arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · อุปาลีวรรค

๒. โสณโกฏิยเวสสเถราปทาน (๔๒) เล่ม ๓๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในอุปาลีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

โสณโกฏิยเวสสเถราปทานที่ ๒ (๔๒)

ว่าด้วยผลแห่งการทำที่จงกรม

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน อุปาลีวรรค โสณโกฏิยเวสสเถราปทาน (๔๒) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)

บาลี (สยามรัฐ)

อโนมทสฺสิสฺส มุนิโน โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน

สุธาย เลปนํ กตฺวา จงฺกมํ การยึ อหํ ฯ

นานาวณฺเณหิ ปุปฺเผหิ จงฺกมํ สนฺถรึ อหํ

อากาเส วิตานํ กตฺวา โภชยึ พุทฺธมุตฺตมํ ฯ

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน อภิวาเทตฺวาน สุพฺพตํ

ทีฆสาลํ ภควโต นิยฺยาเทสิมหนฺตทา ฯ

มม สงฺกปฺปมญฺญาย สตฺถา โลเก อนุตฺตโร

ปฏิคฺคเหสิ ภควา อนุกมฺปาย จกฺขุมา ฯ

ปฏิคฺคเหตฺวาน สมฺพุทฺโธ ทกฺขิเณยฺโย สเทวเก

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ ฯ

โย โส หฏฺเฐน จิตฺเตน ทีฆสาลํ อทาสิ เม

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ

อิมสฺส มจฺจุกาลมฺหิ ปุญฺญกมฺมสมงฺคิโน

สหสฺสยุตฺตสฺสรโถ อุปฏฺฐิสฺสติ ตาวเท ฯ

เตน ยาเนนยํ โปโส เทวโลกํ คมิสฺสติ

อนุโมทิสฺสเร เทวา สมฺปตฺเต กุสเล ภเว ฯ

มหารหํ พฺยมฺหํ เสฏฺฐํ รตนมตฺติกเลปนํ

กูฏาคารวรูเปตํ พฺยมฺหํ อชฺฌาวสิสฺสติ ฯ

ตึสกปฺปสหสฺสานิ เทวโลเก รมิสฺสติ

ปญฺจวีสติกปฺปานิ เทวราชา ภวิสฺสติ ฯ

สตฺตสตฺตติกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ

ยโสธรสนามา เต สพฺเพปิ เอกนามกา ฯ

เทฺว สมฺปตฺตี อนุโภตฺวา จินิตฺวา ๑ ปุญฺญสญฺจยํ

อฏฺฐวีสติกปฺปมฺหิ จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ

ตตฺถาปิ พฺยมฺหํ ปวรํ วิสุกมฺเมน มาปิตํ

ทสสทฺทาวิวิตฺตนฺตํ ปุรํ อชฺฌาวสิสฺสติ ฯ

อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป ภูมิปาโล มหิทฺธิโก

โอกฺกาโก นาม นาเมน ราชา รฏฺเฐ ภวิสฺสติ ฯ

โสฬสิตฺถิสหสฺสานํ สพฺพาสํ ปวราวยา ๑

อภิชาตา ขตฺติยานี นว ปุตฺเต ชนิสฺสติ ฯ

นว ปุตฺเต ชนิตฺวาน ขตฺติยานี มริสฺสติ

ตรุณี จ ปิยา กญฺญา มเหสิตฺตํ กริสฺสติ ฯ

โอกฺกากํ โตสยิตฺวาน วรํ กญฺญา ลภิสฺสติ

วรํ ลทฺธา จ สา กญฺญา ปุตฺเต ปพฺพาชยิสฺสติ ฯ

ปพฺพาชิตา ๒ จ เต สพฺเพ คมิสฺสนฺติ นคุตฺตมํ

ชาติเภทภยา สพฺเพ ภคินีหิ วสิสฺสเร ๓ ฯ

เอกา จ กญฺญา พฺยาธีหิ ภวิสฺสติ ปุรกฺขตา ๔

มา โน ชาติ ปภิชฺชติ นิขณิสฺสนฺติ ขตฺติยา ฯ

ขตฺติโย นีหริตฺวาน ตาย สทฺธึ วสิสฺสติ

ภวิสฺสติ ตทา เภโท โอกฺกากกุลสมฺภโว ฯ

เตสํ ปชา ภวิสฺสนฺติ โกลิยา นาม ชาติยา

ตตฺถ มานุสกํ โภคํ อนุโภสฺสนฺตินปฺปกํ ฯ

ตมฺหา กายา จวิตฺวาน เทวโลกํ คมิสฺสติ

ตตฺราปิ ปวรํ พฺยมฺหํ ลภิสฺสติ มโนรมํ ฯ

เทวโลกา จวิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

อาคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ โสโณ นาม ภวิสฺสติ ฯ

อารทฺธวิริโย ปหิตตฺโต ปทหํ สตฺถุ สาสเน

สพฺพาสเว ปริญฺญาย นิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว ฯ

อนนฺตทสฺสี ภควา โคตโม สกฺยปุงฺคโว

วิเสสญฺญู มหาวีโร อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ ฯ

วุฏฺฐมฺหิ เทเว จตุรงฺคุลมฺหิ

ติเณ อนิเลริตองฺคุลมฺหิ ๑

ฐเปตฺวาน โยคสฺส ปยุตฺตตาทิโน

ตโตตฺตริ ปารมตา น วิชฺชติ ฯ

อุตฺตเม ทมเถ ทนฺโต จิตฺตํ เม สุปฺปณีหิตํ

ภาโร เม โอหิโต สพฺโพ นิพฺพุโตมฺหิ อนาสโว ฯ

องฺคีรโส มหานาโค อภิชาโตว เกสรี

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสโณ โกฏิยเวสฺโส ๒ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

โสณโกฏิยเวสฺสตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

ตติยํ ภทฺทิยกาฬิโคธายปุตฺตตฺเถราปทานํ (๔๓)

๑ ม. วฑฺเฒตฺวา ฯ ยุ. วิทิตฺวา ฯ

๑ ม. ปวรา จ สา ฯ ยุ. ปวรา มยา ฯ ๒ ยุ. ปพฺพชิตฺวา ฯ ๓ ยุ. สํวสิสฺสเร ฯ

๔ ม. ปริกฺขตา ฯ

๑ ม. ... องฺคณมฺหิ ฯ ๒ ม. โกฬิวิโส ฯ ยุ. โกฬิยเวสฺโส ฯ

ฉบับหลวง

เราได้ให้ทำที่จงกรม ซึ่งทำการฉาบทาด้วยปูนขาว ถวายแด่พระมุนีพระนามว่าอโนมทัสสีเชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ เราได้เอาดอกไม้ต่างๆ สีลาดที่จงกรม ทำเพดานบนอากาศ แล้วทูลเชิญพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดให้ทรงใช้สอย เวลานั้น เราประนมอัญชลีถวายบังคมพระองค์ผู้มีวัตรอันงาม แล้วมอบถวายศาลาลีแด่พระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคผู้เป็นศาสดายอดเยี่ยมในโลก มีพระจักษุ ทรงรู้ความดำริของเรา จึงอนุเคราะห์รับไว้ พระสัมพุทธเจ้าผู้เป็นทักขิไณยบุคคลในโลก พร้อมทั้งเทวโลกครั้นทรงรับแล้ว ประทับนั่ง ณ ท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้ว ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใดมีจิตโสมนัส ได้ถวายศาลาลีแก่เรา เราจักพยากรณ์ผู้นั้นท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าว

รถอันเทียมด้วยม้าพันหนึ่ง จักปรากฏแก่ผู้นี้พร้อมเพรียงด้วยบุญกรรม ในเวลาใกล้ตาย ผู้นี้จักไปสู่เทวโลกด้วยยานนั้น เทวดาทั้งหลายจักพลอยบันเทิง ในเมื่อผู้นี้ไปถึงภพอันดี วิมานอันควรค่ามาก เป็นวิมานประเสริฐฉาบทาด้วยดินแก้ว ประกอบด้วยปราสาทอันประเสริฐ จักครอบงำวิมานอื่น ผู้นี้จักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓หมื่นกัลป จักได้เป็นท้าวเทวราชตลอด ๒๕ กัลป และจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิตลอด ๗๗ กัลป พระเจ้าจักรพรรดินั้นแม้ทั้งหมดมีพระนามเดียวกันว่ายโสธร ผู้นี้ได้เสวยสมบัติทั้งสองแล้ว ก่อสร้างสั่งสมบุญจักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิใน ๒๘ กัลป (อีก) แม้ในภพนั้น จักมีวิมานอันประเสริฐ

ที่วิสสุกรรมเทพบุตรนิรมิตให้ผู้นี้จักครองบุรีซึ่งมีเสียง๑๐ อย่างต่างๆ กัน ในกัลปจะนับประมาณมิได้ แต่กัลปนี้ ผู้นี้จักได้เป็นพระราชารักษาแผ่นดิน มีฤทธิ์มาก มีพระนามชื่อว่าโอกกากะ อยู่ในแว่นแคว้น นางกษัตริย์ผู้มีวัยอันประเสริฐ มีชาติสูงกว่าหญิง ๖ หมื่นทั้งหมด จักประสูติพระราชบุตรและพระราชบุตรี ๙ พระองค์ ครั้นประสูติพระราชบุตรและพระราชบุตรี ๙

พระองค์แล้ว จักสิ้นพระชนม์พระเจ้าโอกกากราชจักทรงอภิเษกนางกัญญาผู้เป็นที่รัก กำลังรุ่นเป็นมเหสีพระนางจักยังพระเจ้าโอกกากราชให้โปรดปรานแล้วได้พร ครั้นพระนางได้พรแล้ว จักให้ขับไล่พระราชบุตรและพระราชบุตรี พระราชบุตรและพระราชบุตรีทั้งหมดนั้นถูกขับไล่แล้ว จักไปยังภูเขา เพราะกลัวความแตกชาติ พระราชบุตรทั้งหมดจักสมสู่กับพระกนิษฐภคินี ส่วนพระเชษฐภคินีพระองค์หนึ่งจักเป็นโรคพยาธิ กษัตริย์ทั้งหลายจักตั้ง (ใจ) ลงมั่นว่าชาติของเราอย่าแตกแยกเลย กษัตริย์จึงนำมาสมสู่กับพระเชษฐภคินีนั้นความเกิดแห่งสกุลโอกกากะจักแตกแยก โอรสของกษัตริย์เหล่านั้นจักมีพระนามว่าโลกิยะ โดยชาติจักได้เสวยโภคสมบัติ

อันเป็นของมนุษย์มิใช่น้อยในภพนั้น ผู้นี้เคลื่อนจากกายนั้นแล้วจักไปสู่เทวโลก แม้ในเทวโลกนั้น จักได้วิมานอันประเสริฐ เป็นที่รื่นรมย์ใจ ผู้นี้อันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักเคลื่อนจากเทวโลกมาสู่ความเป็นมนุษย์ จักมีชื่อว่าโสณะ จักปรารภความเพียร มีใจแน่วแน่ ตั้งความเพียรในศาสนาของพระศาสดากำหนดรู้อาสวะทั้งปวงแล้ว จักไม่มีอาสวะนิพพาน พระผู้มีพระภาคพระนามว่า โคดมศากยบุตร ผู้ประเสริฐ ผู้รู้วิเศษ เป็นมหาวีระ ทรงเห็นคุณอนันต์จักตั้งไว้ในตำแหน่งเลิศ

เมื่อฝนตกในที่ประมาณ ๔ นิ้ว หญ้าประมาณ ๔ นิ้ว ลมซัด เว้นพระผู้มีพระภาคผู้คงที่ ซึ่งทรงประกอบความเพียร ความถึงที่สุดไม่มียิ่งขึ้นไปกว่านั้น

เรามีตนฝึกแล้วในการฝึกอันอุดม เราตั้งจิตไว้ดีแล้ว เราปลงภาระทั้งปวงลงแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะดับแล้ว พระอังคีรสมหานาค มีพระชาติสูงดังพระยาไกรสร ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ ทรงตั้งเราไว้ในเอตทัคคสถาน คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระโสณโกฏิยเวสสเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ โสณโกฏิยเวสสเถราปทาน

จบ ๒. โสณโกฏิยเวสสเถราปทาน (๔๒)