๑. โสภิตเถราปทาน (๑๓๑) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน โลกเชฏฺโฐ นราสโภ

มหโต ชนกายสฺส เทเสติ อมตํ ปทํ.

พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ทรงแสดงอมตบทแก่หมู่ชนจำนวนมากอยู่

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา วาจาสภิมุทีริตํ

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน เอกคฺโค อาสหํ ตทา.

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้ฟังพระดำรัสของพระองค์ ที่เปล่งออกด้วยอาสภิวาจา แล้วจึงประคองอัญชลี เป็นผู้มีจิตมีอารมณ์เดียว (กล่าวว่า)

ยถา สมุทฺโท อุทธีนมคฺโค

เนรู นคานํ ปวโร สิลุจฺจโย

ตเถว เย จิตฺตวเสน วตฺตเร

น พุทฺธญาณสฺส กลํ อุเปนฺติ เต.

สมุทรล้ำเลิศกว่าทะเลทั้งหลาย ภูเขาสิเนรุประเสริฐกว่าภูเขาทั้งหลาย ฉันใด ชนเหล่าใดเป็นไปตามอำนาจจิต ชนเหล่านั้นไม่ถึงเสี้ยวหนึ่งแห่งพุทธญาณ ฉันนั้น

ธมฺมวิธึ <767> ฐเปตฺวาน พุทฺโธ การุณิโก อิสิ

ภิกฺขุสํเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ.

พระพุทธเจ้าทรงเป็นฤๅษี ทรงประกอบด้วยพระกรุณา ทรงพักการแสดงธรรมแล้ว ประทับนั่งอยู่ในท่ามกลางหมู่ภิกษุ ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

โย โส ญาณํ ปกิตฺเตสิ พุทฺธมฺหิ โลกนายเก

กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ โส น คจฺฉติ.

ผู้ใดสรรเสริญพระญาณในพระพุทธเจ้า ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ผู้นั้นจะไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป

กิเลเส ฌาปยิตฺวาน เอกคฺโค สุสมาหิโต

โสภิโต นาม นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวโก.

ผู้นั้นจักเผากิเลสทั้งหลายได้แล้ว เป็นผู้มีจิตมีอารมณ์เดียว มีใจตั้งมั่น มีนามว่าโสภิตะ เป็นสาวกของพระศาสดา

ปญฺญาเส กปฺปสหสฺสมฺหิ สตฺเตวาสุํ ยมุคฺคตา. <768>

สตฺตรตนสมฺปนฺนา จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.

ในกัปที่ ๑,๐๕๐ (นับจากกัปนี้ไป) ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ ชาติ พระนามว่าสมุคคตะ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้ว โดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสภิโต เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

โสภิตตฺเถรสฺส อปทานํ ปฐมํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระโสภิตเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

โสภิตเถราปทานที่ ๑ จบ