พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ปทุมุกเขปวรรค
๑๐. ตรณิยเถราปทาน (๒๗๐) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในปทุมุกเขปวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
เรื่องนี้มีข้อความเติมจากฉบับมหาจุฬาฯ ๑ เพราะฉบับมหาจุฬาฯ ๒ ในข้อมูล e-tipitaka ไม่มี (หน้า ๔๓๒)
_______
๑๐. ตรณิยตฺเถราปทาน
๑๐. ตรณิยเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระตรณิยเถระ
(พระตรณิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ปทุมุกเขปวรรค ตรณิยเถราปทาน (๒๗๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๒๐–๓๒๐ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๔๓๑–๔๓๒
สุวณฺณวณฺโณ สมฺพุทฺโธ วิปสฺสี นาม นายโก <1038>
นทีตีเร ฐิโต สตฺถา ภิกฺขุสํฆปุรกฺขโต.
พระศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ทรงเป็นผู้นำ มีหมู่ภิกษุแวดล้อมประทับยืนอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำ
นาวา น วิชฺชเต ตตฺถ สนฺตารณี มหณฺณเว
นทิยา อภินิกฺขมฺม ตาเรสึ โลกนายกํ.
เรือสำหรับข้ามในห้วงมหรรณพนั้นไม่มี ข้าพเจ้าจึงขึ้นจากแม่น้ำ พาพระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกส่งข้าม
เอกนวุเต อิโต กปฺเป ยํ ตาเรสึ นรุตฺตมํ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตรณาย <1039> อิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าพาพระศาสดาผู้สูงสุดกว่านรชนส่งข้าม จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพาส่งข้าม
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
ตรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.
ปทุมุกฺเขปวคฺโค <1040> สตฺตวีสติโม.
ตสฺสุทฺทานํ
อุกฺขิปี เตลจนฺที จ ทีปโท จ พิฬาลิโท
มจฺโฉ ชโว สลฬโท รกฺขโส ตรโณ ทส
คาถาโย เจตฺถ สงฺขาตา ตาลีสเมกเมว จ. <1041>
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระตรณิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
ตรณิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ
ปทุมุกเขปวรรคที่ ๒๗ จบบริบูรณ์
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. อากาสุกขิปิยเถราปทาน
๒. เตลมักขิยเถราปทาน
๓. อัฑฒจันทิยเถราปทาน
๔. ทีปทายกเถราปทาน
๕. วิฬาลิทายกเถราปทาน
๖. มัจฉทายกเถราปทาน
๗. ชวหังสกเถราปทาน
๘. สลฬปุปผิยเถราปทาน
๙. อุปาคตหาสนิยเถราปทาน
๑๐. ตรณิยเถราปทาน
จบ ๑๐. ตรณิยเถราปทาน (๒๗๐)