๑๐. สุมังคลเถราปทาน (๒๐) เล่ม ๓๒

อาหุตึ ยิฏฺฐุกาโมหํ ปฏิยาเทตฺวาน โภชนํ

พฺราหฺมเณ ปฏิมาเนนฺโต วิสาเล มาฬเก ฐิโต.

ข้าพเจ้าประสงค์จะถวายเครื่องบูชาสักการะ จึงให้จัดเตรียมโภชนาหาร ยืนต้อนรับพราหมณ์ทั้งหลายอยู่ที่โรงกว้างใหญ่

อถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ ปิยทสฺสึ มหายสํ

สพฺพโลกํ วิเนตารํ สยมฺภุํ อคฺคปุคฺคลํ.

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นพระผู้มีพระภาคสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าปิยทัสสี ผู้มีพระยศยิ่งใหญ่ ผู้ทรงแนะนำสัตว์โลกทั้งปวงโดยวิเศษ ผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ

ภควนฺตํ ชุติมนฺตํ สาวเกหิ ปุรกฺขตํ

อาทิจฺจมิว โรจนฺตํ รถิยํ ปฏิปนฺนกํ.

ผู้โชติช่วง มีหมู่สาวกห้อมล้อม รุ่งเรืองดังดวงอาทิตย์เสด็จพุทธดำเนินไปที่ถนน

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ

มนสาว นิมนฺเตสึ อาคจฺฉตุ มหามุนิ.

ข้าพเจ้าจึงประคองอัญชลี ทำจิตของตนให้เลื่อมใส ทูลนิมนต์ด้วยใจเท่านั้นว่า ขอเชิญพระมหามุนีเสด็จมาเถิด

มม สงฺกปฺปมญฺญาย สตฺถา โลเก อนุตฺตโร

ขีณาสวสหสฺเสหิ มม ทฺวารํ อุปาคมิ.

พระศาสดาผู้ยอดเยี่ยมในโลก ทรงทราบความดำริของข้าพเจ้าแล้ว ได้เสด็จมายังประตูเรือนของข้าพเจ้า พร้อมกับพระขีณาสพ ๑,๐๐๐ รูป

นโม เต ปุริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม

ปาสาทํ อภิรูหิตฺวา สีหาสเน นิสีทตุ <366>

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้สูงสุดแห่งบุรุษ ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ ขอเชิญเสด็จขึ้นปราสาท ประทับนั่งบนอาสนะสูงสุดเถิด พระพุทธเจ้าข้า

ทนฺโต ทนฺตปริวาโร ติณฺโณ ตารยตํ วโร

ปาสาทํ อภิรูหิตฺวา นิสีทิ ปวราสเน.

พระผู้มีพระภาคผู้ทรงฝึกพระองค์แล้ว มีบริวารที่ฝึกแล้ว ทรงข้ามพ้นแล้ว ประเสริฐกว่าเจ้าลัทธิทั้งหลาย เสด็จขึ้นปราสาทแล้ว ประทับนั่งบนอาสนะที่ประเสริฐ

ยํ เม อตฺถิ สเก เคเห อามิสํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ

ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ.

อามิสใดที่ข้าพเจ้าจัดเตรียมไว้ มีอยู่ในเรือนตน ข้าพเจ้าเป็นผู้เลื่อมใสได้ถวายอามิสนั้น แด่พระพุทธเจ้าด้วยมือทั้ง ๒ ของตน

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน เวทชาโต กตญฺชลี

พุทฺธเสฏฺฐํ นมสฺสามิ อโห พุทฺธสฺสุฬารตา.

ข้าพเจ้าเป็นผู้มีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี เกิดโสมนัส จึงประนมมือ นอบน้อมพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดว่า โอหนอ พระพุทธเจ้ายิ่งใหญ่จริงหนอ

อฏฺฐนฺนํ ปยิรุปาสตํ ภุญฺชํ ขีณาสวา พหู

ตุเยฺหเวโส อานุภาโว สรณนฺตํ อุเปมหํ.

บรรดาพระอริยบุคคล ๘ ผู้นั่งฉันอยู่ มีพระขีณาสพจำนวนมาก นี้คืออานุภาพของพระองค์ ข้าพระองค์ขอถึงพระองค์ว่าเป็นสรณะ

ปิยทสฺสี จ ภควา โลกเชฏฺโฐ นราสโภ

ภิกฺขุสํเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ.

และพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปิยทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

โย โส สํฆํ อโภเชสิ อุชุภูตํ สมาหิตํ

ตถาคตญฺจ สมฺพุทฺธํ สุณาถ มม ภาสโต.

เราจักพยากรณ์ผู้ที่ได้นิมนต์พระสงฆ์ผู้ซื่อตรง มีจิตมั่นคงและพระตถาคตสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ฉัน ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

สตฺตวีสติกฺขตฺตุํ โส เทวรชฺชํ กริสฺสติ

สกกมฺมาภิรทฺโธ โส เทวโลเก รมิสฺสติ.

ผู้นั้นจักครองเทวสมบัติ ๒๗ ชาติ เขาจักพอใจกรรมของตน รื่นรมย์อยู่ในเทวโลก

ทส จ อฏฺฐกฺขตฺตุํ <367> โส จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ

ปฐพยา รชฺชํ ปญฺจสตํ วสุธํ อาวสิสฺสติ.

ผู้นั้นจักเกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๘ ชาติ จักเป็นพระเจ้าแผ่นดินครองแผ่นดิน ๕๐๐ ชาติ

อรญฺญํ วนโมคฺคยฺห กานนํ พฺยคฺฆเสวิตํ

ปธานํ ปทหิตฺวาน กิเลสา ฌาปิตา มยา.

กิเลสทั้งหลายอันข้าพเจ้าเข้าไปยังป่าดงทึบ ที่เสือโคร่งอาศัยอยู่ ตั้งความเพียร เผาได้แล้ว

อฏฺฐารเส กปฺปสเต ยํ ทานมททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ภตฺตทานสฺสิทํ ผลํ.

ในกัปที่ ๑๑๘ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายภัตตาหาร

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สุมงฺคโล เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

สุมงฺคลตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.

ตสฺสุทฺทานํ

สีหาสนี เอกตฺถมฺภี นนฺโท จ จุลฺลปนฺถโก

ปิลินฺทราหุโล เจว วงฺคนฺโต รฏฺฐปาลโก

โสปาโก มงฺคโล เจว ทเสว ทุติเย วคฺเค

สตญฺจ อฏฺฐตึสา จ คาถา เจตฺถ ปกาสิตา.

สีหาสนิยวคฺโค ทุติโย.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระสุมังคลเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

สุมังคลเถราปทานที่ ๑๐ จบ

สีหาสนิยวรรคที่ ๒ จบบริบูรณ์

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สีหาสนทายกเถราปทาน

๒. เอกถัมภิกเถราปทาน

๓. นันทเถราปทาน

๔. จูฬปันถกเถราปทาน

๕. ปิลินทวัจฉเถราปทาน

๖. ราหุลเถราปทาน

๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน

๘. รัฏฐปาลเถราปทาน

๙. โสปากเถราปทาน

๑๐. สุมังคลเถราปทาน