๖. โสณาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

๖. โสณาเถรีอปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระโสณาเถรี

(พระโสณาเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๖๖} [๒๒๐] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้พระพิชิตมารผู้ทรงเป็นพระนายกของโลก พระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้จบธรรมทั้งปวงเสด็จอุบัติขึ้นแล้ว[๒๒๑] ในกาลนั้น ดิฉันเกิดในตระกูลเศรษฐีเป็นผู้มีสุข ถูกตกแต่ง เป็นที่รักของบิดา เข้าไปเฝ้าพระมุนีผู้ประเสริฐพระองค์นั้นจึงได้ฟังพระดำรัสอันไพเราะ[๒๒๒] พระชินเจ้าทรงสรรเสริญภิกษุณีรูปหนึ่งว่าเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุณีทั้งหลายฝ่ายผู้ปรารภความเพียร ในกาลนั้น ดิฉันได้ฟังพระพุทธพจน์นั้นแล้วก็มีความยินดีจึงได้ทำสักการะแด่พระศาสดา[๒๒๓] ถวายบังคมพระพุทธเจ้าแล้วได้ปรารถนาตำแหน่งนั้น พระมหาวีรเจ้าทรงอนุโมทนาว่า “ความปรารถนาของเธอจะสำเร็จ

[๒๒๔] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ พระศาสดาพระนามว่าโคดมซึ่งสมภพในราชวงค์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก

[๒๒๕] เธอนี้จักได้เป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้น จักเป็นธิดาอันธรรมเนรมิต จักได้เป็นพระสาวิกาของพระศาสดามีชื่อว่าโสณา”[๒๒๖] ในกาลนั้น ดิฉันได้ฟังพุทธานุโมทนานั้นแล้วก็มีความยินดี มีจิตประกอบด้วยเมตตา บำรุงพระชินเจ้าผู้นำอย่างพิเศษ ด้วยปัจจัยทั้งหลายจนตลอดชีวิต

[๒๒๗] ด้วยกรรมที่ทำไว้ดีแล้วนั้นและด้วยการตั้งเจตจำนงไว้ ดิฉันละร่างมนุษย์แล้วได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดาวดึงส์[๒๒๘] ในภพสุดท้ายในบัดนี้ ดิฉันเกิดในตระกูลเศรษฐีที่มั่งคั่ง รุ่งเรืองมีทรัพย์มาก ในพระนครสาวัตถี[๒๒๙] เมื่อดิฉันเติบโตเป็นสาวก็ได้ไปสู่ตระกูลสามี คลอดบุตรชาย ๑๐ คนล้วนแต่มีรูปงามยิ่งนัก[๒๓๐] บุตรทุกคนนั้นตั้งอยู่ในความสุข จูงตาจูงใจผู้คนให้นิยม แม้พวกศัตรูก็ชอบใจ เป็นที่รักของดิฉันมาก[๒๓๑] ในกาลนั้น โดยที่ดิฉันไม่ปรารถนา สามีของดิฉันพร้อมด้วยบุตรทั้ง ๑๐ คนพากันไปบวชในพระพุทธศาสนา[๒๓๒] ดิฉันอยู่ผู้เดียวคิดว่า “เราพลัดพรากจากสามีและบุตร เป็นผู้น่าสงสาร

ไม่ควรจะมีชีวิตอยู่[๒๓๓] แม้เราก็จักไปในอารามที่ภิกษุผู้เคยเป็นสามีอยู่” ครั้นคิดอย่างนี้แล้วจึงออกบวช[๒๓๔] ในกาลนั้น พวกภิกษุณีปล่อยดิฉันไว้ในสำนักที่อยู่อาศัยแต่ผู้เดียว สั่งดิฉันว่าจงต้มน้ำไว้แล้วก็พากันจากไป[๒๓๕] ในกาลนั้น ดิฉันตักนํ้ามาใส่ในหม้อเล็กตั้งทิ้งไว้แล้วนั่งอยู่ แต่นั้นดิฉันก็เริ่มทำความเพียรทางจิต[๒๓๖] ได้พิจารณาเห็นขันธ์ทั้งหลายโดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์และเป็นอนัตตา ยังอาสวะทั้งปวงให้สิ้นไปแล้วได้บรรลุอรหัต[๒๓๗] เมื่อพวกภิกษุณีกลับมาแล้วถามถึงนํ้าร้อน ดิฉันอธิษฐานเตโชธาตุให้น้ำร้อนเร็วพลัน

[๒๓๘] ภิกษุณีเหล่านั้นพากันพิศวง จึงไปกราบทูลพระชินเจ้าผู้ประเสริฐให้ทรงทราบเรื่องนั้น พระโลกนาถทรงสดับเรื่องนั้นแล้ว ทรงชื่นชม ได้ตรัสพระคาถานี้ว่า[๒๓๙] แท้จริง บุคคลผู้ปรารภความเพียรมั่น มีชีวิตเป็นอยู่เพียงวันเดียว ก็ยังประเสริฐกว่าคนเกียจคร้านละทิ้งความเพียร ซึ่งมีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี[๒๔๐] พระมหามุนีมหาวีรเจ้าอันดิฉันให้โปรดปรานแล้วด้วยการปฏิบัติดี จึงตรัสว่าดิฉันเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุณีทั้งหลายฝ่ายปรารภความเพียร[๒๔๑-๒๔๓] ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ดิฉันทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า พระโสณาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ โสณาเถรีอปทานที่ ๖

๗. ภัททกาปิลานีเถรีอปทาน

ว่าด้วยบุพประวัติของพระภัททกาปิลานีเถรี

(พระภัททกาปิลานีเถรีได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๖๗} [๒๔๔] ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ แต่ภัทรกัปนี้ พระพิชิตมารผู้ทรงเป็นพระนายกของโลก พระนามว่าปทุมุตตระ ผู้ทรงรู้จบธรรมทั้งปวงเสด็จอุบัติขึ้นแล้ว