พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · กุณฑลเกสวรรค
๙. อปทานแห่งพระเถรีหนึ่งหมื่น เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในกุณฑลเกสวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
นวมํ ทสสหสฺสเถริยาปทานํ (๒๙)
อปทานแห่งพระเถรีหนึ่งหมื่นที่ ๙
ว่าด้วยบุพจริยาของพระเถรีหมื่นรูป
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กุณฑลเกสวรรค อปทานแห่งพระเถรีหนึ่งหมื่น (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
กปฺเป สตสหสฺเส จ จตุโร จ อสงฺขเย
ทีปงฺกโร นาม ชิโน อุปฺปชฺชิ โลกนายโก ฯ
ทีปงฺกโร มหาวีโร วิยากาสิ วินายโก
สุเมธญฺจ สุมิตฺตญฺจ สมานสุขทุกฺขตํ ฯ
สเทวกญฺจ ปสฺสนฺโต วิจรนฺโต สเทวกํ
เตสํ ปกิตฺตเน อเมฺห ๒ อุปคมฺม สมาคมํ ฯ
อมฺหํ สพฺพปติ โหติ ๑ อนาคตสมาคเม
สพฺพาว ตุยฺหํ ภริยา มนาปา ปิยวาทิกา ฯ
ทานํ สีลมยํ สพฺพํ ภาวนา ๒ จ สุภาวิตา
ทีฆรตฺตมิทํ ๓ สพฺพํ ปริจตฺตํ มหามุเน ฯ
คนฺธมาลํ วิเลปนํ ทีปญฺจ รตนามยํ
ยงฺกิญฺจิ ปตฺถิตํ สพฺพํ ปริจตฺตํ มหามุนิ ฯ
อญฺญํ วาปิ กตํ กมฺมํ ปริโภคญฺจ มานุสํ
ทีฆรตฺตํ หิ โน สพฺพํ ปริจตฺตํ มหามุเน ฯ
อเนกชาติสํสารํ พหุปุญฺญํ หิ โน กตํ
อิสฺสรํ อนุโภตฺวาน สํสริตฺวา ภวาภเว ฯ
ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต สกฺยปุตฺตนิเวสเน
นานากุลุปปนฺนาโย อจฺฉรา กามวณฺณินี ฯ
ลาภคฺเคน ยสํ ปตฺตา ปูชิตา สพฺพสกฺกตา
ลาภิโย อนฺนปานานํ สทา สมฺมานิตา มยํ ฯ
อคารํ ปชหิตฺวาน ปพฺพชิมฺหนคาริยํ
อฑฺฒมาเส อสมฺปตฺเต สพฺพา ปตฺตามฺห นิพฺพุตึ ฯ
ลาภิโย อนฺนปานานํ วตฺถเสนาสนานิ จ
อุเปนฺติ ปจฺจยา สพฺเพ สทา สกฺกตปูชิตา ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหราม อนาสวา ฯ
สฺวาคตํ วต โน อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ ยโสธรีปมุขานิ ทส ภิกฺขุนีสหสฺสานิ ภควโต สมฺมุขา
อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
ทสสหสฺสเถรีนํ อปทานํ สมตฺตํ ฯ
๑ ม. ยา ฯ ๒ ยุ. อมฺห ฯ
๑ ม. โหหิ ฯ ยุ. สพฺพา ปตี โหนฺติ ฯ ๒ ยุ. ภาวนํ จ สุภาวิตํ ฯ
๓ ม. ทีฆรตฺตญฺจ โน ฯ ยุ. ทีฆรตฺตญฺจ มยํ ฯ
ในสื่อสงไขยแสนกัป พระพิชิตมารผู้เป็นนายกของโลกพระนามว่าทีปังกร เสด็จอุบัติขึ้นแล้ว พระพุทธทีปังกรมหาวีรเจ้าผู้เป็นนายกชั้นพิเศษ ทรงพยากรณ์ว่า สุเมธบัณฑิตกับนางสุมิตตามีสุขและทุกข์ร่วมกัน เมื่อเสด็จเที่ยวทรงดูโลกกับทั้งเทวโลก เสด็จเข้ามาสู่สมาคมแห่งหม่อมฉันทั้งหลาย ในการทรงพยากรณ์สุเมธบัณฑิตและนางสุมิตตานั้นสุเมธบัณฑิตย่อมเป็นใหญ่กว่าชนทั้งปวงในสมาคมอนาคตแห่งหม่อมฉันทั้งหลาย ภรรยาทั้งหมด กล่าววาจาเป็นที่รักเป็นที่พอใจแห่งท่าน ข้าแต่พระมหามุนี ทานศีลทั้งปวงและภาวนาที่บำเพ็ญดีแล้ว ทานทั้งปวงนี้ คือ ของหอม ดอกไม้ เครื่องไล้ทา ประทีป และทานวัตถุอันสำเร็จด้วยรัตนะ หม่อมฉันทั้งหลายบริจาคแล้วตลอดกาลนาน
ข้าแต่พระมหามุนี ฐานะอย่างใดอย่างหนึ่ง หม่อมฉันทั้งหลายปรารถนาไว้แล้วทานทั้งปวงบริจาคแล้วข้าแต่พระมหามุนี กุศลกรรมอย่างอื่นและวัตถุเครื่องบริโภคเป็นของมนุษย์ หม่อมฉันทั้งหลายทำไว้แล้ว หม่อมฉันทั้งหลายบริจาคทานทั้งปวงในพระมหามุนีตลอดกาลนาน บุญเป็นอันมากหม่อมฉันทั้งหลายทำแล้วในสงสารมีชาติเป็นอเนก หม่อมฉันทั้งหลายได้เสวยความเป็นอิสระ ท่องเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ ในภพนี้ซึ่งเป็นภพหลัง หม่อมฉันเกิดแล้วในนิเวศน์แห่งพระศากยบุตรพวกสตรีเกิดแล้วในสกุลต่างๆ งดงามดังนางฟ้า มีวรรณะเป็นที่ชอบใจหม่อมฉันทั้งหลายมีลาภเป็นอย่างเลิศถึงยศแล้วได้รับบูชาสักการะแต่ชนทั้งปวง หม่อมฉันทั้งหลายได้อันนปานาหาร ประชุมชนนับถือเสมอไป ละอาคารสถานแล้วออกบวช ยังไม่ทันถึงครึ่งเดือนก็ได้ถึงแล้วซึ่งความดับทุกข์ทั้งหมดด้วยกัน หม่อมฉันทั้งหลายได้ข้าว น้ำ ผ้า เสนาสนะและสรรพปัจจัยที่พวกทายกทายิกานำเข้ามาสักการะบูชาเสมอไป หม่อมฉันทั้งหลายเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...
พระพุทธศาสนา หม่อมฉันทั้งหลายทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ภิกษุณีหนึ่งหมื่นมีพระยโสธราเถรีเป็นประธาน ได้กล่าวคาถาเหล่านี้เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาค ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอปทานแห่งพระเถรีหนึ่งหมื่น.
จบ ๙. อปทานแห่งพระเถรีหนึ่งหมื่น