๑. ภิกขทายกเถราปทาน (๑๐๑) เล่ม ๓๒

๑๑. ภิกขทายิวรรค

๑. ภิกขทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระภิกขทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายภิกษาทัพพีหนึ่ง

(ท่านพระภิกขทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๐๓} [๑] พระสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณดังทอง สมควรรับเครื่องบูชา เสด็จออกจากป่าใหญ่คือจากตัณหาเครื่องร้อยรัดมาสู่ความดับเย็น[๒] เราเห็นแล้วจึงถวายภิกษาทัพพีหนึ่งแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่า สิทธัตถะผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ผู้มีปัญญา ผู้เข้าไปสงบระงับ ผู้แกล้วกล้ามาก ผู้คงที่[๓] เราตามเสด็จพระยุคลบาทผู้ยังมหาชนให้ดับ เรามีความยินดี เป็นอันมากในพระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระอาทิตย์[๔] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายทานใดไว้ในกาลนั้น ด้วยผลทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายภิกษา[๕] ในกัปที่ ๘๗ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่ามหาเรณุ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ[๖] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระภิกขทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ภิกขทายกเถราปทานที่ ๑

๒. ญาณสัญญิกเถราปทาน

บุพประวัติของพระญาณสัญญิกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการทำจิตให้เลื่อมใสถวายบังคม

(ท่านพระญาณสัญญิกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๑๐๔} [๗] พระสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณดังทองคำ ผู้องอาจดุจม้าอาชาไนย ดังช้างมาตังคะตกมัน ๓ แห่ง ผู้แสวงหาคุณ อันยิ่งใหญ่[๘] ทรงยังทิศทั้งปวงให้สว่างไสวเหมือนต้นพญาสาละที่มีดอกบาน สะพรั่ง ผู้เป็นพระโลกเชษฐ์สูงสุดกว่านรชน กำลังเสด็จพระราชดำเนินไปบนถนน[๙] เราจึงยังจิตให้เลื่อมใสในพระญาณแล้วประนมมือไหว้ มีจิต เลื่อมใส มีใจโสมนัสถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ[๑๐] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ทำกรรมใดไว้ในกาลนั้น ด้วยผลกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งสัญญาในพระญาณ