พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · เอกุโปสถวรรค
๑. เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในเอกุโปสถวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เอกุโปสถวรรค เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๕๒๕–๕๒๗
เอกกุโปสถวรรค ที่ ๒
เอกุโปสถิกาเถรีอปทานที่ ๑ (๑๑)
ผลของการรักษาอุโบสถศีล
[๑๕๑] ในพระนครพันธุมดี มีพระ-
บรมกษัตริย์ทรงพระนามว่าพันธุมา ในวันเพ็ญท้าวเธอทรงรักษาอุโบสถ ศีล
สมัยนั้น ดิฉันเป็นนางกุมภทาสในพระ-
นครพันธุมดีนั้น เห็นเสนาพร้อมด้วยพระมหากษัตริย์ จึงคิดอย่างนี้ในครั้งนั้นว่า
แม้พระมหากษัตริย์ก็ยังทรงละราชกิจมา
รักษาอุโบสถศีล กรรมนั้นต้องมีผลแน่นอน หมู่มหาชนจึงพากันเบิกบานใจ
ดิฉันพิจารณาเห็นทุคติและความเป็นคน
ยากไร้โดยแยบคาย ทำให้จิตใจร่าเริงแล้ว รักษาอุโบสถศีล.
ดิฉันรักษาอุโบสถศีลในพระศาสนาของ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะกรรมที่ทำไว้ดีแล้ว
นั้น ดิฉันได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์.
วิมานที่บุญกรรมสร้างให้ดิฉันอย่างสวย
งามในดาวดึงส์นั้น สูงโยชน์หนึ่ง ประกอบด้วยเรือนยอด มีที่นั่งใหญ่โต ประดับแล้วอย่างดี
นางอัปสรแสนนางต่างบำรุงบำเรอดิฉัน
อยู่ทุกเมื่อ ดิฉันงามเกินนางเทพอัปสรอื่น ๆ ในกาลทั้งปวง.
ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าว
สักรินทเทวราช ๖๔ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๓ พระองค์
ฉันเป็นผู้มีผิวพรรณปานดังทองคำ ท่อง
เที่ยวอยู่ในภพทั้งหลาย ดิฉันเป็นผู้ประเสริฐในที่ทุกสถาน นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล.
ดิฉันย่อมได้ยานช้าง ยานไม้ และยาน
รถ แม้ทุกอย่างมากมาย นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล
ภาชนะสำเร็จด้วยทองเงินแก้วผลึกและ
แก้วปทุมราช ดิฉันได้ทุกอย่าง ผ้าไหม ผ้าขน-สัตว์ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้ายและผ้าที่มีราคาสูง ๆดิฉันก็ได้ทุกสิ่ง
ข้าว น้ำ ของเคี้ยว ผ้า เสนาสนะ
ดิฉันได้ทุกอย่าง นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล.
เครื่องหอมชนิดดี ดอกไม้ จุรณสำหรับ
ลูบไล้ ดิฉันก็ได้ทุกประการ นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล
เรือนยอด ปราสาท มณฑป เรือนโล้นและถ้ำ ดิฉันก็ได้ถ้วนทุกสิ่ง นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล
พอดิฉันอายุได้ ๗ ขวบ ก็ได้ออกบวช
เป็นบรรพชิต ได้บรรลุอรหัตเมื่อยังไม่ทันจะถึง
ครึ่งเดือน ดิฉันมีอาสวะสิ้นไปหมดแล้ว ดังนี้
ภพใหม่ไม่มีอีก.
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ ดิฉันได้ทำกรรม
ใดในกาลนั้น ด้วยกรรมนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติ
เลย นี้เป็นผลแห่งอุโบสถศีล
ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอนของพระพุทธเจ้าดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.
ทราบว่า ท่านพระเอกุโปสถิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบเอกุโปสถิกาเถรีอปทาน.
สลฬปุปผิกาเถรีอปทานที่ ๒ (๑๒)
ผลของการถวายดอกช้างน้าว
[๑๕๒] ครั้งนั้น ดิฉันเกิดเป็นนางกินรี
อยู่ที่ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ดิฉันได้พบพระ-
นราสภผู้เป็นเทพของทวยเทพ กำลังเสด็จจงกรม
อยู่
ดิฉันได้เลือกเก็บดอกไม้ช้างน้าวมาถวาย
แด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระมหาวีรเจ้า-
ทรงดมกลิ่นดอกไม้ช้างน้าว ซึ่งมีกลิ่นเหมือนทิพย์
จบ ๑. เอกุโปสถิกาเถริยาปทาน