พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · สีหาสนิวรรค
๙. โสปากเถราปทาน (๑๙) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสีหาสนิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๙. โสปากตฺเถราปทาน
๙. โสปากเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระโสปากเถระ
(พระโสปากเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สีหาสนิวรรค โสปากเถราปทาน (๑๙) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๙๐–๙๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๑๑๘–๑๑๙
ปพฺภารํ โสธยนฺตสฺส <361> ปวเร <362> ปพฺพตุตฺตเม
สิทฺธตฺโถ นาม ภควา อาคจฺฉิ มม สนฺติกํ.
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ได้เสด็จมายังสำนักของข้าพเจ้า ผู้กำลังทำความสะอาดเงื้อมเขาอยู่ที่ภูเขาสูงเทือกประเสริฐ
พุทฺธํ อุปคตํ ทิสฺวา โลกเชฏฺฐสฺส ตาทิโน
สนฺถรํ ปญฺญาเปตฺวาน <363> ปุปฺผาสนมทาสหํ.
ข้าพเจ้าเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จเข้ามา ปูลาดเครื่องปูลาด ถวายอาสนะดอกไม้แด่พระพุทธเจ้าผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่
ปุปฺผาสเน นิสีทิตฺวา สิทฺธตฺโถ โลกนายโก
มมญฺจ คติมญฺญาย อนิจฺจตํ อุทาหริ.
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ได้ประทับนั่งบนอาสนะดอกไม้แล้ว ทรงทราบคติของข้าพเจ้าแล้วตรัสถึงสภาวะไม่เที่ยงว่า
อนิจฺจา วต สงฺขารา อุปฺปาทวยธมฺมิโน
อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ เตสํ วูปสโม สุโข.
อิทํ วตฺวาน สพฺพญฺญู โลกเชฏฺโฐ นราสโภ
นเภ <364> อพฺภุคฺคมิ ธีโร หํสราชาว อมฺพเร.
สกํ ทิฏฺฐึ ชหิตฺวาน ภาวยานิจฺจสญฺญหํ
เอกาหํ ภาวยิตฺวาน ตตฺถ กาลกโต อหํ.
ข้าพเจ้าละทิฏฐิของตนแล้ว เจริญอนิจจสัญญา (กำหนดหมายความไม่เที่ยงแห่งสังขาร) ครั้นเจริญอนิจจสัญญาได้วันเดียว ก็สิ้นชีวิต ณ ที่นั้นเอง
เทฺว สมฺปตฺตี อนุโภตฺวา สุกฺกมูเลน โจทิโต
ปจฺฉิมพฺภวสมฺปตฺโต สปากโยนุปาคมึ. <365>
ข้าพเจ้าเสวยสมบัติทั้ง ๒ แล้ว ถูกกุศลมูลตักเตือน มาถึงภพสุดท้ายได้เกิดในตระกูลพ่อครัว
อคารา อภินิกฺขมฺม ปพฺพชึ อนคาริยํ
ชาติยา สตฺตวสฺโสหํ อรหตฺตํ อปาปุณึ.
ข้าพเจ้าออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต มีอายุ ๗ ขวบก็ได้บรรลุอรหัตตผล
อารทฺธวีริโย ปหิตตฺโต สีเลสุ สุสมาหิโต
โตเสตฺวาน มหานาคํ อลตฺถํ อุปสมฺปทํ.
ข้าพเจ้าบำเพ็ญเพียรมีจิตเด็ดเดี่ยว ตั้งมั่นอยู่ในศีลด้วยดี ให้พระผู้มีพระภาคผู้ประเสริฐยิ่งทรงพอพระทัยแล้วได้อุปสมบท
จตุนฺนวุติโต กปฺเป ยํ กมฺมมกรึ ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ปุปฺผทานสฺสิทํ ผลํ.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายอาสนะดอกไม้
จตุนฺนวุติโต กปฺเป ยํ สญฺญํ ภาวยึ ตทา
ตํ สญฺญํ ภาวยนฺตสฺส ปตฺโต เม อาสวกฺขโย.
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้เจริญสัญญาไว้ครั้งนั้น เมื่อเจริญสัญญานั้นอยู่ ข้าพเจ้าได้บรรลุความสิ้นอาสวะแล้ว
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา โสปาโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
โสปากตฺเถรสฺส อปทานํ นวมํ สมตฺตํ.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระโสปากเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
โสปากเถราปทานที่ ๙ จบ
จบ ๙. โสปากเถราปทาน (๑๙)