arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สุเมธาวรรค

๖. เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทาน เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในสุเมธาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๖. เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระเอกปิณฑปาตทายิกาเถรี

(พระเอกปิณฑปาตทายิกาเถรี เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึง กล่าวว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สุเมธาวรรค เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๓ หน้า ๓๗๓–๓๗๕

เรื่องนี้ไม่มีบาลีฉบับมหาจุฬาฯ ในข้อมูล e-tipitaka

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกรุงพันธุมดี มีกษัตริย์พระองค์หนึ่ง

พระนามว่าพันธุมา หม่อมฉันเป็นพระมเหสีของท้าวเธอ

ย่อมสนทนากันเป็นบางครั้งบางคราวเท่านั้น

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น หม่อมฉันนั่งอยู่ในที่สงัด คิดอย่างนี้ว่า

‘กุศลที่จะนำติดตัวไปซึ่งเราทำไว้ไม่มีเลย

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราคงจะต้องตกนรกที่มีความเร่าร้อนมาก

ทั้งเผ็ดร้อนร้ายกาจแสนจะทารุณโดยแน่นอน

เราไม่มีความสงสัยในข้อนี้เลย’

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันจึงไปเข้าเฝ้าพระราชาแล้วกราบทูลดังนี้ว่า

‘ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นกษัตริย์

ขอพระองค์ทรงพระราชทานสมณะ

แก่หม่อมฉันสักองค์หนึ่งเถิด

หม่อมฉันจักนิมนต์ท่านให้ฉัน’

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระมหาราชาได้พระราชทานสมณะ

ผู้มีอินทรีย์อันอบรมแล้ว แก่หม่อมฉัน

หม่อมฉันรับบาตรของท่านมาแล้ว

นิมนต์ให้ฉันจนอิ่มหนำด้วยอาหารอย่างดีเยี่ยม

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑อินทรีย์อันอบรมแล้ว ในที่นี้หมายถึงอินทรีย์ ๕ คือ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา อันอบรมแล้วด้วย อริยมรรคภาวนา (ขุ.เถรี.อ. ๑๘๒-๑๘๘/๒๑๐)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันได้ปรุงอาหารอย่างดีเยี่ยม

และเครื่องลูบไล้ที่มีกลิ่นหอม

ปิดด้วยตาข่าย คลุมด้วยผ้าสีเหลือง

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันระลึกถึงวัตถุทานของหม่อมฉันนี้เป็นอารมณ์จนตลอดชีวิต

ทำจิตให้เลื่อมใสในกุศลกรรมนั้นแล้ว

จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันได้เป็นพระมเหสีของท้าวเทวราช ๓๐ พระองค์

สิ่งที่ใจของหม่อมฉันปรารถนาก็บังเกิดตามความปรารถนา

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันได้เป็นพระมเหสี

ของพระเจ้าจักรพรรดิ ๒๐ พระองค์

เป็นหญิงผู้มีกุศลอันสั่งสมไว้แล้ว

เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ภพน้อยภพใหญ่ ในที่นี้หมายถึงความเจริญและความเสื่อม หรือสมบัติและวิบัติ ความยั่งยืนและ ความขาดสูญ บุญและบาป (ขุ.จริยา.อ. ๒/๒๓)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

หม่อมฉันเป็นผู้พ้นจากเครื่องผูกพันทุกอย่างแล้ว

หม่อมฉันปราศจากตัณหาที่จะให้เกิดอีก

อาสวะทั้งปวงก็สิ้นไปแล้ว

บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป

หม่อมฉันได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการถวายบิณฑบาต

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงหม่อมฉันก็ถอนได้แล้ว

หม่อมฉันตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

การที่หม่อมฉันมาในสำนักของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ หม่อมฉันได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ หม่อมฉันก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า พระเอกปิณฑปาตทายิกาภิกษุณีได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ ฉะนี้

เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทานที่ ๖ จบ

จบ ๖. เอกปิณฑปาตทายิกาเถริยาปทาน