้าในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๙๒] คือ ความไม่ป่วยไข้ ๑ มีรูปงาม ๑ เส้นเอ็นรับรสได้เร็ว ๑ ได้ข้าวและนํ้า ๑ เป็น ๕ ทั้งได้อายุยืนนาน ๑

๔๐. อานิสงส์ถวายเนยใสและนํ้ามัน

[๑๙๓] เราได้ถวายเนยใสและนํ้ามันในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้วได้ เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๙๔] คือ เป็นผู้มีกำลัง ๑ มีรูปสมบูรณ์ ๑ เป็นผู้ร่าเริงทุกเมื่อ ๑ มีบุตรได้ทุกเมื่อ ๑ เป็นผู้ไม่ป่วยไข้ทุกเมื่อ ๑ นี้เป็นผลแห่งการถวายเนยใสและนํ้ามัน

๔๑. อานิสงส์ถวายนํ้าบ้วนปาก

[๑๙๕] เราได้ถวายนํ้าบ้วนปากในคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้วได้เสวยผลอานิสงส์ ๕ ประการ อันสมควรแก่กรรมของเรา[๑๙๖] คือ เป็นผู้มีลำคอบริสุทธิ์ ๑ มีเสียงไพเราะ ๑ ปราศจากโรคไอ ๑ โรคหืด ๑ กลิ่นดอกอุบลฟุ้งออกจากปากของเราทุกเมื่อ ๑

๔๒. อานิสงส์ถวายนมเปรี้ยว

[๑๙๗] เราได้ถวายนมเปรี้ยวอย่างดี ในพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ ผู้อุดมแล้วได้บริโภคอมตภัตคือกายคตาสติอันประเสริฐ

๔๓. อานิสงส์ถวายนํ้าผึ้ง

[๑๙๘] เราได้ถวายน้ำผึ้งอันประกอบด้วยสี กลิ่น และรสในพระชิน เจ้าและคณะสงฆ์แล้วได้รสคือวิมุตติอันไม่มีรสอื่นเปรียบ ไม่เป็นอย่างอื่น

๔๔. อานิสงส์ถวายรส

[๑๙๙] เราได้ถวายรสตามเป็นจริงในพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ผู้อุดม แล้วได้เสวยผล ๔ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

๔๕. อานิสงส์ถวายข้าวนํ้า

[๒๐๐] เราได้ถวายข้าวและนํ้าในพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ผู้อุดมแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๑๐ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๒๐๑] คือ มีอายุยืน ๑ มีกำลัง ๑ เป็นนักปราชญ์ ๑ มีวรรณะ ๑ มียศ ๑ มีสุข ๑ เป็นผู้ได้ข้าว ๑ ได้นํ้า ๑ เป็นคนกล้า ๑ มีญาณรู้ทั่ว ๑ เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพย่อมได้คุณเหล่านี้

๔๖. อานิสงส์ถวายธูป

[๒๐๒] เราได้ถวายธูปในพระสุคตเจ้าและคณะสงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว ได้เสวยผลอานิสงส์ ๑๐ ประการอันสมควรแก่กรรมของเรา

[๒๐๓] คือ เมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยใหญ่ เป็นผู้มีกลิ่นตัวหอมฟุ้งไป ๑ มียศ ๑ มีปัญญาไว ๑ มีชื่อเสียง ๑ มีปัญญาคมกล้า ๑ มีปัญญากว้างขวาง ๑ มีปัญญาร่าเริง ๑ มีปัญญาลึกซึ้ง ๑

[๒๐๔] มีปัญญาไพบูลย์ ๑ มีเชาว์ปัญญาดี ๑ เพราะผลแห่งการถวายธูปนั้น บัดนี้เราเป็นผู้บรรลุนิพพานอันเป็นสันติสุข

อานิสงส์ทั่ว ๆ ไป

[๒๐๕] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพทั้งปวงขึ้นได้หมดแล้ว ตัด กิเลสเครื่องผูกขาดดุจช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๒๐๖] การที่เราได้มาในสำนักพระพุทธเจ้าของเรานี้ เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ทำเสร็จแล้ว[๒๐๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปิลินทวัจฉเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปิลินทวัจฉเถราปทานที่ ๑

๒. เสลเถราปทาน

บุพประวัติของพระเสลเถระ

ว่าด้วยการประพฤติธรรม

(ท่านพระเสลเถระได้กราบทูลบุพประวัติของตนว่า)

{๓๙๔} [๒๐๘] ข้าพระองค์เป็นเจ้าของถนนอยู่ในนครหังสวดี ได้ประชุม บรรดาญาติของข้าพระองค์แล้ว ได้กล่าวดังนี้ว่า