พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สาลปุปผิวรรค
๑๐. นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสาลปุปผิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ทสมํ นิมิตฺตพฺยากรณิยตฺเถราปทานํ (๔๗๐)
นิมิตตพยากรณิยเถราปทานที่ ๑๐
ว่าด้วยผลแห่งการพยากรณ์นิมิต
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สาลปุปผิวรรค นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
อชฺโฌคเหตฺวา หิมวนฺตํ มนฺเต วาเจมหนฺตทา
จตุปญฺญาสสหสฺสานิ สิสฺสา มยฺหํ อุปฏฺฐหุํ ฯ
อธิตา เวทคู สพฺเพ ฉฬงฺเค ปารมึ คตา
สกวิชฺชาหุปตฺถทฺธา หิมวนฺเต วสนฺติ เต ฯ
จวิตฺวา ตุสิตา กายา เทวปุตฺโต มหายโส
อุปฺปชฺชิ มาตุกุจฺฉิสฺมึ สมฺปชาโน ปฏิสฺสโต ฯ
สมฺพุทฺเธ อุปปชฺชนฺเต ทสสหสฺสิ กมฺปถ
อนฺธา จกฺขุํ อลภึสุ อุปฺปชฺชนฺตมฺหิ นายเก ฯ
ฉปฺปการมกมฺปิตฺถ ๑ เกวลา วสุธา อยํ
นิคฺโฆสสทฺทํ สุตฺวาน วิมฺหยึสุ ๒ มหาชนา ฯ
สพฺเพ ชนา สมาคมฺม อคญฺฉฉ มม สนฺติเก
วสุธายํ ปกมฺปิตฺถ กึวิปาโก ภวิสฺสติ ฯ
วิทสฺสามิ ๓ ตทา เตสํ มา ภายิตฺถ นตฺถิ โว ภยํ
วิสฺสฏฺฐา โหถ สพฺเพปิ อุปฺปาโทยํ สุขตฺถิโก ๔ ฯ
อฏฺฐเหตูหิ สมฺผสฺสา วสุธายํ ปกมฺปติ
ตถา นิมิตฺตา ทิสฺสนฺติ โอภาโส วิปุโล มหา ฯ
อสํสยํ พุทฺธเสฏฺโฐ อุปฺปชฺชิสฺสติ จกฺขุมา
สญฺญาเปตฺวาน ชนตํ ปญฺจ สีเล กเถสหํ ฯ
สุตฺวาน ปญฺจ สีลานิ พุทฺธุปฺปาทญฺจ ทุลฺลภํใ
อุพฺเพงฺคชาตา สุมนา ตุฏฺฐหฏฺฐา อเหสุ เต ฯ
เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป ยํ นิมิตฺตํ วิยากรึ
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พฺยากรณสฺสิทํ ผลํ ฯ
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา นิมิตฺตพฺยากรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
นิมิตฺตพฺยากรณิยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
อุทฺทานํ
สาลกุสุมิโย เถโร ปูชา นิพฺพาปโกปิจ
เสตุโท ตาลวณฺฏิ จ อวฏํ ลพุชมฺปโท
มิลกฺขุ ปฏิภาณี จ เวยฺยากรณิโย ทิชา
เทฺวสตฺตติ จ คาถาโย คณิตาโย วิภาวิภิ ฯ
สาลปุปฺผิวคฺโค สตฺตจตฺตาฬีโส ฯ
_______________________
อฏฺฐจตฺตาฬีโส นฬมาลิวคฺโค
ปฐมํ นฬมาลิยตฺเถราปทานํ (๔๗๑)
๑ ม. รวนฺติ ฯ ยุ. รวนฺเต ฯ ๒ ยุ. อนุคชฺชา ฯ ๓ ม. ยุ. สพฺพาภา ฯ
๑ ม. สพฺพาการํ ปกมฺปิตฺถ ฯ ยุ. ฉพฺพิการํ ... ฯ ๒ ม. ยุ. อุพฺพิชฺชึสุ ฯ
๓ ม. อวจาสึ ตทา เตสํ ฯ ยุ. อวจาสิ ... ฯ ๔ ม. สุวตฺถิโก ฯ
ครั้งนั้น เราได้เข้าไปป่าหิมวันต์บอกมนต์ ศิษย์ ๕,๔๐๐ คน ได้อุปัฎฐากเรา ศิษย์เหล่านั้นล้วนเป็นนักศึกษา รู้จบไตรเพทถึงความเต็มเปี่ยมในธรรมมีองค์ ๖ พวกเขาถือตัวจัดเพราะวิทยาของตน อยู่ในป่าหิมวันต์ เทพบุตรผู้มียศใหญ่ เป็นผู้มีสติสัมปชัญญะ จุติจากชั้นดุสิตอุบัติในครรภ์แห่งมารดา เมื่อพระสัมพุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นหมื่นโลกธาตุก็หวั่นไหว คนตาบอดก็มองเห็นได้ ในเมื่อพระผู้นำเสด็จอุบัติขึ้น พื้นพสุธานี้ทั้งสิ้นสั่นสะเทือน ๖ ประการ มหาชนได้สดับเสียงกึกก้องแล้ว พากันแย้มสรวล ชนทั้งปวงประชุมกันแล้ว ได้พากันไปยังสำนักของเรา ถามว่าพื้นพสุธานี้สั่นสะเทือนจักมีผลเป็นอย่างไร ครั้งนั้น
เราได้พยากรณ์แก่เขาทั้งหลายว่า อย่ากลัวเลยไม่มีภัยแก่ท่านทั้งหลาย ท่านทุกๆ คนจงเบาใจเถิด ความเกิดนี้ประกอบด้วยสุขประโยชน์ พื้นพสุธาอันเหตุ ๘ ประการถูกต้องแล้ว ย่อมจะสั่นสะเทือน นิมิตย่อมจะปรากฏโดยอาการเช่นเดียวกัน แสงสว่างอันไพบูลย์ใหญ่โตก็เช่นนั้น พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้มีจักษุ จักเสด็จอุบัติขึ้นอย่างไม่ต้องสงสัย เรายังประชุมชนให้เข้าใจดีแล้ว ได้บอกเบญจศีล พวกเขาได้สดับเบญจศีลแล้วคิดว่า การเสด็จอุบัติของพระพุทธเจ้า ยากที่จะหาได้เป็นผู้เกิดอุพเพงคาปีติ มีใจโสมนัส ยินดีร่าเริง ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้ เราได้พยากรณ์นิมิตใด ด้วยการพยากรณ์นิมิตนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพยากรณ์ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...
พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนิมิตตพยากรณิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบ นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน.
----------------
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สาลกุสุมิยเถราปทาน ๖. อวฏผลิยเถราปทาน
๒. จิตกปูชกเถราปทาน ๗. ลพุชผลทายกเถราปทาน
๓. จิตกนิพพาปกเถราปทาน ๘. มิลลักขุผลทายกเถราปทาน๔. เสตุทายกเถราปทาน ๙. สยัมปฏิภาณิยเถราปทาน
๕. สุมนตาลวัณฏิยเถราปทาน ๑๐. นิมิตตพยากณิยเถราปทาน
บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๗๒ คาถา.
จบ สาลปุปผิวรรคที่ ๔๗.
จบ ๑๐. นิมิตตพยากรณิยเถราปทาน