พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · สกิงสัมมัชชกวรรค
๙. โสณณกิงกณิยเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสกิงสัมมัชชกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน สกิงสัมมัชชกวรรค โสณณกิงกณิยเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๔๔–๔๖
๙. โสณณกิงกณิยเถราปทาน
บุพประวัติของพระโสณณกิงกณิยเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายกระดิ่งทอง
(ท่านพระโสณณกิงกณิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๙} [๑๔๐] เราได้ออกบวชเป็นบรรพชิตด้วยศรัทธา เรานุ่งห่มผ้าเปลือกไม้ อาศัยการบำเพ็ญตบะ[๑๔๑] ก็สมัยนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นพระโลกเชษฐ์ผู้ประเสริฐกว่านรชนพระนามว่าอัตถทัสสีเสด็จอุบัติขึ้นช่วยมหาชนให้ข้ามพ้น[๑๔๒] ก็เราสิ้นกำลังเพราะเจ็บป่วยอย่างหนัก เรานึกถึงพระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุดได้จึงก่อพระสถูปอันอุดมไว้ที่หาดทราย[๑๔๓] ครั้นแล้วก็มีจิตยินดี มีใจโสมนัสโปรยดอกกระดิ่งทองโดยพลัน
[๑๔๔] เราปรนนิบัติพระสถูปของพระพุทธเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสีผู้คงที่ ด้วยใจอันเลื่อมใสนั้น ปานดังปรนนิบัติพระพุทธเจ้าเฉพาะพระพักตร์[๑๔๕] เราไปสู่เทวโลกแล้วได้ความสุขอันไพบูลย์ ในเทวโลกนั้น เรามีผิวพรรณปานทองคำ นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๑๔๖] เทพนารีของเรามีประมาณ ๘๐ โกฏิ ประดับประดาสวยงาม บำรุงเราอยู่ทุกเมื่อ นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๑๔๗] ดนตรี ๖๐,๐๐๐ คือ กลอง ตะโพน สังข์ บัณเฑาะว์ มโหระทึก บรรเลงอย่างไพเราะในเทวโลกนั้น
[๑๔๘] ช้างกุญชรตระกูลมาตังคะซึ่งตกมัน ๓ แห่ง อายุ ๖๐ ปี จำนวน ๘๔,๐๐๐ เชือก ประดับประดาสวยงาม[๑๔๙] คลุมด้วยตาข่ายทองทำการบำรุงเรา ความเป็นผู้บกพร่องในพลกายและที่อยู่ไม่มีแก่เรา[๑๕๐] เราเสวยผลของดอกกะดิ่งทอง ได้เสวยราชสมบัติในเทวโลก ๕๘ ครั้ง
[๑๕๑] ได้เป็นพระเจ้าจักพรรดิ ๗๑ ครั้ง และได้เสวยราชสมบัติ ในมหาปฐพี ๑๐๑ ครั้ง[๑๕๒] บัดนี้ เราได้บรรลุอมตบทอันลึกซึ้งยากที่จะเห็นได้ สังโยชน์หมดสิ้นไปแล้ว บัดนี้ภพใหม่มิได้มีอีก[๑๕๓] ในกัปที่ ๑,๘๐๐ แต่กัปนี้ เราได้บูชาด้วยดอกไม้ไว้ ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งพุทธบูชา[๑๕๔-๑๕๖] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระโสณณกิงกณิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ โสณณกิงกณิยเถราปทานที่ ๙
- ๑ตกมัน ๓ แห่ง คือ บริเวณนัยน์ตา บริเวณใบหู และบริเวณอวัยวะเพศ (ขุ.อป.อ. ๑/๓๔๘,๓๗๗) ตกมัน หมายถึงอาการที่ช้างพลายเมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์จะมีความกำหนัดแรงกล้าและมีนํ้ามันตกย้อยที่บริเวณหน้าและอวัยวะเพศ (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๓๑๕)
๑๐. โสณณโกนตริกเถราปทาน
บุพประวัติของพระโสณณโกนตริกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายกระโหลกนํ้าเต้า
(ท่านพระโสณณโกนตริกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๒๐} [๑๕๗] พระพุทธเจ้าผู้ทรงอบรมพระทัย ผู้ฝึกพระองค์แล้ว มีพระทัยตั้งมั่น ทรงข้ามโอฆะได้แล้ว ทรงยินดีในการสงบระงับจิต เสด็จดำเนินอยู่ในทางใหญ่[๑๕๘] ตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง มีปกติเพ่งพินิจ ยินดีในฌาน เป็นพระมุนี เข้าสมาบัติ สำรวมอินทรีย์
[๑๕๙] เราเห็นแล้วจึงใช้กระโหลกนํ้าเต้าตักนํ้าเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ล้างพระบาทของพระพุทธเจ้าแล้วถวายน้ำเต้า[๑๖๐] และพระสัมพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระได้ทรงรับสั่งว่า “ท่านจงใช้กระโหลกนํ้าเต้านี้ตักนํ้ามาวางไว้ที่ใกล้ ๆ เท้าของเรา”[๑๖๑] เรารับสนองพระพุทธดำรัสว่าสาธุแล้วนำกระโหลกนํ้าเต้ามาวางไว้ใกล้พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เพราะความเคารพต่อพระศาสดา[๑๖๒] พระศาสดาผู้ทรงความเพียรใหญ่เมื่อจะทรงยังจิตของเรา ให้เย็นสนิทจึงได้ทรงอนุโมทนาว่า “ด้วยการถวายนํ้าเต้านี้ ขอความดำริของท่านจงสำเร็จ”[๑๖๓] ในกัปที่ ๑๕ แต่กัปนี้ เรารื่นรมย์อยู่ในเทวโลก ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราช ๓๓ ครั้ง
จบ ๙. โสณณกิงกณิยเถราปทาน