๔. จุลลปันถกเถราปทาน (๑๔) เล่ม ๓๒

[๓๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระนันทเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการ ฉะนี้แล

จบ นันทเถราปทานที่ ๓

๔. จุลลปันถกเถราปทาน

บุพประวัติของพระจุลลปันถกเถระ

(ท่านพระจุลลปันถกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๖} [๓๕] เวลานั้น พระชินเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระทรงรับเครื่องบูชา พระองค์เสด็จหลีกออกจากหมู่ ประทับอยู่ ณ ภูเขาหิมวันต์[๓๖] แม้เวลานั้น เราก็อยู่ในอาศรมใกล้ภูเขาหิมวันต์ เราได้เข้าไป เฝ้าพระมหาวีรเจ้าผู้เป็นนายกของโลกซึ่งเสด็จมาไม่นาน[๓๗] เราถือเอาฉัตรอันประดับด้วยดอกไม้เข้าไปเฝ้าพระนราสภเจ้า เราได้ทำอันตรายแก่พระผู้มีพระภาคเจ้าซึ่งกำลังเสด็จเข้าสมาธิ[๓๘] เราเอามือทั้งสองประคองฉัตรดอกไม้แล้วได้ถวายแด่พระผู้มี พระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ามหามุนีพระนามว่าปทุมุต ตระทรงรับแล้ว

[๓๙] เทวดาเหล่านั้นทั้งหมดมีใจชื่นบานเข้าไปยังภูเขาหิมวันต์ ให้ สาธุการเป็นไปว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้มีจักษุจักทรงอนุโมทนา[๔๐] เทวดาเหล่านั้นครั้นกล่าวเช่นนี้แล้วได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระ ภาคเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชน เมื่อเรากั้นฉัตรดอกบัวอันสูงสุดอยู่ ในอากาศ[๔๑] (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า) “ดาบสใดประคองฉัตรดอกบัว ๑๐๐ ดอกให้แก่เรา เราจักพยากรณ์ดาบสนั้น ท่านทั้งหลายจงตั้งใจ ฟังคำเรากล่าวเถิด[๔๒] ดาบสนี้จักเสวยเทวรัชสมบัติอยู่ตลอด ๒๕ กัป และจักเป็น พระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ครั้ง

[๔๓] จักท่องเที่ยวไปยังกำเนิดใด ๆ คือ เป็นเทวดาหรือมนุษย์ก็ตาม ในกำเนิดนั้น ๆ ดอกปทุมจักกางกั้นเขาผู้อยู่ในกลางแจ้ง[๔๔] ในแสนกัป พระศาสดาพระนามว่าโคดมโดยพระโคตรซื่งสมภพ ในราชวงศ์ของพระเจ้าโอกกากราชจักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก[๔๕] เมื่อพระศาสดาทรงประกาศปาพจน์คือพระธรรมวินัยแล้ว ดาบส ผู้นี้จักได้ความเป็นมนุษย์เขาจักเป็นผู้สูงสุดในกายอันสำเร็จด้วยใจ[๔๖] จักมีพี่น้องชายสองคน ทั้งสองคนจักชื่อปันถกะ ครั้นเสวย ประโยชน์อันสูงสุดแล้วจักยังพระศาสนาให้รุ่งเรือง”

[๔๗] เรานั้นมีอายุ ๑๘ ปี ออกบวชเป็นบรรพชิต เราไม่ได้คุณวิเศษ ในศาสนาของพระศากยบุตร

[๔๘] เรามีปัญญาเขลา เพราะเมื่อก่อนเราดูหมิ่นเขา พระพี่ชาย จึงขับไล่เราว่า “เจ้าจงกลับไปเรือนของตนเสียเดี๋ยวนี้”

[๔๙] เรานั้นถูกพี่ชายขับไล่แล้วก็น้อยใจ ได้ยืนอยู่ที่ประตูสังฆาราม ไม่หวังในความเป็นสมณะ

[๕๐] ลำดับนั้น พระศาสดาเสด็จมา ณ ที่นั้น ทรงลูบศีรษะเรา ทรง จับแขนเรา พาเข้าไปยังสังฆาราม

[๕๑] พระศาสดาได้ทรงอนุเคราะห์ประทานผ้าเช็ดเท้าให้แก่เราแล้ว ตรัสว่า “เธอจงอธิษฐานผ้าอันสะอาดอย่างนี้” เราจึงอธิษฐาน ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง[๕๒] เราเอามือทั้งสองจับผ้านั้น ระลึกถึงดอกบัวได้ จิตของเรา ก็น้อมไปในดอกบัวนั้น จึงได้บรรลุพระอรหัต

[๕๓] เราถึงที่สุดในกายอันสำเร็จด้วยใจทั้งหมด กำหนดรู้อาสวะ ทั้งปวงแล้ว ไม่มีอาสวะอยู่

[๕๔] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระจุลลปันถกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วย ประการฉะนี้แล

จบ จุลลปันถกเถราปทานที่ ๔

๕. ปิลินทวัจฉเถราปทาน

บุพประวัติของพระปิลินทวัจฉเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการไล้ทาของหอม

(ท่านพระปิลินทวัจฉเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๗} [๕๕] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าสุเมธผู้เป็นอัครบุคคลนิพพานแล้ว เรามีจิตเลื่อมใส มีใจโสมนัส ได้ทำการบูชาพระสถูป[๕๖] ในสมาคมนั้น มีพระขีณาสพผู้ได้อภิญญา ๖ มีฤทธิ์มากเท่าใด เรานิมนต์พระขีณาสพเหล่านั้นมาประชุมกันในสมาคมนั้นแล้ว ได้ทำสังฆภัตถวาย[๕๗] เวลานั้น มีภิกษุผู้เป็นอุปัฏฐากของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนาม ว่าสุเมธ ท่านมีนามชื่อว่าสุเมธ ได้อนุโมทนาในเวลานั้น[๕๘] ด้วยจิตอันเลื่อมใสนั้น เราได้เข้าถึงวิมาน มีนางอัปสร ๘๖,๐๐๐ นางเป็นของเรา

[๕๙] นางอัปสรเหล่านั้นอนุวัตรตามความประสงค์ทุกอย่างของเราเสมอ เราย่อมครอบงำเทวดาเหล่าอื่นได้ นี้เป็นผลแห่งบุญกรรม[๖๐] ในกัปที่ ๒๕ ครั้งนั้น เราได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่า วรุณะ ได้เสวยโภชนะอันสะอาด[๖๑] มนุษย์เหล่านั้นไม่ต้องหว่านพืช ไม่ต้องนำไถไปไถนา บริโภค ข้าวสาลีอันสุกเอง

[๖๒] เราเสวยราชสมบัติในภพนั้นแล้ว ได้เข้าถึงความเป็นเทวดาอีก ถึงเวลานั้น โภคสมบัติเช่นนี้ก็บังเกิดแก่เรา