arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · เอกุโปสถวรรค

๕. ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในเอกุโปสถวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เอกุโปสถวรรค ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๕๓๒–๕๓๖

หน้า ๕๓๒

บัลลังก์ดังจะรู้ความดำริของดิฉันผู้อยู่ที่

มณฑป ที่โคนไม้ หรือในเรือนว่างเปล่า ย่อมปรากฏขึ้น นี้เป็นอัตภาพสุดท้ายของดิฉัน ภพหลังกำลังเป็นไป

แม้วันนี้ดิฉันก็ได้สละราชสมบัติออกบวช

เป็นบรรพชิต ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ ดิฉันได้ให้

ทานใดในกาลนั้น ด้วยทานนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งอาสนะอันเดียว

ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . .คำสอน

ของพระพุทธเจ้า ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว

ทราบว่า ท่านพระเอกาสนทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านั้น ด้วยประการฉะนี้แล.

จบเอกาสนทายิกาเถรีอปทาน

ปัญฐจทีปทยิกาเถรีอปทานที่ ๕ (๑๕)

ผลของการถวายประทีป ๕ ดวง

[๑๕๕] ครั้งนั้น ดิฉันเป็นหญิงนักท่อง-

เที่ยวอยู่ในพระนครหังสวดี ดิฉันต้องการกุศล

จึงท่องเที่ยวไปตามวัดและอาราม ดิฉันได้พบไม้-โพธิ์อันอุดมในวันกาฬปักษ์ ดิฉันยังจิตให้เลื่อม-ใสในไม้โพธิ์นั้น แล้วนั่งลงที่โคนโพธิ์

หน้า ๕๓๓

ดิฉันตั้งจิตอันประกอบด้วยความเคารพ

ไว้ ประนมอัญชลีเหนือเศียรเกล้า สำแดงถึงความโสมนัส แล้วคิดอย่างนี้ในทันใดนั้นว่า

ถ้าพระพุทธเจ้าเป็นผู้มีพระคุณนับไม่ได้

ไม่มีบุคคลอื่นเปรียบเสมอจริงไซร้ ขอให้แสดงปาฏิหาริย์แก่เราเถิด ขอให้ไม้โพธิ์นี้จงเปล่งรัศมี

ในทันไดนั้นเอง ไม้โพธิ์ก็ได้โพลงไป

ทั่วพร้อมกับที่ดิฉันนึก รัศมีนั้นสำเร็จด้วยสีทองล้วน ไพโรจน์ไปทั่วทิศ

ดิฉันนั่งอยู่ที่โคนโพธิ์นั้น ๗ คืน ๗ วันเมื่อถึงวันเป็นคำรบ ๗ ดิฉันได้ทำการบูชาด้วยประทีป

ประทีป ๕ ดวงลุกโพรงรอบอาสนะ

ครั้งนั้นประทีปของดิฉันลุกโพลงอยู่ จนถึงเวลาพระอาทิตย์อุทัย

เพราะกรรมที่ทำไว้ดีนั้น และเพราะการ

ตั้งเจตน์จำนงไว้ ดิฉันละร่างมนุษย์แล้วได้ไป

สวรรค์ชั้นดาวดึงส์

วิมานที่บุญกรรมสร้างสรรให้ดิฉันอย่าง

สวยงาม ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้น เรียกว่าปัญจทีปวิมาน สูง ๖๐ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์

มีประทีปนับไม่ถ้วนส่องแสงสว่างล้อม

ดิฉัน ทั่วเทพพิภพโชติช่วงด้วยแสงประทีป

หน้า ๕๓๔

ดิฉันนั่งหันหน้าไปทิศบูรพาแล้ว ถ้า

ประสงค์จะดู ย่อมเห็นทุกสิ่งได้ด้วยจักษุทั้งเบื้องบน เบื้องล่างและเบื้องขวาง

ดิฉันปรารถนาจะเห็นกรรมดีกรรมชั่วที่

คนทำในที่มีประมาณเท่าใด ที่มีประมาณเท่านั้นย่อมไม่มีต้นไม้หรือภูเขามากั้นกาง

ดิฉันได้เป็นพระอัครมเหสีของท้าวสักก-

เทวราช ๘๐ พระองค์ ได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๐๐ พระองค์

ดิฉันเข้าถึงกำเนิดใด ๆ คือ เทวดาหรือ

มนุษย์ ในกำเนิดนั้น ๆ ประทีปจำนวนแสนส่องแสงสว่างล้อมดิฉัน

ดิฉันจุติจากเทวโลกแล้ว เกิดในครรภ์

มารดา เมื่อดิฉันอยู่ในครรภ์มารดา นัยน์ตาของดิฉันไม่หลับ ประทีปจำนวนแสนดวงส่องสว่างในเรือนประสูติของดิฉัน ผู้เพียบพร้อมด้วยบุญ-กรรม นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง

เมื่อถึงภพสุดท้าย ดิฉันกลับได้ฉันทะที่

มีในใจเห็นนิพพานอันเป็นสภาวะเยือกเย็น ไม่มีชราและมรณะ.

พอเกิดอายุได้ ๗ ขวบ ดิฉันก็ได้บรรลุ

อรหัต พระพุทธเจ้าให้ดิฉันอุปสมบท นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง

หน้า ๕๓๕

เมื่อดิฉันอยู่ที่มณฑป โคนไม้ หรือใน

เรือนว่างเปล่า ประทีปส่องแสงสว่างให้ทุกเมื่อ

เชื่อวัน นี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง

ทิพยจักษุของดิฉันบริสุทธิ์ ดิฉันฉลาด

ในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผล

แห่งประทีป ๕ ดวง

ดิฉันเป็นผู้อยู่จบพรหมจรรย์ทั้งปวง ทำ

กิจเสร็จแล้ว ไม่มีอาสวะ ข้าแต่พระมหาวีระผู้มี

จักษุ หม่อมฉันผู้ชื่อว่าปัญจทีปาขอถวายบังคม

พระยุคลบาทของพระองค์

ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ ดิฉันได้ให้ทาน

ใดในกาลนั้น ด้วยทานนั้น ดิฉันไม่รู้จักทุคติ

เลยนี้เป็นผลแห่งประทีป ๕ ดวง

ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว...คำสอน

ของพระพุทธเจ้าดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.

ทราบว่า ท่านพระปัญจทีปทายิกาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ด้วยประการฉะนี้แล.

จบปัญจทีปทายิกาเถรีอปทาน

หน้า ๕๓๖

นฬมาลิกาเถรีอปทาน ๖ (๑๖)

ผลของการบูชาด้วยดอกบัว

[๑๕๖ ] ดิฉันเกิดเป็นนางกินรีอยู่ที่ฝั่ง

แม่น้ำจันทภาคา ครั้งนั้น ดิฉันได้พบพระสยัม-

ภูพุทธเจ้าผู้ปราศจากธุลี ไม่ทรงพ่ายแพ้อะไร ๆ

จึงมีจิตเลื่อมใสโสมนัส เกิดปีติ ประนมอัญชลี

แล้ว เก็บเอาดอกอ้อมาบูชาพระสยัมภู เพราะ

กรรมที่ทำไว้ดีนั้น และเพราะการตั้งเจตน์จำนง

ไว้ ดิฉันละร่างนางกินรีแล้ว ได้ไปสวรรค์ชั้น

ดาวดึงส์

ดิฉันได้เป็นอัครมเหสีของท้าวสักก-

เทวราช ๓๖ พระองค์ สิ่งที่ฉันปรารถนาด้วยใจ

ย่อมเกิดตามปรารถนา ดิฉันได้เป็นพระอัคร-

มเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๐ พระองค์ ดิฉัน

เป็นผู้สร้างตน ท่องเที่ยวไปในภพทั้งปวง

กุศลของดิฉันมี ดิฉันได้ออกบวชเป็น

บรรพชิต วันนี้ดิฉันเป็นปูชารหบุคคลในศาสนา

ของพระศากยบุตร

ในกัปที่ ๘๔ แต่กัปนี้ ดิฉันได้บูชา

พระพุทธเจ้าใด ด้วยพุทธบูชานั้น ดิฉันไม่รู้จัก

ทุคติเลย นี้เห็นผลแห่งดอกอ้อ

จบ ๕. ปัญจทีปทายิกาเถริยาปทาน